مرگ حدود ۶۰ هزار ایرانی بر اثر مصرف دخانیات

به گزارش خبرگزاری سلامت، محمدرضا مسجدی وی روز یکشنبه در بیست و دومین همایش سلامت و زندگی با محوریت بیمارستان عاری از دخانیات اظهار داشت: همچنین سالانه یک میلیون و 600 هزار نفر بر اثر مواجهه با دود دخانیات جان خود را از دست می دهند.

وی افزود: کرونا در سه سال باعث مرگ 6.5 میلیون نفر شد، اما مصرف دخانیات باعث چهار برابر این تعداد مرگ در سه سال شد. تنها معاهده بین المللی در حوزه سلامت که در چارچوب سازمان بهداشت جهانی به تصویب رسیده «کنوانسیون کنترل دخانیات» است که تاکنون 183 کشور به آن ملحق شده اند. این معاهده کشورهای عضو را ملزم به اجرای سیاست های خاص برای کاهش مصرف دخانیات می کند.

مسجدی ادامه داد: نظارت مستمر بر تولید، عرضه و مصرف دخانیات، حمایت از مردم برای ترک سیگار، ممنوعیت تبلیغات و افزایش مالیات بر محصولات دخانی از مهم ترین محورهای این کنوانسیون است.

وی با تاکید بر ضرورت تبدیل مراکز درمانی به محیط های عاری از دخانیات گفت: اولین گام در برخورد با مصرف دخانیات مشارکت کارکنان و مراجعین مراکز درمانی در ایجاد محیط عاری از دخانیات است. این مراکز فرصت مناسبی برای آموزش و آگاهی مردم در مورد مضرات سیگار است.

دبیرکل جمعیت مبارزه با دخانیات همچنین از ادامه تبلیغات غیرمستقیم دخانیات در برخی فیلم ها و سریال ها انتقاد کرد و گفت: نمایش مصرف دخانیات توسط بازیگران به ویژه در بین جوانان نوعی تبلیغات پنهان است که می تواند منجر به افزایش گرایش به مصرف این محصولات شود.

وی خاطرنشان کرد: ایران در برخی از شاخص های کنترل دخانیات پیشرفت خوبی داشته است، اما در زمینه ممنوعیت تبلیغات و اعمال مالیات موثر بر محصولات دخانی همچنان با چالش هایی مواجه است که توجه بیشتر سیاست گذاران و دستگاه های اجرایی را می طلبد.

20 تا 24 درصد از جمعیت کشور درگیر سیگار هستند

مسجدی با اشاره به جایگاه ایران در حوزه قانون گذاری مبارزه با دخانیات گفت: جمهوری اسلامی ایران یکی از کشورهای پیشرو در تصویب قوانین مبارزه با دخانیات است و قانون جامع مبارزه با دخانیات کشور نیز یکی از قوانین پیشرو در این زمینه است. به گونه ای که برخی کشورها از جمله اندونزی درخواست ترجمه و الگوبرداری از این قانون را داشته اند.

وی افزود: بر اساس این قانون هرگونه تبلیغات مستقیم یا غیرمستقیم محصولات دخانی ممنوع است. اما صنعت دخانیات با استفاده از روش‌های جدید و افزودن طعم‌ها و مواد اولیه به محصولات خود همواره در تلاش است تا مصرف‌کنندگان جدید به‌ویژه نوجوانان و جوانان را به سمت خود جذب کند.

دبیرکل جمعیت مبارزه با دخانیات با ابراز نگرانی از روند مصرف دخانیات در کشور گفت: در حال حاضر حدود 20 تا 24 درصد جمعیت کشور به نوعی مصرف کننده دخانیات هستند. اگرچه میزان مصرف در بین زنان همچنان کمتر از مردان است، اما روند افزایش مصرف در بین دختران نوجوان نگران کننده است.

وی ادامه داد: بررسی ها نشان می دهد میزان مصرف دخانیات در بین دختران 13 تا 15 ساله نسبت به سال 1395 135 درصد افزایش یافته است موضوعی که نشان می دهد صنعت دخانیات با هدف جذب نسل جدید مصرف کننده در حال فعالیت است.

مسجدی با تاکید بر ارتباط مستقیم دخانیات با بیماری های غیرواگیر و سرطان تصریح کرد: مصرف دخانیات یکی از مهم ترین عوامل خطر سرطان است و حداقل در 35 تا 40 نوع سرطان دخیل است. همچنین حدود 51 درصد از عوامل خطر مرتبط با برخی سرطان ها مربوط به سیگار است.

وی خاطرنشان کرد: پیش بینی می شود امسال تعداد بیماران جدید سرطانی در کشور به 184 هزار نفر برسد و این رقم در سال های آینده افزایش خواهد یافت. در حالی که بخش قابل توجهی از این موارد با کنترل مصرف دخانیات قابل پیشگیری است، لازم است اقدامات فرهنگی، آموزشی و نظارتی برای کاهش مصرف این محصولات با جدیت بیشتری دنبال شود.

مالیات دخانیات در ایران کمتر از 30 درصد است

مسجدی با تاکید بر نقش افزایش قیمت و مالیات در کاهش مصرف دخانیات گفت: تجربه جهانی نشان داده است که یکی از موثرترین راه های کنترل مصرف دخانیات افزایش قیمت محصولات دخانی از طریق مالیات است. بر اساس ماده 8 قانون جامع مبارزه و مبارزه با دخانیات کشور مصوب 1394، دولت موظف است هر ساله بخشی از قیمت محصولات دخانی را از طریق مالیات افزایش دهد.

وی افزود: با وجود این تکلیف قانونی، میزان مالیات بر دخانیات در ایران همچنان با استانداردهای جهانی فاصله دارد. در حالی که سازمان جهانی بهداشت توصیه می کند حداقل 75 درصد قیمت محصولات دخانی از طریق مالیات تامین شود، این رقم در ایران کمتر از 30 درصد است.

دبیر کل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ادامه داد: بسیاری از کشورهای منطقه در این زمینه عملکرد بهتری دارند. به طوری که مالیات دخانیات در ترکیه حدود 76 درصد، در اردن بیش از 80 درصد و در برخی دیگر از کشورهای منطقه بسیار بیشتر از ایران است.

وی با انتقاد از برخی بحث ها در خصوص افزایش مالیات دخانیات گفت: گاهی ادعا می شود افزایش مالیات باعث رشد قاچاق می شود اما آمارهای بین المللی نشان می دهد که تنها بین 5 تا 10 درصد سیگار مصرفی در دنیا از طریق قاچاق تامین می شود و بخش عمده ای از بازار دخانیات در اختیار شرکت های بزرگ و رسمی این صنعت است.

مسجدی خاطرنشان کرد: صنعت دخانیات یکی از سودآورترین صنایع دنیاست و همواره تلاش می کند در مقابل سیاست های بازدارنده مقاومت کند. اما اولویت اصلی سیاست گذاران باید حفظ سلامت مردم باشد و درآمدهای حاصل از مالیات دخانیات نیز می تواند صرف توسعه خدمات بهداشتی و پیشگیری از بیماری شود.

وی تاکید کرد: اگر قوانین موجود در حوزه مبارزه با دخانیات به درستی اجرا شود و سیاست های مالیاتی موثرتری در این زمینه اعمال شود، می توان گام مهمی در کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری از بیماری های ناشی از آن برداشت.

مشکل کنترل دخانیات در ایران نبود قانون نیست

مسجدی با اشاره به نفوذ شرکت های بزرگ بین المللی دخانیات در بازار ایران گفت: بخش قابل توجهی از تولید محصولات دخانی در کشور با مشارکت یا سرمایه گذاری شرکت های خارجی و چند ملیتی انجام می شود. شرکت هایی که قدرت اقتصادی بالایی دارند و منافع گسترده ای در توسعه بازار مصرف دخانیات دارند.

وی افزود: صنعت دخانیات یکی از پردرآمدترین صنایع دنیاست و به همین دلیل مقابله با آن عزم جدی نهادهای اجرایی، فرهنگی و آموزشی را می طلبد. در عین حال بسیاری از مواد و افزودنی‌های مصرفی در فرآورده‌های دخانی اثرات مضر و خطرناکی بر سلامت انسان دارند که ضرورت تشدید اقدامات کنترلی را دو چندان می‌کند.

دبیرکل جمعیت مبارزه با دخانیات با اشاره به تدوین اسناد بالادستی در حوزه مبارزه با دخانیات گفت: طی بیش از دو سال کار کارشناسی در شورای عالی انقلاب فرهنگی، پنج بسته سیاستی و اجرایی در حوزه های آموزشی، فرهنگی، تبلیغاتی، اماکن عمومی و پیشگیری از استعمال دخانیات تدوین و در نهایت به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید.

وی تاکید کرد: از نظر قوانین و اسناد بالادستی، ایران جزو کشورهای دارای مقررات پیشرفته در زمینه کنترل دخانیات است و مشکل اصلی نبود قانون نیست؛ بلکه اجرای کامل و مؤثر این قوانین و نظارت بر حسن اجرای آنهاست.

مسجدی ادامه داد: با وجود این ظرفیت های قانونی، استعمال دخانیات همچنان در بسیاری از فضاهای عمومی رعایت می شود و لازم است برنامه های فرهنگی و آموزشی با جدیت بیشتری دنبال شود. مدارس، دانشگاه ها، مراکز بهداشتی و آموزشی و سایر مؤسسات آموزشی باید به مراکز اصلی آموزش و پیشگیری از مصرف دخانیات تبدیل شوند.

وی با اشاره به برخی طرح های اجرا شده در حوزه آموزش دانش آموزان خاطرنشان کرد: تجربیات گذشته نشان داده است که آموزش مستمر از سنین پایین می تواند در کاهش گرایش به سیگار موثر باشد. بنابراین توسعه برنامه های آموزشی در مدارس و دانشگاه ها باید به عنوان یکی از اولویت های اصلی نظام سلامت و آموزش کشور مورد توجه قرار گیرد.