به گزارش خبرگزاری سلامت، دکتر دنا فیروزآبادی متخصص داروسازی بالینی و از اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی افزود: این تصور اگرچه از دیدگاه فارماکولوژی بالینی میتواند ناقص و در مواردی گمراهکننده باشد، زیرا بدن در پاسخ به مصرف مزمن برخی داروها مکانیسمهای فیزیولوژیکی تطبیقی ایجاد میکند که قطع ناگهانی دارو این تعادل را به هم میزند و منجر به بروز علائمی میشود که گاهی شدیدتر از مشکل اولیه تلقی میشوند.
سندرم ترک مواد مخدر
وی بیان کرد: در مورد PPI مصرف طولانی مدت باعث کاهش پایدار ترشح اسید معده و به دنبال آن افزایش جبرانی سطح گاسترین در خون می شود. با قطع ناگهانی دارو، این گاسترین بالا برای مدتی باقی می ماند و محرکی برای تولید بیش از حد اسید معده می شود. پدیده ای که به «افزایش معکوس ترشح اسید» معروف است.
به گفته فیروزآبادی، نتیجه آن بازگشت یا حتی تشدید علائمی مانند سوزش سر دل و سوء هاضمه است که بیمار تصور می کند عود بیماری اصلی است و اغلب بدون آگاهی از گذرا و قابل کنترل بودن این پدیده به مصرف خودسرانه دارو یا افزایش دوز دارو روی می آورد. این الگو مختص PPI ها نیست. کورتیکواستروئیدهای خوراکی مصرف طولانی مدت، بتابلوکرها، برخی داروهای ضد اضطراب و آرام بخش و حتی برخی از مسکن های مخدر می توانند در صورت قطع ناگهانی طیفی از واکنش های خفیف تا شدید ترک را ایجاد کنند.
وی ادامه داد: آنچه این داروها را در اذهان عمومی «ایمن» جلوه می دهد، اغلب در دسترس بودن آسان، عدم نیاز به نسخه در برخی موارد یا سابقه طولانی مصرف بدون عوارض جانبی محسوس است. در حالی که خطر واقعی در استفاده مداوم نیست، بلکه در قطع ناگهانی و بدون برنامه است.
نقش داروساز در این زمینه شناسایی بیمارانی است که درازمدت از این دسته از داروها استفاده می کنند و آموزش های قبلی در مورد لزوم ترک تدریجی به جای قطع ناگهانی ارائه می کند.
این پزشک با تنظیم برنامه کاهش تدریجی دوز، زیر نظر تیم درمان می تواند از علائم بازگشت یا سندرم ترک جلوگیری کرده و از مصرف غیرضروری و طولانی تر از حد لازم جلوگیری کند. این مداخله ساده اما موثر یکی از زمینه هایی است که دانش تخصصی داروساز می تواند تفاوت محسوسی در کیفیت مراقبت از بیمار ایجاد کند.
فیروزآبادی تصریح کرد: آگاهی از این پدیده نه تنها بیمار را از تجربه ناخوشایند و غیرضروری بازگشت علائم مصون می دارد، بلکه از سوء تفاهم بالینی و ادامه درمان بدون دلیل جلوگیری می کند. مشاوره دقیق دارو در زمان تجویز و در طول درمان، پلی بین مصرف ایمن دارو و اجتناب از عواقب ناخواسته قطع ناگهانی آن است.
