داروخانه های در آستانه ورشکستگی؛ سه راه برون رفت از بحران – خبرگزاری مهر ایران و جهان

یدالله سهرابی در گفتگو با خبرنگار مهر به چالش های داروخانه ها اشاره کرد و افزود: واقعیت این است که ما با یک پارادوکس مواجه هستیم. از یک سو قیمت اسمی دارو افزایش یافته اما از سوی دیگر «حاشیه» یا حاشیه سود واقعی داروخانه به شدت کاهش یافته است. در حال حاضر، داروخانه‌ها با هزینه‌هایی کار می‌کنند که با نرخ تورم بسیار بالایی رشد کرده‌اند (شامل اجاره، حقوق کارکنان، مالیات، حامل‌های انرژی، لوازم و غیره)، اما سود موجود در سبد دارویی آن‌ها به‌طور فراگیر و بسیار پایین‌تر از این نرخ‌ها حفظ شده است. داروخانه دیگر نه تنها یک واحد خدماتی پویا است، بلکه تبدیل به یک واحد خدماتی شده است که برای زندگی و بقای خود تلاش می کند.

وی در پاسخ به این سوال گفت: طرح دارو قرار بود نقدینگی را به زنجیره بازگرداند. چرا پس از این طرح فشار بر داروخانه ها دوچندان شد، گفت: طرح درور در ذات خود یک عمل جراحی ضروری بود اما در اجرای آن بار مالی زیادی بر دوش داروخانه گذاشت. با حذف ارز ترجیحی، قیمت فاکتورهای خرید دارو چند برابر شد. یعنی داروخانه باید چندین برابر بیشتر سرمایه در گردش داشته باشد تا همان مقدار داروی قبلی را تهیه کند. اما مشکل اینجاست که حاشیه سود در بسیاری از اقلام استراتژیک به حداقل رسیده است و از سوی دیگر شرکت های بیمه سهم خود را با تاخیر طولانی مدت پرداخت می کنند. وقتی داروخانه دارو را نقد می‌خرد و ماه‌ها بعد مطالبات خود را دریافت می‌کند، در واقع در حال پرداخت وام بدون بهره به دولت و سازمان‌های بیمه است. و با پولی که هر روز در حال کاهش است.

سهرابی در پاسخ به این سوال که این وضعیت چه تاثیری بر کیفیت خدمات دارویی و دسترسی مردم به دارو دارد، تصریح کرد: این زنگ خطر اصلی است. وقتی اقتصاد داروخانه ضعیف می شود، اولین قربانی «خدمات دارویی» است. داروساز که باید تمام تمرکز خود را بر مشاوره و نظارت بر نسخه داشته باشد، باید تمام وقت خود را صرف مدیریت چک های برگشتی و پیگیری مطالبات بیمه کند. در حال حاضر همکاران داروساز ما به دلیل چک های برگشتی درگیر مسائل حقوقی زیادی هستند.

از سوی دیگر، بسیاری از داروخانه های کوچک در مناطق محروم در آستانه ورشکستگی قرار دارند. در صورت تعطیلی این واحدها، دسترسی مردم به دارو محدود شده و نسبت دسترسی به دارو و تمرکززدایی که یکی از شاخص های مهم در حوزه سلامت است، کاهش می یابد. همچنین به دلیل کمبود نقدینگی، داروخانه دیگر قادر به نگهداری دارو نیست و این به این معناست که بیمار برای تهیه نسخه باید به چندین داروخانه مراجعه کند.

وی در خصوص راهکار پیشنهادی شورای عالی نظام پزشکی برای خروج از این بن بست گفت: بارها تاکید کرده ایم که راه حل در سه محور اصلی نهفته است.

اولاً، اصلاح واقع بینانه حاشیه دارو متناسب با هزینه های سربار داروخانه است. پوشش هزینه های تورمی کمرشکن با حاشیه سود غیر منطقی و بدون پیوست های علمی و کارشناسی پذیرفته شده امکان پذیر نیست. دوم، پرداخت مستقیم و به روز مطالبات داروخانه ها توسط سازمان ها و نهادهای ذیربط در کوتاه ترین زمان ممکن. و سوم تثبیت و واقعی شدن تعرفه خدمات دارویی است. درآمد داروخانه باید از «محصول‌محور» به «خدمت‌محور» تبدیل شود تا داروساز از علم، دانش و خدمات تخصصی که ارائه می‌کند بهره‌مند شود، نه فقط از حاشیه فروش کالا.

یکی از اعضای شورای عالی نظام پزشکی کشور در پایان افزود: دولت و سیاستگذاران باید بدانند که داروخانه ویترین نظام سلامت است. اگر این ویترین شکسته شود، کل زنجیره درمان آسیب خواهد دید. امیدواریم تا دیر نشده و شاهد تعطیلی موجی از داروخانه ها باشیم، کمی به وضعیت این اقتصاد رنج کشیده فکری شود.