شکننده شدن ناخن معمولاً نتیجه ترکیبی از کمبودهای تغذیهای، تماس مداوم با مواد شیمیایی، مراقبت نادرست، تغییرات هورمونی یا برخی مشکلات زمینهای بدن است.
ناخن سالم انعطافپذیر است، بهراحتی ترک نمیخورد و لایهلایه نمیشود. وقتی ناخنها زود میشکنند، پوستهپوسته میشوند یا حتی با کوچکترین ضربه ترک برمیدارند، بدن دارد پیامی مهم میدهد. این پیام میتواند ساده باشد، مثل کمبود آب یا بیوتین، یا جدیتر؛ مثل کمکاری تیروئید یا کمخونی.
در این مقاله، دقیق و کاربردی، تمام دلایل شکننده شدن ناخن را بررسی میکنم؛ طوری که هم اگر فرد فنی هستید قانع شوید، هم اگر فقط دنبال یک راهحل واقعی برای ناخنهایتان میگردید.
یک داستان آشنا؛ وقتی ناخنها زودتر از خودمان خسته میشوند
خیلی از مراجعانم صحبتشان را اینطور شروع میکنند: «قبلاً ناخنهام محکم بود، ولی مدتیه هی میشکنه.»
اغلب این جمله با تغییراتی در سبک زندگی همراه است؛ شروع یک شغل جدید، استرس طولانی، رژیم غذایی سخت یا حتی استفاده مداوم از لاک و مواد شوینده. ناخنها مثل یک دفترچه یادداشت هستند که بیسروصدا، وضعیت بدن را ثبت میکنند. وقتی شکننده میشوند، معمولاً چیزی در روتین زندگی یا سلامت عمومی تغییر کرده.
اینجا مهم است بدانیم که شکنندگی ناخن فقط یک مشکل زیبایی نیست. در بسیاری از موارد، اولین علامت یک کمبود یا فشار مداوم به بدن است که اگر جدی گرفته نشود، عمیقتر میشود.
کمبودهای تغذیهای؛ متهمان خاموش ولی رایج
یکی از شایعترین دلایل شکننده شدن ناخن، کمبود مواد مغذی است. ناخن برای ساخت کراتین سالم، به بیوتین، آهن، روی، پروتئین و ویتامینهای گروه B نیاز دارد. وقتی رژیم غذایی نامتعادل باشد یا جذب مواد بهخوبی انجام نشود، ناخنها زودتر از بقیه واکنش نشان میدهند.
کمبود آهن معمولاً باعث نازک شدن و ترکخوردگی ناخن میشود. کمبود بیوتین ناخن را خشک و شکننده میکند. حتی کمآبی ساده هم میتواند ناخن را بیجان و لایهلایه کند. منابع معتبری مثل Mayo Clinic و Harvard Health بارها تأکید کردهاند که ناخن شکننده در بسیاری از موارد، بازتاب تغذیه نامناسب است، نه یک مشکل مستقل.تماس مداوم با آب و مواد شوینده؛ آسیبی که دستکم گرفته میشود.
خیلیها فکر میکنند آب برای ناخن مفید است، اما تماس مکرر و طولانی با آب، مخصوصاً همراه با مواد شوینده، یکی از دلایل اصلی شکنندگی ناخن است. ناخن مثل اسفنج عمل میکند؛ آب را جذب و بعد از تبخیر، خشکتر از قبل میشود. این چرخه تکرارشونده باعث ترکهای ریز و لایهلایه شدن میشود.
اگر شغل شما طوری است که مدام دستهایتان در تماس با آب، مایع ظرفشویی یا مواد ضدعفونیکننده است، احتمال شکنندگی ناخن چند برابر میشود. دستکش نپوشیدن در این شرایط، دقیقاً مثل این است که عمداً ناخنها را در معرض فرسایش قرار دهید.
لاک، ژل، کاشت؛ زیبایی بدون مراقبت تاوان دارد
استفاده مداوم از لاک، ژل و کاشت ناخن اگر بدون فاصله و مراقبت انجام شود، به ساختار ناخن آسیب میزند. سوهانکشیهای مکرر، استونهای قوی و برداشتن نادرست مواد، لایه محافظ ناخن را نازک میکند.
خیلی از افرادی که به فکر خرید مواد لمینت ناخن هستند، دقیقاً بهخاطر همین آسیبهاست. لمینت اگر اصولی و با استفاده از بهترین لمینت ناخن انجام شود، میتواند نقش محافظ داشته باشد؛ اما اگر صرفاً برای پوشاندن آسیب استفاده شود، بدون رسیدگی به علت اصلی، مشکل را عمیقتر میکند.
تغییرات هورمونی و شرایط پزشکی
ناخنها به تغییرات هورمونی بسیار حساساند. بارداری، یائسگی، اختلالات تیروئید یا حتی استرسهای شدید میتوانند چرخه رشد ناخن را مختل کنند. در کمکاری تیروئید، ناخنها معمولاً خشک، شکننده و کندرشد میشوند. در برخی بیماریهای پوستی مثل پسوریازیس هم ناخنها ترک میخورند یا لایهلایه میشوند.
منابعی مثل American Academy of Dermatology تأکید دارند که اگر شکنندگی ناخن ناگهانی، شدید یا همراه با علائم دیگر باشد، بررسی پزشکی ضروری است. گاهی ناخنها قبل از هر آزمایش دیگری، مشکل را فریاد میزنند.
عادتهای اشتباه روزمره؛ جزئیاتی که تفاوت میسازند
جویدن ناخن، استفاده از ناخن بهعنوان ابزار، سوهان کشیدن خشن یا نامنظم، همگی ناخن را ضعیف میکنند. حتی کوتاه نکردن اصولی ناخن میتواند باعث ایجاد ترکهای ریز شود که بهمرور گسترش پیدا میکنند.
خیلی وقتها افراد دنبال درمانهای گران هستند، درحالیکه با اصلاح چند عادت ساده، وضعیت ناخن بهطرز چشمگیری بهتر میشود. ناخن سالم نتیجه مراقبت مداوم است، نه یک محصول معجزهآسا.
جمعبندی؛ ناخن شکننده را جدی بگیرید
شکننده شدن ناخن یک اتفاق تصادفی نیست. بدن از این طریق میگوید چیزی کم است یا فشاری بیش از حد وجود دارد. از تغذیه و آب کافی گرفته تا مراقبت درست، استفاده اصولی از محصولات زیبایی و توجه به سلامت عمومی، همه در کنار هم معنی پیدا میکنند.
اگر ناخنهایتان مدام میشکنند، قبل از پوشاندن مشکل، علت را پیدا کنید. وقتی ریشه را اصلاح کنید، ناخنها هم فرصت ترمیم پیدا میکنند.
