160 هزار نفر در کشور از سن فرزندآوری و ازدواج گذشتند – خبرگزاری مهر ایران و جهان

سلامت جو، رضا سعیدی عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی و رئیس جمعیت وزارت بهداشت در نشست خبری هفته ملی جمعیت به بررسی شاخص های جمعیت شناختی پرداخت و گفت: برای شناخت درست وضعیت باروری باید بین دو شاخص نرخ باروری کل (TFR) و نرخ زناشویی (MFR) تمایز قائل شد.

وی با اشاره به اینکه در جامعه مذهبی ایران ولادت عمدتا از طریق ازدواج رسمی صورت می گیرد، تصریح کرد: اگر شاخص باروری را فقط برای زنان متاهل محاسبه کنیم، این عدد بالای 2 و فراتر از حد جایگزینی است. این نشان می دهد که خانواده های ایرانی تمایل به بچه دار شدن بعد از ازدواج دارند و مشکل اصلی جامعه که نرخ باروری کل را کاهش داده است، نبود شرایط ازدواج برای میلیون ها مرد و زن جوان است.

رئیس مرکز جمعیت جوانان وزارت بهداشت با ارائه آمار جمعیت مجرد کشور گفت: بررسی های ما بر اساس جمعیت بالای 20 سال نشان می دهد که در حال حاضر 12 میلیون جوان مجرد در کشور داریم که هرگز ازدواج نکرده اند. از این تعداد 7.5 میلیون پسر و 4.5 میلیون دختر هستند که بالای 20 سال سن دارند و فرصت ازدواج نداشته اند.

سعیدی در ادامه به تشریح مفهوم تجرد مطلق (افرادی که شانس ازدواج آنها بعد از 45 تا 50 سالگی به شدت کاهش می یابد) آمارهای نگران کننده ای ارائه کرد و ادامه داد: در حال حاضر حدود 820 هزار مرد بالای 50 سال و 340 هزار زن بالای 45 سال در کشور زندگی می کنند که هرگز ازدواج نکرده اند.

وی خاطرنشان کرد: با مجموع این ارقام بیش از یک میلیون و 160 هزار نفر در کشور سن فرزندآوری و ازدواج را پشت سر گذاشته و در حالت تجرد مطلق به سر می برند.

‌

یکی از اعضای هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی تاکید کرد: کاهش بحران جمعیت به مسائل صرفاً درمانی یا اقتصادی بین زوجین یک جهت گیری نادرست است. زیرا آمارها نشان می دهد که اگر 12 میلیون جوان مجرد ازدواج کنند، نرخ باروری کل کشور به سرعت بهبود می یابد، زیرا نرخ باروری در بستر خانواده (باروری زناشویی) در ایران همچنان مطلوب و بالاتر از حد جایگزینی است.

سعیدی به تشریح تضاد آمار رسمی باروری با خواسته های واقعی خانواده ها پرداخت و اظهار داشت: اگر تنها نرخ باروری زناشویی (زنان متاهل) را ملاک قرار دهیم، این شاخص در کشور ما بالای 2 است. یعنی بعد از ازدواج زوج های ایرانی در سطح جانشینی و بعد از آن صاحب فرزند می شوند.

‌

وی با اشاره به نتایج یک تحقیق علمی گسترده گفت: بر اساس نظرسنجی انجام شده در سال 1404 توسط اساتید برجسته جامعه شناسی، میانگین تعداد فرزندان مورد نظر برای خانواده های ایرانی 2.6 فرزند برآورد شده است. این عدد نشان می دهد که در لایه های مذهبی و فرهنگی جامعه تمایل به داشتن حداقل 2 تا 3 فرزند وجود دارد.

‌

رئیس جمعیت وزارت بهداشت در تشریح علت کاهش نرخ باروری کل به 1.3 اظهار کرد: دلیل این تفاوت فاحش این است که در محاسبه «نرخ باروری کل» (TFR) همه زنان در سن باروری (اعم از مجرد و متاهل) در مخرج لحاظ می شوند. وقتی ۱۲ میلیون جوان مجرد در کشور داریم که از کانال ازدواج عبور نکرده‌اند، طبیعی است که میانگین کشوری به شدت کاهش می‌یابد در حالی که تمایل زوج‌های متاهل همچنان مثبت است.

‌

یکی از اعضای هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی خاطرنشان کرد: آمارهای ما نشان می دهد که بیش از 70 تا 80 درصد خانواده های ایرانی تمایل قطعی به داشتن حداقل یک یا دو فرزند دارند. این در حالی است که تمایل به فرزندآوری از فرزند سوم و چهارم به بعد با کاهش قابل توجهی مواجه است.

سعیدی در پایان تاکید کرد: سیاست ها باید در جهت رفع موانع ازدواج جوانان باشد. زیرا در حال حاضر نرخ باروری در بین خانواده های متاهل در ایران وضعیت مطلوبی دارد و چالش اصلی جمعیت زیادی است که هنوز وارد چرخه ازدواج نشده اند.