نوسان دمای بدن؛ تهدیدی جدی برای اندام های حیاتی – خبرگزاری مهر ایران و جهان

امیرحسین همتی متخصص تغذیه با اشاره به اهمیت دمای بدن 37 درجه سانتیگراد گفت: این دما حالتی است که ساختار و عملکرد اعضای بدن در بهترین حالت خود قرار دارد.

وی با بیان اینکه کاهش یا افزایش این دما می تواند زندگی را به خطر بیندازد، تصریح کرد: کاهش دما که هیپوترمی نامیده می شود یا افزایش آن به معنای تب باعث اختلال در عملکرد اعضا می شود. به طوری که دمای 39 درجه تب شدید محسوب می شود و در موارد حاد منجر به تشنج می شود.

رد فرضیه تغییر pH بدن با غذا

وی افزود: سیستم هموستاز بدن اجازه نمی دهد این دما یا حتی PH خون به راحتی تغییر کند.

این متخصص تغذیه با ذکر نمونه ای از رژیم های قلیایی کننده تصریح کرد: برخی افراد به اشتباه تغییر PH بدن را با غذا توصیه می کنند در حالی که این شاخص در محدوده 7.35 تا 7.45 ثابت است و تغییر آن با زندگی منافات دارد.

وی در خصوص واکنش بدن به سرما گفت: زمانی که بدن در محیط سرد قرار می گیرد لرزش عضلانی رخ می دهد که نوعی فعالیت ترموژنیک برای بالا بردن دما است.

همتی درباره گرما و فعالیت بدنی خاطرنشان کرد: در فصل گرما یا در حین ورزش بدن با تعریق سعی می کند دما را به محدوده ایمن 37.5 درجه برگرداند.

وی تب را زنگ خطر یا هشدار حیاتی دانست و گفت: تب نشان دهنده وجود عفونت یا مشکل در بدن است که در غیر این صورت ممکن است عفونت بدون علامت پیشرفت کند و منجر به مرگ شود. افزایش دمای بدن یک واکنش دفاعی برای مبارزه و کشتن میکروب ها و عوامل عفونی است.

این متخصص تغذیه با اشاره به تغییرات فیزیولوژیکی در سالمندان خاطرنشان کرد: با افزایش سن به ویژه از سن 65 سالگی به بالا، تحمل بدن در برابر تغییرات دما متفاوت است و معمولا سالمندان در محیط احساس سرما می کنند.

وی با اشاره به اهمیت هیدراتاسیون در فصول گرم سال گفت: تعریق واکنش طبیعی بدن برای تنظیم دما است و نوشیدن آب کافی به این روند کمک می کند. در حالی که کم آبی می تواند باعث اختلال در تنظیم دمای بدن، به ویژه در حین فعالیت های بدنی شود.

همتی در گفت و گو با رادیو دیاوگو اظهار داشت: نیاز بدن به آب بر اساس وزن افراد متفاوت است. به عنوان یک توصیه کلی و علمی، افراد سالم باید به ازای هر 10 کیلوگرم از وزن بدن خود روزانه یک تا یک و نیم لیوان آب بنوشند. به عنوان مثال، یک فرد 80 کیلوگرمی باید روزانه بین 10 تا 12 لیوان آب مصرف کند.

وی افزود: البته این فرمول برای افراد عادی است و ورزشکاران یا مبتلایان به بیماری های کلیوی و کبدی شرایط متفاوتی دارند و باید به دستور پزشک عمل کنند.

این متخصص تغذیه به خطرات تغییرات دما اشاره کرد و گفت: هم هیپوترمی یعنی افت شدید دما و هم گرمازدگی افزایش شدید دما جان انسان را به خطر می اندازد.

وی تصریح کرد: دمای طبیعی بدن حدود 37 تا 37.5 درجه است و اگر این دما دو درجه افزایش یابد و به مرز 40 درجه برسد و یا از طرف دیگر به 35 درجه کاهش یابد، سلامت فرد به طور جدی تهدید می شود.

همتی با بیان اینکه ساختار ژنتیکی نقش مهمی در تحمل سرما و گرما دارد گفت: برخی افراد به دلیل ویژگی های ژنتیکی در برابر سرما یا گرما مقاومت بیشتری دارند.

وی یادآور شد: عامل سن نیز در این زمینه موثر است و معمولا تحمل افراد نسبت به تغییرات دما از سن 65 سالگی به بعد تغییر می کند.

این متخصص تغذیه با اشاره به تاثیر محیط زندگی بر سازگاری بدن گفت: افرادی که از کودکی در مناطق کوهستانی یا گرمسیری رشد کرده اند با آن آب و هوای خاص سازگاری بیشتری دارند که در کنار ژنتیک، تحمل آنها را افزایش می دهد.

وی در خصوص تاثیر رژیم غذایی بر متابولیسم بدن خاطرنشان کرد: برخی از غذاها دارای اثرات ترموژنیک یا حرارت زا هستند که می تواند متابولیسم بدن را افزایش دهد. استفاده از ادویه ها و غذاهای تند می تواند اثر حرارت زایی غذا را تقویت کرده و به افزایش متابولیسم کمک کند، اما افرادی که مشکلات گوارشی و معده دارند باید در مصرف این مواد احتیاط کنند.

لزوم مشاوره با متخصص جهت تنظیم دمای بدن و استفاده از داروهای گیاهی

همتی با اشاره به اهمیت سازگاری مواد خوراکی با فیزیولوژی بدن و بیماری های زمینه ای بیان کرد: برخی از افراد مانند افرادی که مشکلات معده، سوزش سر دل یا رفلاکس دارند باید در مصرف موادی مانند فلفل احتیاط کنند، زیرا این مواد می تواند مشکلات گوارشی آنها را تشدید کند.

وی با بیان اینکه تنظیم دمای بدن عمدتا بر عهده غده هیپوتالاموس است، گفت: تب در واقع یک سیستم هشدار دهنده و مکانیزم دفاعی بدن برای مقابله با موجودات خارجی و بیماری هایی است که باعث افزایش دمای بدن می شود.

این متخصص تغذیه در پاسخ به سوالی مبنی بر تفاوت مزاج ها در طب سنتی افزود: در علم نوین تغذیه اعتقاد چندانی به مقوله های رایج مزاج وجود ندارد اما افرادی که می خواهند از این رویکرد استفاده کنند حتما باید به پزشکان طب سنتی که تحصیلات آکادمیک دارند مراجعه کنند.

وی ضمن هشدار نسبت به تهیه داروهای گیاهی از داروخانه ها، تصریح کرد: مصرف خودسرانه گیاهان دارویی با دوز بالا می تواند منجر به پیشرفت بیماری و تداخلات دارویی شدید شود. به عنوان مثال، مصرف زنجبیل برای افرادی که داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنند خطرناک است و می تواند تداخل ایجاد کند.

همتی در گفت و گو با رادیو گفتگو خاطرنشان کرد: برای بهبود تحمل بدن نسبت به دمای محیط استفاده از ادویه هایی مانند زنجبیل، زردچوبه و فلفل می تواند به افرادی که در صورت عدم حساسیت همیشه احساس سرما می کنند کمک کند، اما همه این موارد باید زیر نظر متخصص تغذیه و با در نظر گرفتن تداخلات دارویی انجام شود.