به گزارش خبرگزاری ایمنا، سلامت ریه ها نقش اساسی در کیفیت زندگی و تداوم فعالیت های روزمره انسان دارد، اما این اندام حیاتی بیش از بسیاری از اندام های دیگر در معرض آسیب های محیطی و رفتاری قرار دارد. آلودگی هوا، استعمال دخانیات، تماس با مواد شیمیایی و برخی عوامل شغلی از مهم ترین تهدیداتی هستند که می توانند بر عملکرد طبیعی دستگاه تنفسی تأثیر بگذارند و زمینه را برای بیماری های مزمن فراهم کنند.
در سال های اخیر افزایش شیوع بیماری های تنفسی توجه بیشتری را به موضوع پیشگیری و کنترل عوامل خطر معطوف کرده است. کارشناسان معتقدند بخش مهمی از این بیماری ها نه تنها قابل درمان هستند، بلکه تا حد زیادی قابل پیشگیری هستند و اصلاح برخی رفتارهای روزانه می تواند خطر ابتلا به آن ها را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
در این بین، سیگار همچنان به عنوان مهم ترین عامل آسیب به دستگاه تنفسی شناخته می شود. اثرات مضر سیگار و سایر فرآورده های دخانی تنها به یک بیماری محدود نمی شود و می تواند در بروز یا تشدید طیف وسیعی از مشکلات ریوی نقش داشته باشد و علاوه بر آن قرار گرفتن مداوم در معرض گرد و غبار، بخارات شیمیایی و آلاینده های محیط کار نیز از جمله عواملی است که سلامت ریه ها را تهدید می کند.
شناخت این عوامل و توجه به راهکارهای پیشگیرانه گامی مهم در حفظ سلامت دستگاه تنفسی است و افزایش آگاهی عمومی نسبت به خطرات پنهان و اصلاح سبک زندگی می تواند نقش موثری در کاهش بار بیماری های تنفسی و ارتقای سلامت جامعه داشته باشد.
مهم ترین و جدی ترین تهدید برای سلامت ریه سیگار است / هیچ عامل شناخته شده ای به اندازه سیگار نمی تواند به مجاری هوایی و بافت ریه آسیب برساند.
سیدامیر دادوی متخصص بیماری های ریوی وی در گفت و گو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه نوع درمان بیماری های تنفسی از جمله آسم بر اساس شدت علائم و وضعیت بیمار تعیین می شود، گفت: البته در کنار درمان دارویی، رعایت توصیه های پیشگیرانه و حذف عوامل خطر نقش بسیار مهمی در کنترل بیماری و کاهش عوارض آن دارد.
وی با بیان اینکه در خصوص عوامل خطر مهم ترین و جدی ترین عامل تهدید کننده سلامت ریه سیگار است، افزود: چه در آسم و چه در بیماری انسدادی مزمن ریه، سیگار و انواع دیگر سیگار از مهم ترین عوامل مضر هستند و تجربه بالینی نشان می دهد که در بسیاری از بیماران حتی اگر عوامل شغلی یا محیطی وجود داشته باشد، باز هم سیگار در ایجاد بیماری نقش مهمی دارد.
این فوق تخصص بیماری های ریوی با بیان اینکه هیچ عامل شناخته شده ای به اندازه سیگار نمی تواند به مجاری هوایی و بافت ریه آسیب برساند، تصریح کرد: به همین دلیل در هر ویزیت پزشکی باید بر ترک سیگار تاکید کرد و بیماران را به ترک آن تشویق کرد و علاوه بر مصرف دخانیات، برخی مشاغل نیز می تواند خطر ابتلا به بیماری های تنفسی را افزایش دهد.
چه افرادی بیشتر مستعد ابتلا به بیماری های تنفسی هستند؟ / آسیب جدی روی با ترکیب مواد شوینده
این دادخواست با بیان اینکه افرادی که در معرض گرد و غبار، مواد شیمیایی، دود و آلاینده های شغلی هستند بیشتر از سایرین در معرض خطر هستند، ادامه داد: به عنوان مثال کارگران صنایع چوب، افرادی که با رنگ و حلال های شیمیایی کار می کنند، کارمندان برخی صنایع تولیدی، قالیبافان و کارگران نساجی ممکن است بیشتر دچار مشکلات تنفسی شوند.
وی با بیان اینکه تماس مداوم با ذرات معلق، گرد و غبار و بخارات شیمیایی می تواند باعث آسم یا سایر بیماری های مزمن ریوی شود، گفت: در مناطق روستایی و عشایری برخی از فعالیت های سنتی در گذشته با افزایش مشکلات تنفسی همراه بوده است و به عنوان مثال استفاده طولانی مدت از سوخت های جامد مانند چوب و زغال سنگ برای پخت و پز به ویژه در فضاهای بسته می تواند باعث آسیب به مجاری هوایی شود.
این فوق تخصص بیماری های ریوی با بیان اینکه با گسترش استفاده از گاز شهری این مشکل تا حدودی کاهش یافته است، اما همچنان می تواند در برخی افراد مستعد بیماری های تنفسی ایجاد کند، افزود: عامل مهم دیگر استفاده نادرست از شوینده ها است و ترکیب برخی از شوینده ها با یکدیگر به ویژه مواد حاوی وایتکس می تواند باعث ایجاد گازهای تنفسی شود که ممکن است باعث ایجاد جراحات تنفسی شود. التهاب راه های هوایی، برونشیت و باعث تحریک شدید سیستم تنفسی می شود.
حفظ سلامت دستگاه تنفسی بیش از هر چیز به میزان توجه افراد به عوامل خطر و رعایت اصول پیشگیری بستگی دارد. آسیب های زیادی به ریه ها به تدریج و در طول سال ها ایجاد می شود و در بسیاری از موارد با پرهیز از رفتارهای پرخطر و رعایت نکات ایمنی می توان از بروز آنها جلوگیری کرد.
پرهیز از استعمال دخانیات، استفاده از وسایل حفاظتی در محیط کار، کاهش تماس با آلاینده ها و رعایت اصول ایمنی در استفاده از شوینده ها و مواد شیمیایی از جمله اقداماتی است که می تواند به حفظ سلامت ریه کمک کند. همچنین توجه به علائم تنفسی و مراجعه به موقع برای معاینات تخصصی نقش مهمی در تشخیص زودهنگام بیماری ها دارد.
پیشگیری همیشه مؤثرتر و کمهزینهتر از درمان است و توجه به سلامت ریه باید به بخشی از سبک زندگی سالم تبدیل شود، زیرا تنفس سالم اساس سلامت عمومی و یکی از مهمترین مؤلفههای کیفیت زندگی است.
ریه ها اندام هایی هستند که به طور مداوم برای حفظ زندگی کار می کنند و حفاظت از آنها مستلزم انتخاب های آگاهانه و اجتناب از عواملی است که می تواند آسیب های جبران ناپذیری به این دارایی ارزشمند وارد کند.
