روزه گرفتن در دوران بارداری؛ ملاحظات پزشکی در سه ماهه اول – خبرگزاری مهر ایران و جهان

مریم عاشوری مقدم متخصص زنان و زایمان در گفتگو با خبرنگار مهر در خصوص روزه داری زنان باردار توضیحاتی را بیان کرد: روزه یک امر الهی و یکی از عبادات معنوی خاص است که علاوه بر آثار معنوی، فواید جسمی نیز برای فرد به همراه دارد. اما این عبادت با وجود فواید بسیار، ممکن است در برخی شرایط خاص محدودیت هایی داشته باشد و در مواردی ممنوع شود. یکی از مهم ترین شرایط روزه گرفتن در دوران بارداری است که نیاز به بررسی دقیق و توجه به اصول علمی و پزشکی دارد.

روزه گرفتن زنان باردار

وی ادامه داد: در خصوص روزه زنان باردار دستور واحدی برای همه مردم وجود ندارد. هر زن باردار باید با توجه به شرایط جسمانی، وضعیت جنین و سوابق پزشکی خود با پزشک مشورت کند. بارداری به سه بخش اصلی تقسیم می شود: سه ماهه اول، سه ماهه دوم و سه ماهه سوم. هر یک از این مراحل ویژگی های خاص خود را دارد و وضعیت مادر در هر مرحله متفاوت است.

وی افزود: در سه ماهه اول بارداری بسیاری از زنان با علائمی مانند تهوع، استفراغ و احساس ضعف مواجه می شوند. این علائم معمولا تا پایان بارداری ادامه نمی یابد و وضعیت مادر از ابتدای بارداری تا ماه های آخر یکسان نیست.

این متخصص زنان و زایمان تصریح کرد: سه ماهه اول یکی از حساس ترین مراحل بارداری محسوب می شود. زیرا در این دوران تمام اعضا و اجزای اصلی جنین تشکیل می شود. تقسیمات سلولی و فرآیند تشکیل اندام های مختلف در این دوره زمانی اتفاق می افتد. پس از آن اندام های تشکیل شده به تدریج رشد می کنند.

نقش تغذیه در سه ماهه اول بارداری

عاشوری مقدم تصریح کرد: تغذیه مناسب در سه ماهه اول بارداری از اهمیت ویژه ای برخوردار است. مصرف غذا باید به اندازه کافی و متعادل باشد. نه بیشتر و نه کمتر از نیاز بدن. حتی برخی دیدگاه ها حالت تهوع و استفراغ این دوران را عاملی می دانند که مادر را از مصرف غذای مضر یا زیاده روی نمی کند.

وی تصریح کرد: با توجه به حساسیت این مرحله، لازم است مادر باردار برای حفظ سلامت خود و روند طبیعی رشد جنین، تغذیه کافی و مناسب دریافت کند. بنابراین موضوع روزه داری در این دوره باید با بررسی دقیق شرایط فردی و مشاوره تخصصی همراه باشد.

خطر تولید “کتون” در سه ماهه اول

عاشوری مقدم تصریح کرد: روزه گرفتن در دوران بارداری یکی از مسائل مهم سلامت مادر و جنین است که به ویژه در ماه های مختلف بارداری شرایط متفاوتی دارد. گرسنگی طولانی مدت می تواند بر وضعیت فیزیکی مادر و روند رشد جنین تأثیر بگذارد. بنابراین تصمیم گیری در مورد روزه گرفتن برای زنان باردار باید با نظر پزشک انجام شود.

تاثیر کتون ها بر مغز جنین

وی تاکید کرد: در سه ماهه اول بارداری که مرحله تشکیل اعضای اصلی جنین به ویژه مغز است، گرسنگی طولانی مدت می تواند باعث تولید ماده ای به نام “کتون” در بدن مادر شود. طبق توصیه ها، مادر باردار در این دوران نباید بیش از 10 تا 12 ساعت گرسنه بماند.

این متخصص زنان و زایمان تصریح کرد: افزایش کتون ها و مواد مضر مشابه ممکن است روی مغز جنینی که تازه شکل می گیرد تاثیر بگذارد. به همین دلیل معمولا در سه ماهه اول روزه گرفتن توصیه نمی شود. با این حال، وضعیت هر فرد متفاوت است و مادران باردار باید قبل از هر اقدامی با پزشک خود مشورت کنند.

وی در ادامه گفت: مدت روزه گرفتن نیز مهم است. روزهای طولانی در تابستان و روزهای کوتاهتر در زمستان می تواند شرایط متفاوتی را ایجاد کند. بنابراین فصل و ساعات روزه داری نیز در ارزیابی وضعیت مادر نقش دارد.

سه ماهه دوم بارداری

عاشوری مقدم توصیه کرد: سه ماهه دوم معمولا دوران آرامش نسبی است. در این دوره مادر مشکلات بحرانی سه ماهه اول بارداری را ندارد و جنین هنوز وارد مرحله نیاز شدید سه ماهه سوم نشده است. روند رشد در این مرحله با ثبات بیشتری ادامه می یابد.

وی هشدار داد: در صورت تایید پزشک، اگر مادر بتواند انرژی دریافتی خود را به درستی مدیریت کند و در فاصله افطار تا سحری غذای لازم و مایعات کافی مصرف کند، معمولا در سه ماهه دوم مشکلات کمتری گزارش می شود. در این شرایط مادر می تواند از آثار جسمی و روحی روزه بهره مند شود.

سه ماهه سوم بارداری

این متخصص زنان و زایمان افزود: جنین در سه ماهه سوم بارداری وارد مرحله اصلی افزایش وزن و رشد نهایی می شود. در این مرحله سلامت جنین بیش از هر زمان دیگری به تغذیه سالم و دریافت انرژی کافی از مادر بستگی دارد.

وی بیان کرد: اگرچه شرایط مادران با یکدیگر متفاوت است و ممکن است برخی بتوانند روزه بگیرند، اما تاکید می شود که برای روزه داری در سه ماهه سوم هیچ الزام یا توصیه کلی وجود ندارد. تصمیم نهایی باید بر اساس وضعیت جسمانی مادر و نظر پزشک گرفته شود.

تغذیه مناسب در سحر و افطار برای مادران باردار

عاشوری مقدم افزود: اگر مادر باردار تصمیم به روزه گرفتن با پایه مناسب و تایید پزشک داشته باشد، رعایت اصول تغذیه ای بین افطار تا سحری ضروری است. مهم ترین توصیه ها مصرف پروتئین کافی برای حمایت از رشد جنین، دریافت مایعات کافی برای جلوگیری از کم آبی بدن، تامین انرژی مورد نیاز بدن از طریق وعده های غذایی متعادل و پرهیز از گرسنگی طولانی مدت و مدیریت صحیح وعده غذایی صبحانه است.

وی خاطرنشان کرد: همچنین مدیریت صحیح تغذیه در هنگام افطار تا سحر می تواند به حفظ انرژی مادران باردار کمک کند. اما اصل اساسی در مسئله روزه گرفتن در دوران بارداری بررسی شرایط فردی و مشورت با پزشک است تا سلامت مادر و جنین در اولویت قرار گیرد.