پوسیدگی زودرس دندان های کودکان؛ تهدیدی خاموش برای سلامت، رشد و آینده نسل فردا

به گزارش خبرگزاری ایمنا، پوسیدگی دندان همچنان یکی از شایع ترین بیماری های دوران کودکی در سراسر جهان است. مشکلی که بسیاری از خانواده ها آن را تنها یک عارضه ساده دهان و دندان می دانند، در حالی که متخصصان بهداشت دهان و دندان معتقدند پیامدهای آن می تواند طیف وسیعی از سلامت جسمی، تغذیه ای، گفتاری و حتی روانی کودکان را تحت تاثیر قرار دهد.

پوسیدگی دندان در واقع فرآیندی است که در آن باکتری های موجود در دهان با تجزیه مواد غذایی به خصوص قندها اسید تولید می کنند. با گذشت زمان، این اسیدها مینای دندان را از بین می برند و حفره ایجاد می کنند. اگر این فرآیند در مراحل اولیه تشخیص داده نشود و درمان نشود، پوسیدگی به لایه‌های عمیق‌تر دندان نفوذ می‌کند و می‌تواند منجر به درد، عفونت، آبسه و حتی از دست دادن دندان شود.

کارشناسان هشدار می دهند که سلامت عمومی بسیاری از کودکان به دلیل پوسیدگی فعال و کنترل نشده در خطر است. این پوسیدگی ها نه تنها سلامت دهان و دندان ها را مختل می کند، بلکه می تواند بر تغذیه، رشد جسمانی، کیفیت خواب و عملکرد روزانه کودکان نیز تاثیر بگذارد.

در بسیاری از موارد، والدین متوجه این مشکل می شوند که پوسیدگی به مراحل پیشرفته رسیده باشد و کودک درد شدید، تورم یا آبسه دندان را تجربه کند. در حالی که علائم اولیه این بیماری معمولا خیلی زودتر ظاهر می شود و در صورت مراجعه به موقع به دندانپزشک، امکان کنترل و درمان آن وجود دارد.

کارشناسان معتقدند موثرترین راه پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان رعایت بهداشت دهان و دندان، کاهش مصرف مواد قندی و انجام معاینات دوره ای دندانپزشکی است. علاوه بر این امروزه روش های پیشگیرانه زیادی در زمینه دندانپزشکی کودکان وجود دارد که می تواند مقاومت مینای دندان را افزایش داده و از بروز پوسیدگی های گسترده جلوگیری کند.

علت پوسیدگی زودرس دندان های شیری کودکان چیست/ اولین علامت پوسیدگی دندان چیست؟

نرجس امرالهی، متخصص دندانپزشکی کودکان. وی درباره عوامل موثر بر پوسیدگی زودرس دندان های شیری می گوید: پوسیدگی زودرس یکی از شایع ترین مشکلات در حوزه بهداشت دهان و دندان است که عوامل متعددی باعث بروز آن می شود، اما یکی از مهم ترین دلایل بروز این عارضه مصرف مداوم شیر در شب بعد از یک سالگی است. موضوعی که در بسیاری از خانواده ها کمتر به آن توجه می شود.

وی می افزاید: زمانی که کودک پس از مصرف شیر به ویژه شیر مادر بدون تمیز کردن دهان به خواب می رود، ترکیبات قندی موجود در شیر روی سطح دندان باقی می ماند. از طرفی در هنگام خواب میزان ترشح بزاق کاهش می یابد و این موضوع شرایط مناسبی را برای فعالیت باکتری ها و تولید اسید فراهم می کند. نتیجه این فرآیند اسیدی شدن محیط دهان و آغاز تخریب مینای دندان است.

این متخصص دندانپزشکی کودکان ادامه می دهد: پوسیدگی های ناشی از این شرایط معمولا ابتدا در دندان های جلویی فک بالا ظاهر می شود. اولین علامت بیماری به صورت لکه های سفید در نزدیکی لثه دیده می شود. لکه هایی که در صورت بی توجهی به تدریج تبدیل به حفره شده و باعث تخریب ساختار دندان می شوند.

امرالهی با اشاره به اهمیت تشخیص زودهنگام این عارضه تصریح می کند: اگر والدین به طور مرتب برای معاینات دوره ای به دندانپزشک مراجعه کنند، این لکه های سفید در مراحل اولیه تشخیص داده شده و می توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد. اما در بسیاری از موارد زمانی ارجاع می شود که پوسیدگی گسترش یافته و کودک درد، آبسه، تورم لب یا عفونت دندان را تجربه می کند.

لزوم توجه والدین به دندان های شیری کودکان نقش بسیار مهمی در سلامت و رشد کودکان دارد.

این متخصص دندانپزشکی کودکان درباره اهمیت دندان های شیری می گوید: برخی خانواده ها تصور می کنند دندان های شیری به دلیل موقتی بودن اهمیت چندانی ندارند در حالی که این دندان ها نقش بسیار مهمی در سلامت و رشد کودکان دارند.

وی می گوید: دندان های شیری علاوه بر کمک به جویدن غذا و تغذیه مناسب در زیبایی چهره، گفتار صحیح و رشد طبیعی فک نیز نقش دارند. از همه مهمتر این دندان ها فضای لازم را برای رشد مناسب دندان های دائمی حفظ می کنند.

امرالهی خاطرنشان می کند: دندان های قدامی دائمی معمولا در سن هفت تا هشت سالگی و دندان های خلفی در حدود 11 تا 12 سالگی ظاهر می شوند. تا آن زمان، دندان های شیری مسئول حفظ فضای مناسب برای رشد دندان های دائمی هستند. اگر این دندان ها زود از موعد از بین بروند یا به دلیل پوسیدگی شدید از بین بروند، دندان های مجاور به سمت فضای خالی حرکت می کنند و مسیر رشد دندان های دائمی را محدود می کنند.

وی تاکید می کند: این اتفاق می تواند زمینه ساز بی نظمی های دندانی، کمبود فضای رشد و افزایش نیاز به درمان های ارتودنسی در سال های آینده شود. مشکلاتی که هزینه های درمانی و عوارض زیادی را برای کودکان و خانواده ها به همراه خواهد داشت.

آینده بهداشت دهان و دندان از سال های اول زندگی شروع می شود

متخصصان دندانپزشکی کودکان معتقدند بهداشت دهان و دندان باید از همان ماه های اول زندگی مورد توجه خانواده ها باشد. بسیاری از مشکلاتی که نیاز به درمان های پیچیده و پرهزینه در بزرگسالی دارند، ریشه در بی توجهی به مراقبت های اولیه دوران کودکی دارند.

اگرچه دندان های شیری موقتی هستند، اما نقش آنها در رشد فک، رشد گفتار، تغذیه مناسب، زیبایی صورت و حفظ فضا برای رشد دندان های دائمی غیرقابل انکار است. بنابراین، پیشگیری از پوسیدگی دندان را نباید تا بروز درد یا عفونت به تعویق انداخت.

کارشناسان تاکید می کنند: آموزش والدین، رعایت بهداشت دهان و دندان، اصلاح عادات تغذیه ای، حذف شیر شبانه در زمان مناسب، استفاده صحیح از فلوراید و انجام معاینات منظم دندانپزشکی از مهم ترین راهکارهایی است که می تواند از بروز بخش قابل توجهی از پوسیدگی های دوران کودکی جلوگیری کند.

بدون شک دندان های سالم تنها بخش زیبایی کودکان نیست. بلکه یکی از پایه های اصلی سلامت عمومی، رشد طبیعی و کیفیت زندگی آنها هستند و مراقبت از آنها باید از همان اولین دندان شیری شروع شود.