سلامت جو، در سال 63 در درگیری جنگ تحمیلی با تکیه بر نتایج تجربیات قبلی از اجرای طرح هایی مانند تربیت بهدار، سپاه، سلامت روستا، در استفاده از نیروهای غیرپزشکی در ارائه خدمات بهداشتی و درمانی از طریق یک سیستم منسجم و به منظور پی بردن به دشواری های پیش رو و ترسیم مسیرهای اصلی تحقیقاتی 1 درصدی آینده، انجام شد. جمعیت روستایی و شهری کشور
نتایج تحقیق حاکی از آن است که بیش از 40 درصد مرگ و میرهای کشور در پنج سال اول زندگی کودکان رخ می دهد. حدود 80 درصد از کل مرگ و میرهایی که در پنج سال اول زندگی کودکان رخ می دهد مربوط به 12 ماه اول زندگی آنها است.
تحقیقات گسترده سال 1363 به وضوح نشان داد که هر ساله بیش از نیمی از کودکان ایرانی قربانی حوادث و بیماریهای سادهای میشوند که مبارزه با آنها آسان است و عمدتاً نیازمند آگاهی از اصول، آموزش خانوادهها و تربیت نیروهای سادهای هستند که بتوانند با اکثریت مردم ارتباط نزدیک داشته باشند و آنها را تربیت کنند.
بهورز کیست؟
بهورز بهورز روستایی است که وظایفی چون آگاهی از موقعیت جغرافیایی و جمعیتی منطقه، انجام سرشماری در منطقه تحت پوشش، تشخیص و گزارش موارد جدید بیماری به مراکز بهداشتی، ارجاع بیماران به سطوح بالاتر، ارائه درمان های اولیه، ارائه آموزش های لازم به جمعیت هدف، خدمات واکسیناسیون و تنظیم خانواده را بر عهده دارد.
همچنین انجام اموری از قبیل کلرزنی روزانه و بازرسی های بهداشتی محیطی و حرفه ای از کارگاه های تحت پوشش، انجام نمونه برداری های لازم، بازرسی و ارائه خدمات بهداشتی در مدارس تحت پوشش، آموزش و مراقبت از بیماران روانی، فشار خون و دیابت و نیز ارائه مراقبت های اولیه بهداشتی به گروه های هدف از جمله مراقبت از کودکان، دانش آموزان، جوانان، میانسالان، سالمندان و روستاییان تحت پوشش توسط مادران و افراد باردار خانه روستایی تحت پوشش متصدیان خانه بهداشت مسئول هستند
کشاورزان تشکل صنفی ندارند
حسن حسن نتاج، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با تاکید بر اهمیت پیشگیری و سلامت، گفت: یکی از بحث های جدی در حوزه سلامت، پیشگیری از بیماری ها و افزایش امید به زندگی است و در این میان، بهورزان و پزشکان خانواده روستایی و شهری در کنار مراقبان سلامت، پرستاران و ماماها در تحقق این اهداف نقش اساسی دارند.
وی با قدردانی از زحمات بهورزان افزود: بهورزان تاکنون تلاش های زیادی انجام داده و توانسته خدمات بهداشتی و درمانی را به خانه های روستایی منتقل کند و این دستاورد سوغات ارزشمند دولت های گذشته در حوزه سلامت کشور است.
حسن نتاج در خصوص مطالبات کارگران گفت: این افراد مطالبات چندان پیچیده ای ندارند و درخواست اصلی آنها ایجاد تشکل صنفی است و در حال حاضر این افراد که تعدادشان نزدیک به 40 هزار نفر است انجمن و ساختار صنفی ندارند و در صورت ایجاد چنین تشکلی می توانند مشکلات خود را پیگیری کنند و فعالیت خود را در جامعه بهتر ببینند.
وی افزود: طرح تاسیس و ایجاد سازمان بهورزان توسط یکی از نمایندگان مطرح و تدوین شده و در دستور کار کمیسیون بهداشت و درمان مجلس قرار گرفته و هدف آن حمایت از این قشر زحمتکش است. بهورزان خط اول بهداشت در روستاها هستند و با توجه به اینکه تقریبا نیمی از جمعیت کشور در روستاها زندگی می کنند نیاز به مراقبت بیشتری دارند.
عضوکمیسیون بهداشت و درمان مجلس یادآور شد: با توجه به نگاه وزارت بهداشت به حوزه سلامت، همکاری با معلولان می تواند خدمات بهداشتی و درمانی را در کشور تقویت کند و این افراد با داشتن تشکل صنفی بهتر می توانند فعالیت های خود را مدیریت و مشکلات خود را حل کنند.
بررسی طرح تشکیل تشکل صنفی بهورزن
عالیه زمانی کیاسری عضوکمیسیون بهداشت و درمان مجلس با اشاره به بررسی طرح تشکیل سازمان نظام بهورزان گفت: این طرح که توسط تعدادی از نمایندگان ارائه شده بود در مرحله بررسی اولیه در کمیسیون طرح و لوایح کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بررسی شد و مقرر شد این موضوع در صحن صحن علنی مجلس مطرح شود و با نظر نهایی کمیسیون بهداشت و درمان در مورد نحوه اجرای طرح در کمیسیون بهداشت و درمان اعلام شود.
وی از بهرزان به عنوان پایه اصلی حوزه سلامت و پیشگیری یاد کرد که در خط مقدم ارائه خدمات بهداشتی و درمانی در اقصی نقاط کشور به ویژه در دورافتاده ترین روستاها خدمت می کنند.
زمانی کیاسری با اشاره به پیامدهای برخی سیاست های غلط دهه 90 در حوزه سلامت، ادامه داد: در نتیجه این سیاست ها بخشی از ساختارهای حوزه سلامت از جمله خانه های بهداشت و برخی از ردیف های استخدامی بهورزان تضعیف یا حذف شد و امروز در بسیاری از مناطق روستایی با خالی بودن خانه بهداشت و کمبود نیروی انسانی مواجه هستیم.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس تاکید کرد: احیای ساختار مراکز بهداشتی درمانی در بسیاری از نقاط کشور یک ضرورت جدی است و علاوه بر آن ایجاد یک تشکل رسمی و شناخته شده صنفی یا سازمان نظام سلامت می تواند از تصمیمات نادرست و تضاد منافع در حوزه سلامت جلوگیری کرده و به تقویت جایگاه سلامت در نظام تصمیم گیری کمک کند.
وی یادآور شد: این موضوع در حال حاضر در کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در دست بررسی است تا ساختار تشکیلاتی پیشنهادی بهورزان به چه شکلی تشکیل شود. اینکه آیا این نظام صنفی مشابه سازمان نظام پزشکی و سازمان نظام پرستاری خواهد بود و یا در قالب اتحادیه های رسمی فعالیت خواهد کرد و بررسی های تکمیلی این موضوع در جلسات آتی کمیسیون بهداشت ادامه خواهد داشت.
مشکلات بهورزان در راه خدمت
زمانی کیاسری با اشاره به برخی مطالبات صنفی و استخدامی کارگران گفت: یکی از مشکلات جدی کارگران، عدم احتساب دوره دو ساله آموزش کارگران به عنوان سابقه خدمت است، این در حالی است که در برخی موسسات از جمله پذیرفته شدگان کنکور دبیری، دوره تحصیل از همان ترم های اول به عنوان سوابق خدمتی در نظر گرفته شده است. در سوابق خدمات آنها محاسبه نمی شود.
وی افزود: از دیگر خواسته های بهورزان ها عدم اعمال مدارک تحصیلی عالی است زیرا بسیاری از بهرزان ها دارای مدرک لیسانس در رشته های مختلف علوم پزشکی هستند اما در عمل این مدارک در ساختار استخدامی و قانونی آنها لحاظ نمی شود. اگرچه در برخی از دانشگاه ها اقداماتی در این زمینه انجام شده است اما به طور کلی این معضل همچنان پابرجاست و معلولان پس از ورود به رتبه های بهداشت عملا امکان بهره مندی از تحصیلات خود را ندارند.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بر سختی کار امدادگران تاکید کرد و تصریح کرد: برخلاف تصور عموم، فعالیت امدادگران تنها به ساعات اداری خلاصه نمی شود و به عنوان معتمد مردم در روستاها به ارائه خدمات درب منزل و شناسایی موارد پرخطر، پیگیری مراقبت های قبل و بعد از شروع بیماری ها و نقش موثری در کنترل بیماری ها می پردازند. مرکزی و موثر است.
زمانی کیاسری با اشاره به نقش امدادگران در زمان شیوع کرونا گفت: در دوران شیوع کرونا، امدادگران به عنوان نیروهای خط مقدم در دورترین نقاط کشور فعال بودند و نقش مهمی در رصد، آموزش و کنترل بیماری داشتند.
وی در ادامه به وضعیت بهورزان شاغل در مراکز استانها اشاره کرد و افزود: برخلاف شهرستانهایی که دارای شبکههای بهداشتی و درمانی مستقل و اعتبارات مشخص هستند، در بسیاری از مراکز استانها شبکه بهداشت و درمان منسجمی وجود ندارد و فعالیتهای بهداشتی در حاشیه مراکز آموزش پزشکی و دانشگاههای علوم پزشکی انجام میشود و این باعث شده است که بهورزان شاغل در مراکز استانی نسبت به همکار خود در شهرستانها حمایت و پشتیبانی کمتری داشته باشند.
کیاسری زمانی یادآور شد: در زمینه پرداخت ها اعم از اضافه کار و مزایا، بخش قابل توجهی از کارکنان طی سال های گذشته مورد بی توجهی قرار گرفته اند. در حالی که شبکه بهداشت و درمان ایران از بدو تأسیس نظام سلامت همواره به عنوان یکی از الگوهای موفق نظام سلامت کشور معرفی شده و مورد توجه مجامع بین المللی قرار گرفته است، با این حال ارائه دهندگان خدمات سلامت کمتر به عنوان مجریان اصلی این ساختار دیده می شوند.
آنچه مسلم است تشکیل تشکل صنفی منسجم برای بیکاران می تواند زمینه اصلاحات ساختاری و بهبود وضعیت معیشتی و اشتغال این قشر زحمتکش را فراهم کند.
