سلامت جو، برنامه نظام پزشکی خانواده و ارجاع مهمترین طرح در حوزه سلامت کشور محسوب می شود که همچنان درگیر چالش ها و مشکلات بودجه ای و تامین منابع مالی پایدار است تا بتواند وارد شهرهای کشور شود. اگرچه اجرای این طرح در روستاها ناقص است اما چند سالی است که اجرا می شود. اما اگر بخواهیم واقعیت این برنامه و آنچه در سایر کشورهای دنیا اجرا شده است را در نظر بگیریم، باز هم پزشک خانواده نداریم که بخواهد بیمار خود را به سطوح دیگر درمان معرفی کند.
برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع موفق ترین طرح در کشورهای پیشرفته دنیا بوده است که با اجرای آن توانسته اند هزینه های سلامت را کنترل و مدیریت کنند. بنابراین در کشور ما در دهه 80 چنین فکری شکل گرفت که پزشک خانواده هم داشته باشیم.
طی سال های گذشته با روی کار آمدن هر دولتی و انتخاب وزرای بهداشت، موضوع اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع مطرح شد. به عنوان مهمترین برنامه سلامت کشور مورد توجه قرار گرفته و گاه بودجه و منابعی برای آن در نظر گرفته شده است. اما آنچه مسلم است این است که ما هنوز در نقطه شروع هستیم.
با روی کار آمدن دولت چهاردهم انتظار می رفت با توجه به اینکه رئیس جمهور یکی از مردان حوزه سلامت و اعتقاد راسخ به برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع است، این طرح با قوت و شدت بیشتری نسبت به گذشته دنبال شود. اما با گذشت یک سال و نیم از عمر دولت پزشکی، به نظر می رسد در برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع تفاوت چندانی بین این دولت و دولت های گذشته وجود ندارد.
منصور علیمردانی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با بیان اینکه تعداد پزشکان خانواده و نظام ارجاع در لایحه بودجه 1405 یافت نشد، گفت: برآورد واقعی برای اجرای کامل برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع حدود 159 مورد است، اما آنچه در لایحه بودجه آمده تفاوت قابل توجهی با نیاز واقعی دارد.
این در حالی است که بودجه پیش بینی شده برای اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در سال 1404 تنها 30 بود که عملاً اجرای این برنامه با شکست مواجه شد و البته مشخص نیست بودجه ای که به یک برنامه ملی و کشوری اختصاص داده می شود، اما اجرایی نمی شود. بودجه کجا خرج می شود؟
جالب است بدانید بودجه درخواستی وزارت بهداشت برای اجرای این برنامه در سال 1404 80 همت بوده است.
محمدرضا ظفرکندی وزیر بهداشت گفت: بر اساس محاسبات انجام شده برای اجرای این طرح در کل کشور حدود 80 هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است که این ارقام به سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام شده تا در بودجه سال 1404 دیده شود.
وی با تأکید بر اینکه «برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع» یکی از موضوعات اصلی سیاست های ابلاغی و محورهای اصلی برنامه هفتم و توجه و تاکید رئیس جمهور است، از این برنامه به عنوان یکی از اصول ساختاری نظام سلامت و درمان یاد کرد.
اکنون و برای سال 1405 باید بودجه ای که برای اجرای این برنامه پیش بینی شده است تامین شود. حداقل 159 همت است که قطعا چنین بودجه ای هرگز تصویب نمی شود و عملا نمی توان انتظار داشت که پزشک خانواده به شهرستان ها برود.
