به گزارش خبرگزاری سلامت، دکتر «هاجر اشرفی» متخصص داروسازی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز با بیان اینکه کلاژن مهم ترین پروتئین ساختاری بدن انسان است و بخش عمده ای از پوست، استخوان ها، غضروف ها، تاندون ها و رباط ها را تشکیل می دهد، اظهار داشت: سومین سال تولید طبیعی از پیری کولا و کاهش تدریجی عوامل حیاتی، کاهش تدریجی سلول های ژنی و کاهش تدریجی سلول های ژنتیکی در بدن انسان است. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید، مصرف سیگار، تغذیه نامناسب و استرس مزمن این روند را تسریع می کند.
وی ادامه داد: مکمل های کلاژن معمولا حاوی کلاژن هیدرولیز شده (پپتیدهای کلاژن) هستند. در این فرآیند، مولکولهای کلاژن بزرگ به قطعات کوچکتر (معمولاً 2 تا 5 کیلو دالتون) تجزیه میشوند تا جذب آنها در دستگاه گوارش آسانتر شود. پس از جذب، این پپتیدها یا به اسیدهای آمینه تجزیه می شوند یا به عنوان سیگنال در سنتز پروتئین بدن (از جمله کلاژن جدید) عمل می کنند.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: بررسی مطالعات علمی نشان می دهد که مصرف منظم کلاژن هیدرولیز شده در برخی افراد می تواند به بهبود رطوبت پوست، افزایش خاصیت ارتجاعی و کاهش عمق چروک های ریز کمک کند. با این حال، این اثرات معمولاً تدریجی، محدود و متغیر هستند و گاهی اوقات در مطالعات با کیفیت بالاتر بدون حمایت مستقیم صنعت، ضعیفتر گزارش میشوند. مصرف کلاژن نمی تواند جایگزین مراقبت های اولیه پوست یا درمان های پزشکی شود.
دکتر اشرفی یکی از باورهای غلط رایج در این زمینه را این است که مصرف کلاژن به تنهایی می تواند از پیری پوست جلوگیری کند و گفت: در حالی که عوامل متعددی در سلامت پوست نقش دارند. استفاده روزانه از کرم ضد آفتاب، دریافت کافی پروتئین از رژیم غذایی، مصرف میوه و سبزیجات، خواب کافی و پرهیز از سیگار تاثیر بسیار بیشتری در حفظ سلامت و جوانی پوست دارد.
وی افزود: در مورد ریزش مو، شواهد علمی کافی برای توصیه کلاژن به عنوان درمان اصلی یا موثر وجود ندارد. اگرچه برخی مطالعات کوچک بهبود کیفیت یا ضخامت مو را گزارش کرده اند، اما ریزش مو دلایل مختلفی دارد (کمبودهای تغذیه ای، اختلالات هورمونی، ژنتیک، استرس و بیماری ها) و تشخیص و درمان علت اصلی بسیار مهمتر از مصرف خودسرانه مکمل ها است.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تصریح کرد: در زمینه سلامت مفاصل، برخی مطالعات و متاآنالیزها از کاهش درد و بهبود عملکرد مفاصل در موارد آرتروز خفیف تا متوسط (به ویژه زانو) حمایت کردهاند، اما کلاژن جایگزین درمانهای پزشکی استاندارد، فیزیوتراپی یا داروهای تجویزی نیست.
وی به نکات مهم در استفاده از کلاژن پرداخت و افزود: بهتر است فقط از محصولات معتبر، دارای مجوز از وزارت بهداشت و دارای برچسب مشخص (منبع کلاژن، مقدار مصرف و تاریخ انقضا) استفاده شود. افراد مبتلا به آلرژی به پروتئین های دریایی (ماهی، میگو) یا منابع حیوانی (گوشت گاو، مرغ) باید ترکیبات محصول را به دقت مطالعه کنند یا از گونه های گیاهی/جایگزین استفاده کنند.
دکتر اشرفی ادامه داد: مصرف خودسرانه و طولانی مدت بدون مشورت پزشک یا داروساز به ویژه در افراد مبتلا به بیماری های خاص یا مصرف کنندگان سایر داروها توصیه نمی شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: کلاژن را می توان یکی از مکمل های نسبتاً بی خطر و پرمصرف در زمینه سلامت پوست دانست که ممکن است در برخی افراد به ویژه بالای 30 سال با پوست خشک فواید نسبی داشته باشد. اما نباید آن را «معجزه جوانی» یا درمان قطعی مشکلات پوست، مو یا مفاصل دانست. تصمیم گیری آگاهانه، مشاوره با متخصص و رعایت اصول سبک زندگی سالم همچنان موثرترین راه ها برای حفظ سلامت پوست و بدن هستند.
