پزشکان: رسالت نظام سلامت فراتر از درمان بیماری ها است – خبرگزاری مهر ایران و جهان
به گزارش خبرگزاری مهر، نشست وبینار هماهنگی اجرای فاز اول برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در ۲۵ شهر کشور با حضور مسعود بیزیکیان رئیس جمهور، روسای دانشگاه های علوم پزشکی و مسئولان بهداشتی استانی برگزار شد.
رئیس جمهور در این جلسه ضمن دریافت گزارش آخرین اقدامات ستاد مرکزی برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع و همچنین گزارش عملکرد شهرستان های مجری، بر ضرورت تسریع، تجمیع و ارتقای اثربخشی اجرای این طرح ملی تاکید و رهنمودها و دستورات لازم را برای تحقق هرچه موفقیت آمیز اهداف برنامه ارائه کرد.
پزشکان در سخنانی با قدردانی از تلاش ها و پیگیری های انجام شده در راستای برپایی این برنامه اظهار داشتند: امید ما برای حل بخش قابل توجهی از مسائل و چالش های حوزه سلامت و همچنین بسیاری از مسائل اجتماعی کشور به ظرفیت عظیم دانشگاه های علوم پزشکی و نظام سلامت برمی گردد. امروزه بخش عمده ای از مشکلات جامعه اعم از سلامت اجتماعی، سلامت اقتصادی و سایر ابعاد رفاه عمومی به طور مستقیم با حوزه سلامت مرتبط است و در صورت اجرای موفقیت آمیز این طرح بخش قابل توجهی از این مشکلات حل خواهد شد.
دستیابی به سلامت در جامعه نیازمند رویکردی فعال و آینده نگر است
رئیس جمهور با تاکید بر اینکه تحقق سلامت در جامعه نیازمند رویکردی فعال و آینده نگر است، تصریح کرد: اگر جامعه پزشکی کشور در راستای ارتقای سلامت جامعه رویکرد مسئولانه و ماموریت گرا داشته باشد، بسیاری از آسیب های اجتماعی و زمینه های شکل گیری نارضایتی عمومی کاهش می یابد.
پزشکان با بیان اینکه حوادث اجتماعی دی ماه گذشته قابل پیشگیری بود، خاطرنشان کردند: بخش قابل توجهی از افرادی که در این رویدادها حضور داشتند با آسیب هایی مانند بیکاری، محرومیت و سایر عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت مواجه بودند. اگر در گذشته می توانستیم علل این آسیب ها را شناسایی و مدیریت کنیم، بسیاری از این مسائل پیش نمی آمد. متأسفانه نظام سلامت ما در برخی زمینهها فاقد مکانیسمهای پیشبینی مؤثر بوده است.
رئیس جمهور شبکه بهداشت و درمان کشور را یکی از بزرگترین ظرفیت های راهبردی جمهوری اسلامی ایران دانست و افزود: این شبکه گسترده با بهره گیری از نیروی انسانی متخصص و زیرساخت های موجود قادر است نقش پیشتاز و هدایت کننده توسعه سلامت محور مناطق مختلف کشور را برعهده بگیرد و مسائل هر منطقه را در چارچوب سلامت جامعه محور شناسایی و مدیریت کند.
دست اندرکاران حوزه پزشکی تاکید کردند: زمانی که این باور در مدیران حوزه سلامت شکل بگیرد که وظیفه آنها تنها درمان بیماری ها نیست، بلکه هدایت و ارتقای سلامت همه جانبه جامعه است، راهکارهای موثر و عملیاتی برای بسیاری از عوامل زمینه ساز آسیب های اجتماعی و شرایط نابسامان از جمله اشتغال، تحصیل، فقر و مسائل مربوط به زنان سرپرست خانوار طراحی می شود.
مراکز درمانی می توانند به مراکز نجات زندگی تبدیل شوند
رئیس جمهور با اشاره به ظرفیت های مراکز بهداشتی درمانی کشور گفت: مراکز بهداشتی و درمانی می توانند به مراکز نجات و توسعه سلامت در مناطق مختلف تبدیل شوند. مراکزی که ضمن گسترش عدالت در سلامت، از بروز بسیاری از نابسامانی ها و آسیب های اجتماعی جلوگیری کرده و در ارتقای سرمایه اجتماعی نقش موثری ایفا می کنند.
پزشکان همچنین نقش دولت در تسهیل همکاری های بین دستگاهی برای اجرای موفق این طرح را مهم ارزیابی کردند و گفتند: دولت آمادگی دارد با تقویت هماهنگی بین دستگاه ها به نظام سلامت در انجام ماموریت های خود کمک کند.
رئیس جمهور مشارکت مردمی را رکن دوم موفقیت این برنامه دانست و افزود: شناسایی، ساماندهی و استفاده از ظرفیت های بومی، نهادهای مردمی و مشارکت های اجتماعی می تواند روند اجرای طرح طب خانواده را تسریع و اثربخشی آن را افزایش دهد. در صورتی که همکاری های بین بخشی و مشارکت مردمی به درستی شکل گیرد، در گام بعدی می توان با طراحی ساختارهای شبکه، تدوین دستورالعمل های اجرایی و استقرار نظام های نظارت و ارزیابی، اجرای طرح را به صورت سیستماتیک مدیریت کرد.
این پزشک در ادامه بر لزوم ارزیابی دقیق ظرفیت های اجرایی برنامه تاکید کرد و گفت: باید مشخص شود که آیا مراکز بهداشتی و درمانی آمادگی لازم برای اجرای کامل این طرح را دارند، آیا نیروی انسانی کافی و آموزش دیده در اختیار داریم، تجهیزات، دارو و زیرساخت های مورد نیاز فراهم شده است و عمق و کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی نسبت به دهه گذشته ارتقا یافته است یا خیر؟
پزشک خانواده باید رویکردی فعال در رصد مستمر وضعیت سلامت جامعه داشته باشد
رئیس جمهور افزود: شبکه بهداشت و درمان باید در همان سطح اولیه پاسخگوی نیازهای درمانی مردم باشد و تنها در موارد ضروری و تخصصی مراجعه شود. برای رسیدن به این هدف لازم است کلینیک های ارجاع تخصصی تعریف و ساماندهی شود تا بیماران در روند ارجاع دچار سردرگمی نشوند. همچنین ظرفیت پذیرش مراکز تخصصی و حجم ارجاعات نیز باید به وضوح مشخص شود.
پزشکان با تاکید بر نقش فعال پزشک خانواده اظهار داشتند: پزشک خانواده باید رویکردی فعال و میدانی مبتنی بر نظارت مستمر بر وضعیت سلامت جامعه داشته باشد. خوشبختانه گزارش های ارائه شده نشان می دهد که پیشرفت های خوبی در این زمینه حاصل شده است.
رئیس جمهور همچنین مدیریت منابع را یکی از مهمترین الزامات موفقیت این طرح برشمرد و تصریح کرد: اگر نتوانیم بسته های خدماتی واقعی و پایدار را متناسب با منابع موجود تعریف کنیم و ناخواسته تقاضای القایی و کاذب ایجاد کنیم، هر چقدر هم که منابع داشته باشیم با مشکل مواجه خواهیم شد.
مدیکیان خاطرنشان کرد: طراحی مجدد مدل بسته های خدماتی ضروری است. به گونه ای که ضمن افزایش رضایتمندی مردم و گسترش خدمات، پایداری منابع نیز حفظ شود. این امر مستلزم تغییر رویکردهای مدیریتی در حوزه بهداشت و درمان است.
رئیس جمهور با انتقاد از برخی رویه های پرهزینه در نظام سلامت گفت: پزشکان با نسخه های غیرضروری چه در حوزه دارو و چه در حوزه تجهیزات پزشکی هزینه های نظام سلامت را نکنند. مدیریت بهینه منابع یکی از ارکان اصلی حاکمیت سلامت است.
پزشک واقعی کسی است که تمام جوانب بیمار را در نظر می گیرد
پزشکان همچنین بر لزوم توجه به توان اقتصادی بیماران تاکید کردند و افزودند: مدیران و سیاست گذاران حوزه سلامت باید خدمات درمانی را متناسب با سطح درآمد و توان مالی مردم طراحی کنند و از تحمیل خدمات غیر ضروری به بیماران خودداری کنند. پزشک واقعی کسی است که علاوه بر سلامت جسمی، سلامت روانی، اجتماعی و اقتصادی بیمار را نیز در نظر می گیرد و بر اساس شرایط واقعی او تصمیم می گیرد.
رئیس جمهور در این خصوص به پیشنهاد اخیر خود مبنی بر تصویب مصوبه در مجمع عمومی فرهنگستان علوم پزشکی اشاره کرد و گفت: مقرر شده است مدیران گروه ها و انجمن های علمی پزشکی سیاست های دارویی هر رشته را تدوین و ابلاغ کنند تا تجویز دارو و خدمات پزشکی خارج از چارچوب های علمی و مصوب صورت نگیرد.
پزشکان تصریح کردند: هزینه های غیرضروری و غیرضروری برای دولت، سازمان های بیمه گر و مردم باید مدیریت و کنترل شود. سياست دارويي و مديريت تجويز خدمات پزشكي يكي از وظايف دولتي حوزه سلامت است و نبايد بار مالي نامعقول بر دوش مردم تحميل شود. به عنوان مثال، برخی از اقدامات تشخیصی و درمانی، از جمله بخشی از آنژیوگرافی انجام شده، فاقد نیاز بالینی کافی بوده و صرفاً به دلایل اقتصادی تجویز می شوند.
رئیس جمهور تاکید کرد: دولت مصمم است با حمایت جامعه پزشکی و با تکیه بر زبان مشترک و نگرش مسئولانه بهترین خدمات بهداشتی و درمانی را متناسب با ظرفیت و امکانات کشور به مردم ارائه کند و در مواردی که مردم خواستار خدمات ویژه بیشتر هستند، هزینه آن را شخصاً پرداخت کنند.
این پزشکان با اشاره به توانمندی های بالای پزشکان و کادر درمانی کشور بیان کردند: سرمایه انسانی در حوزه سلامت یکی از ارزشمندترین سرمایه های کشور است. اگر اراده و انسجام لازم شکل گیرد، جامعه می تواند بر بسیاری از مشکلات و چالش ها فائق آید. لازمه این امر، شناخت دقیق ظرفیت ها و تعریف واقع بینانه خدمات بر اساس امکانات موجود است. سطح توقعات نباید فراتر از توان اجرایی کشور افزایش یابد. زیرا این امر نارضایتی عمومی را به دنبال خواهد داشت.
ایران باید الهام بخش و الگوی موفق در حوزه سلامت و حکمرانی اجتماعی باشد
رئیس جمهور خاطرنشان کرد: اقشار آسیب پذیر جامعه بیش از سایر اقشار در معرض تهدیدات سلامت قرار دارند و جامعه پزشکی می تواند با نگاه اجتماعی و انسان محور در کاهش آلام روحی، روانی، اقتصادی و اجتماعی آنان نقش بسزایی داشته باشد.
پزشکان در بخشی دیگر از سخنان خود خطاب به روسای دانشگاه های علوم پزشکی تاکید کردند: شما نباید تنها در محدوده یک شهر عمل کنید، بلکه باید مسئولیت سلامت کل استان را بر عهده بگیرید. در چارچوب برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، اهداف، منابع و هزینه ها مشخص است و بر این اساس باید مسئولیت بیشتری در سطح استان شکل گیرد.
رئیس جمهور افزود: اگر نگاه مدیریتی محدود به یک شهر بماند، رسیدن به اهداف زمان بر است. اما با نگاه همه جانبه، عزم جدی و بهره گیری از ظرفیت های استانی می توان مسیر دستیابی به اهداف را هموار کرد.
این پزشک با تاکید بر لزوم استفاده از فرصت های موجود گفت: باید هر چه سریعتر کشور را از وضعیت موجود خارج کنیم. فرصت های موجود محدود است و در صورت از دست دادن زمان ممکن است دیگر چنین ظرفیت و امکانی فراهم نشود.
رئیس جمهور همچنین به جایگاه تمدنی و ظرفیت های گسترده جمهوری اسلامی ایران اشاره و تصریح کرد: ایران باید الهام بخش و الگوی موفق در حوزه سلامت و حکمرانی اجتماعی باشد. دستیابی به این هدف با اقدامات عادی و روزمره امکان پذیر نیست و نیازمند همت مضاعف، عزم ملی و استفاده حداکثری از همه ظرفیت ها و توانایی های کشور است.
این پزشک تاکید کرد: نباید در کشور ما یک محروم، فقیر یا فردی ساکن در مناطق دور افتاده باشد که مورد غفلت نظام سلامت قرار بگیرد. باید دردها و دغدغه های مردم را به اشتراک بگذاریم و از ظرفیت های برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع برای شناسایی، حمایت و توانمندسازی اقشار آسیب پذیر، سالمندان، محرومان و ساکنان مناطق محروم نهایت استفاده را ببریم.
