راهکارهای مقابله با تاری دید در سالمندان

به گزارش خبرگزاری سلامت، آیا تا به حال دیده اید که خطوط نوشته در حین مطالعه کتاب تار یا درهم باشد؟ یا شاید در حین تماشای چهره عزیزانتان احساس کردید که جزئیات ظریف چهره آنها تار و تار شده است؟ این تجربیات علائم اصلی بیماری هستند دژنراسیون ماکولا (AMD) هستند؛ عارضه ای که به زبان ساده “تاری دید مرکزی ناشی از افزایش سن” آنها می گویند از دیدگاه علمی، این بیماری قسمت حساس و مرکزی شبکیه چشم (ماکولا) را هدف قرار می دهد و باعث می شود بافتی که مسئول دید دقیق است خراب شود. در نتیجه با وجود حفظ دید محیطی، فرد در تمرکز بر مرکز میدان دید خود دچار اختلال می شود. یعنی می تواند اشیاء اطراف خود را ببیند اما در تشخیص جزئیات اصلی و تمرکز بر مرکز دید مشکل دارد. برای بسیاری از افراد مسن، این می تواند به معنای کاهش اعتماد به نفس در انجام کارهای ساده باشد.

اما نباید اجازه داد این تاری به معنای پایان لذت های زندگی یا از دست دادن استقلال باشد. اگرچه تغییرات بینایی در سنین بالا می تواند چالش برانگیز به نظر برسد، اما خبر خوب این است که این بیماری لزوما به معنای توقف فعالیت ها یا از دست دادن کیفیت زندگی نیست. با اطلاع از سیر بیماری و شناخت به موقع علائم، می توان بسیاری از پیامدهای دشوار آن را مدیریت کرد و یا حتی از پیشرفت آن جلوگیری کرد. گزارش های منتشر شده نشان می دهد که بسیاری از مبتلایان، حتی با محدودیت های بصری، همچنان می توانند سرگرمی ها و فعالیت های مورد علاقه خود را حفظ کنند و با مدیریت صحیح، از استقلال خود در زندگی روزمره محافظت کنند.

امروزه با تکیه بر پیشرفت های شگفت انگیز دنیای فناوری و ایجاد تغییرات کوچک اما هوشمندانه در سبک زندگی می توان چالش های این بیماری را به نحو احسن مدیریت کرد. از وسایل کمکی و فناوری‌های جدید گرفته تا بهبودهای ساده در نور محیط و پیروی از رژیم‌های غذایی خاص، همه راه‌حل‌هایی هستند که به سالمندان کمک می‌کنند تا با تاری دید کنار بیایند. هدف نهایی این است که حتی اگر دید مرکزی کمی تیره‌تر شود، کیفیت زندگی و دنیای آن‌ها، حتی با دید کم‌نور، همچنان روشن، پویا و سرشار از نشاط باقی بماند.

گزارش منتشر شده در وب سایت WebMD نشان می دهد که بسیاری از مبتلایان علیرغم محدودیت های بینایی، همچنان می توانند سرگرمی ها و فعالیت های مورد علاقه خود را حفظ کنند و کیفیت زندگی خود را از دست ندهند.

بیماری که به کندی پیشرفت می کند

دژنراسیون ماکولا معمولاً به تدریج ظاهر می شود. بسیاری از مردم در ابتدا فکر می کنند که مشکل فقط فشار چشم یا بخشی طبیعی از روند پیری است. اما کم کم خواندن آن سخت تر می شود، خطوط صاف موج دار می شوند و جزئیات سخت تر می شوند.

به گفته متخصصان، این بیماری قسمت مرکزی شبکیه را درگیر می کند، همان بخشی که مسئول دید دقیق است. به همین دلیل ممکن است کارهایی مانند خواندن، خیاطی، رانندگی یا حتی تشخیص چهره افراد تحت تاثیر قرار گیرد. با این حال، اکثر بیماران از نابینایی کامل رنج نمی برند و دید محیطی آنها تا حد زیادی حفظ می شود.

پزشکان تاکید می کنند که مهمترین مسئله پس از تشخیص، سازگاری با شرایط جدید است. بسیاری از افراد در روزهای اول احساس نگرانی و حتی ناامیدی می کنند، اما تجربه بیماران نشان داده است که تغییرات کوچک در سبک زندگی می تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند.

کتاب هایی که هنوز در حال خواندن هستند

مطالعه یکی از اولین فعالیت هایی است که بیماران فکر می کنند باید از آن دست بکشند. محو شدن حروف و دشواری تمرکز روی خطوط کتاب، لذت مطالعه را کاهش می دهد. اما فناوری در سال های اخیر وضعیت را تغییر داده است. امروزه بسیاری از سالمندان از کتاب‌های صوتی استفاده می‌کنند یا متون را روی تبلت‌ها و تلفن‌های همراه با فونت بزرگ‌تر می‌خوانند. ذره بین های دیجیتال و چراغ های مخصوص مطالعه نیز به افرادی که فشار چشم کمتری دارند کمک می کند.

متخصصان توانبخشی بینایی می گویند که با گذشت زمان، مغز انسان می تواند با شرایط جدید سازگار شود و فرد یاد می گیرد که چگونه از قسمت های سالم بینایی خود استفاده کند. به همین دلیل بسیاری از مبتلایان پس از مدتی به دنیای کتاب و کتابخوانی باز می گردند.

آشپزخانه ای که روشن می ماند

برای بسیاری از مردم، آشپزی فقط به معنای تهیه غذا نیست، بلکه بخشی از خاطرات و هویت روزمره آنهاست. اما دژنراسیون ماکولا می تواند کارهای ساده آشپزخانه را دشوار کند. تشخیص ریز نوشتن روی بسته ها، دیدن شعله گاز یا خرد کردن غذا، نیاز به دقت بیشتری دارد.

کارشناسان به بیماران توصیه می کنند که فضای آشپزخانه را ساده تر و روشن تر کنند. استفاده از ظروف رنگی، برچسب های سبک و بزرگ می تواند کمک کننده باشد. حتی قرار دادن وسایل در یک مکان ثابت احتمال تصادف را کاهش می دهد. برخی از سالمندان نیز برای حفظ استقلال خود از تایمرهای صوتی یا دستگاه های مکالمه استفاده می کنند. پزشکان می گویند ادامه انجام کارهای روزانه تاثیر مستقیمی بر روحیه بیماران دارد و احساس وابستگی را کاهش می دهد.

باغبانی آرام که دوام دارد

مراقبت از گل ها و گیاهان هنوز برای بسیاری از افراد مبتلا به دژنراسیون ماکولا امکان پذیر است. اگرچه دیدن جزئیات سخت تر می شود، باغبانی می تواند با تغییرات کوچک ادامه یابد. کارشناسان پیشنهاد می‌کنند که مردم از گلدان‌های بزرگ‌تر، ابزار ساده‌تر و گیاهان با رنگ‌های متضاد استفاده کنند تا تشخیص راحت‌تر آن‌ها انجام شود. همچنین نورپردازی مناسب و مرتب نگه داشتن مسیرها در حیاط یا بالکن امنیت بیشتری را ایجاد می کند.

پزشکان معتقدند حضور در فضای سبز و انجام فعالیت های بدنی سبک می تواند اضطراب ناشی از این بیماری را کاهش دهد و به حفظ آرامش روحی کمک کند.

فناوری چگونه به بیماران کمک کرده است؟

پیشرفت تکنولوژی در سال های اخیر زندگی افراد مبتلا به مشکلات بینایی را به شدت تغییر داده است. امروزه بسیاری از تلفن های همراه توانایی خواندن متن، دستورات صوتی و زوم تصاویر را دارند. همین امکانات ساده، انجام کارهای روزمره را برای سالمندان آسان کرده است.

ذره بین، نرم افزار تبدیل متن به گفتار و دستگاه های هوشمند نیز به افراد کمک می کند تا مستقل تر شوند. کارشناسان می گویند آشنایی سالمندان با این ابزارها بسیار مهم است، زیرا بسیاری از آنها در ابتدا فکر می کنند که فناوری فقط برای نسل جوان است.

تأثیر بیماری بر روحیه افراد

دژنراسیون ماکولا فقط روی چشم ها تأثیر نمی گذارد. از دست دادن بینایی می تواند باعث احساس انزوا، اضطراب و حتی افسردگی شود. برخی از بیماران به تدریج از جمع های خانوادگی کناره گیری می کنند یا سرگرمی های مورد علاقه خود را کنار می گذارند.

به همین دلیل پزشکان بر نقش حمایت خانواده و اجتماعی تاکید دارند. حضور اطرافیان، شرکت در گروه های حمایتی و ادامه فعالیت های روزانه می تواند کمک زیادی به حفظ روحیه بیماران کند. مهم این است که فرد احساس نکند بیماری زندگی اش را متوقف کرده است. با کمک تغییرات کوچک، بسیاری از مبتلایان هنوز زندگی فعالی دارند و به سرگرمی های مورد علاقه خود ادامه می دهند.

تشخیص زودهنگام بسیار مهم است

پزشکان تاکید دارند که تغییرات بینایی را نباید نادیده گرفت. تاری دید، خطوط مواج یا مشکل در خواندن می تواند از علائم اولیه بیماری باشد و نیاز به معاینه تخصصی دارد. معاینه منظم چشم، ترک سیگار، تغذیه سالم و کنترل فشار خون از مهم ترین توصیه هایی هستند که می توانند پیشرفت بیماری را کاهش دهند.

اگرچه دژنراسیون ماکولا هنوز درمان قطعی ندارد، اما تجربه بسیاری از بیماران نشان داده است که با آگاهی، حمایت و استفاده از ابزارهای مناسب، می توان فعال ماند و از زندگی روزمره لذت برد.