به گزارش سلامت جو به نقل از مهر، در ماه هایی که زندگی در یک زن جوانه می زند، هر انتخاب ساده روزانه می تواند تاثیری ماندگار در آینده انسان داشته باشد؛ از لقمه ای که خورده می شود تا چای عصرانه و حتی عددی که روی ترازو دیده می شود.
بارداری فقط یک دوره 9 ماهه نیست، بلکه مسیری حیاتی و سرنوشت ساز برای سلامت دو نسل است. کارشناسان سلامت در گفتگو با خبرگزاری مهر درباره مهمترین اصول تغذیه در این عصر صحبت کرده اند. اصولی که می تواند حاملگی سالم و تولد یک نوزاد سالم را تضمین کند.
افزایش وزن؛ اولین شاخص سلامت در بارداری
احمد اسماعیل زاده، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تاکید بر تفاوت نیازهای تغذیه ای زنان در دوران بارداری، می گوید: اولین قدم در تغذیه مناسب مادران باردار، توجه دقیق به میزان افزایش وزن متناسب با شرایط جسمانی قبل از بارداری است. موضوعی که نقش تعیین کننده ای در سلامت مادر، جنین و روند زایمان دارد.
به گفته وی، با شروع بارداری نیازهای تغذیه ای زنان به طور طبیعی تغییر می کند و با پیشرفت بارداری نیاز به برخی مواد مغذی افزایش می یابد. اما صرف نظر از نوع غذای مصرفی، میزان غذای دریافتی و کنترل وزن از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
وی هشدار داد: اگر انرژی دریافتی بیش از نیاز واقعی بدن باشد و منجر به افزایش وزن شود، مادر باردار در معرض مشکلاتی مانند فشار خون بالا و دیابت بارداری قرار می گیرد. عوارضی که می تواند سلامت مادر و جنین را تهدید کند.
الگوی علمی افزایش وزن؛ از سه ماهه اول تا پایان بارداری
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه تصریح کرد: زنانی که با وزن طبیعی وارد بارداری می شوند باید در دوران بارداری به طور متوسط 13 تا 14 کیلوگرم وزن اضافه کنند. این افزایش باید تدریجی و کنترل شده باشد. به طوری که در سه ماهه اول حدود یک تا یک و نیم کیلوگرم تا پایان ماه ششم حدود 4 تا 4.5 کیلوگرم و سپس به صورت متعادل افزایش می یابد.
او درباره سه ماهه سوم توضیح داد. معمولاً به مادران باردار توصیه می شود که بیش از سه کیلوگرم در ماه اضافه وزن نداشته باشند تا کل افزایش وزن به حدود 13 تا 14 کیلوگرم برسد.
اسماعیل زاده درباره زنان دارای اضافه وزن نیز گفت: این گروه بسته به شدت اضافه وزن معمولا مجاز به افزایش وزن کمتری هستند و توصیه می شود در دوران بارداری بین ۷ تا ۹ کیلوگرم وزن اضافه کنند.
از طرفی زنانی که با وزن کم وارد بارداری می شوند می توانند وزن بیشتری اضافه کنند و در برخی موارد تا 18 کیلوگرم افزایش وزن قابل قبول است و این برنامه ها با مراجعه منظم و ماهانه به متخصصان تغذیه تنظیم می شود تا روند افزایش وزن و نیازهای تغذیه ای به درستی کنترل شود.
الکل؛ خط قرمز سلامت جنین
در کنار تغذیه مناسب، پرهیز از رفتارهای پرخطر نیز یکی از ارکان یک بارداری سالم است. مصرف الکل و وابستگی به مشروبات الکلی یکی از مهمترین تهدیدات سلامت زنان و جنین است.
صفیه عاشوری مقدم متخصص زنان و زایمان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به «سندرم جنین الکلی» گفت: سندرم مجموعه علائم و نشانه هایی است که به یک بیماری مربوط می شود. نوزادانی که مادرانشان در دوران بارداری الکل مصرف کرده اند ممکن است دچار این سندرم شوند.
به گفته وی، این کودکان معمولاً با اختلالات جسمانی مانند تغییر در فرم فک و چشم، کوچکی دور سر، وزن کم هنگام تولد و تاخیر در رشد داخل رحمی مواجه هستند. علاوه بر این مشکلات مغزی و رشدی، اختلالات یادگیری، گفتار و رفتار نیز در این کودکان دیده می شود.
عاشوری مقدم تاکید کرد: سندرم جنین الکلی یک اختلال مادام العمر است و درمان قطعی ندارد. برخی از مداخلات رفتاری در سنین بالاتر ممکن است به بهبود نسبی عملکرد کودک کمک کند، اما آسیب ناشی از آن را نمی توان به طور کامل جبران کرد.
وی همچنین هشدار داد: مصرف مشروبات الکلی در زنان با افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه، زایمان زودرس و بروز نوزادان بیمار همراه است و این موضوع باید به عنوان یک خط قرمز جدی در دوران بارداری مورد توجه قرار گیرد.
چای، قهوه و کافئین؛ مصرف متوسط، نه ممنوعیت کامل
عطمه مرادی، پزشک و متخصص ایرانی گفت: مصرف کافئین در حد اعتدال مجاز است. به عنوان مثال، مصرف یک فنجان قهوه یا دو تا سه فنجان چای سبک تازه دم شده در روز معمولاً مشکلی ایجاد نمی کند.
به گفته وی، چای ایرانی در دوران بارداری نوشیدنی نسبتا بی خطری است، اما در مصرف آن نباید زیاده روی کرد.
مرادی درباره سرماخوردگی دوران بارداری نیز توصیه کرد: در شرایطی که مصرف بسیاری از داروها محدود است، نوشیدن چای کم رنگ، آب عسل با کمی لیموترش تازه (روزانه دو تا سه لیوان)، سوپ های ساده و رقیق، آب گرم و بخور ساده یا بخور بابونه می تواند کمک کننده باشد.
وی تاکید کرد: از مصرف خودسرانه دمنوش های گیاهی به ویژه انواع غیر میوه ای خودداری شود. دمنوش های میوه ای مانند هلو، سیب یا عناب معمولاً بی خطرتر هستند، اما هر توصیه ای باید به صورت موردی و زیر نظر پزشک انجام شود.
به گفته این متخصص، مصرف مواد غذایی معتدل، دوری از گرما و سرمای شدید و حفظ تعادل در سبک زندگی از اصول مهم طب ایرانی در دوران بارداری است. وی همچنین خاطرنشان می کند: مصرف کندر به دلیل گرمای زیاد به ویژه در سه ماهه اول بارداری ممنوع است.
محصولات لبنی؛ ستون سلامت استخوان مادر و جنین
دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز بر اهمیت مصرف لبنیات در دوران بارداری تاکید کرده است.
به گفته این دفتر، لبنیات از جمله شیر، ماست و پنیر سرشار از پروتئین، کلسیم، فسفر، پتاسیم، ویتامین A، ویتامین B12 و ویتامین B2 هستند. موادی که برای رشد مناسب جنین و حفظ سلامت مادر ضروری است.
زنان باردار باید روزانه 3 تا 4 واحد لبنیات کم چرب مصرف کنند. این مقدار نه تنها باعث رشد غیرعادی جنین می شود، بلکه با تقویت سیستم ایمنی و استحکام استخوان ها و دندان ها، نقش اساسی در سلامت بارداری دارد.
اداره بهبود تغذیه جامعه تاکید کرده است؛ پرهیز از لبنیات بر اساس باورهای غلط می تواند سلامت مادر و جنین را به خطر بیندازد.
بارداری سالم؛ نتیجه تعادل، آگاهی و دوری از افراط و تفریط است
آنچه از مجموع توصیه های کارشناسان برمی آید یک اصل کلیدی است. تعادل عدم پرخوری و افزایش وزن زیاد، عدم حذف گروه های غذایی مفید; نه مصرف خودسرانه چای و مکمل ها و نه نادیده گرفتن خطراتی مانند الکل.
بارداری فرصتی برای مرور سبک زندگی شماست. دوره ای که هر انتخاب آگاهانه می تواند آینده سالم تری را برای مادر و کودک رقم بزند. رعایت رژیم غذایی متعادل، پایش منظم وزن، پرهیز از رفتارهای پرخطر و مشاوره مداوم با پزشک و متخصص تغذیه، پایه های یک بارداری ایمن و موفق را تشکیل می دهد. پایه هایی که سلامت نسل آینده بر آن استوار خواهد شد.
