به گزارش خبرگزاری ایمنا، تغذیه در طب سنتی تنها به انتخاب غذا محدود نمی شود، بلکه نحوه مصرف و ترکیب غذا نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. حکمای طب سنتی معتقد بودند که هر ماده غذایی طبیعت و ویژگی های خاص خود را دارد و دانستن این ویژگی ها می تواند نقش مهمی در حفظ سلامت و پیشگیری از بیماری ها داشته باشد.
در فرهنگ غذایی ایرانیان از گذشته توصیه های زیادی در مورد مصرف برخی غذاها با هم وجود داشته است. بسیاری از این توصیه ها بر اساس مفهوم فواید تغذیه ای است که به اعتقاد کارشناسان طب سنتی می تواند اثرات نامطلوب برخی غذاها را کاهش دهد و تعادل بیشتری را در بدن ایجاد کند.
امروزه با افزایش توجه مردم به روش های سنتی حفظ سلامتی بار دیگر موضوع فواید غذایی مورد توجه قرار گرفته است. اینکه چرا برخی غذاها قابل قبول تلقی می شوند و این ترکیبات چه نقشی در سلامت انسان دارند، سوالی است که در منابع و آموزه های طب سنتی می توان به آن پاسخ داد.
کاربرد و تعریف مصلح در طب سنتی / مصلح ما چیست؟
بهنام یوسفیان، پزشک و متخصص طب سنتی مصلح در گفت و گو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه مصلح در طب سنتی به ماده ای اطلاق می شود که می تواند عوارض احتمالی یک ماده غذایی را کاهش داده و هضم و جذب آن را برای بدن آسان کند. وی بیان کرد: هر ماده غذایی مزاج خاصی دارد و اگر بدون در نظر گرفتن مزاج فرد یا خصوصیات ذاتی آن مصرف شود، ممکن است مشکلاتی مانند نفخ، سنگینی معده و یا اختلال در تعادل مخلوط ایجاد کند و به همین دلیل استفاده از مکمل های غذایی از دیرباز مورد توجه بوده است.
وی با بیان اینکه بسیاری از غذاها علاوه بر خواص مفیدی که دارند ممکن است اثرات نامطلوبی نیز داشته باشند، افزود: به عنوان مثال برخی غذاها بسیار سرد، برخی بسیار گرم و برخی دیر هضم هستند. تقویت کننده ها به عنوان تعدیل کننده هایی شناخته می شوند که می توانند این خواص را متعادل کرده و مصرف غذا را برای بدن مناسب تر کنند.
این پزشک و متخصص طب سنتی تصریح کرد: یکی از مصادیق معروف در طب سنتی مصرف ماست با نعناع، آویشن یا پونه کوهی است. ماست را دارای مزاج سرد و تر می دانند و مصرف زیاد آن در برخی افراد ممکن است سردی بدن را افزایش دهد و افزودن گیاهان معطر با طبع گرم می تواند به تعادل مزاج این غذا کمک کند.
ماهی و لوبیا را با کدام غذاها باید مصرف کرد؟ / گرمای خرما را چگونه تنظیم کنیم؟
یوسفیان با بیان اینکه خرما نیز مفید معرفی شده است، ادامه داد: خرما یکی از غذاهای بسیار گرم و شیرین محسوب می شود و مصرف بیش از حد آن ممکن است در برخی از افراد باعث افزایش دمای بدن شود و به همین دلیل توصیه می شود گاهی همراه با موادی مانند سرکه یا برخی مواد غذایی متعادل کننده برای تعدیل اثرات گرما مصرف شود.
وی با بیان اینکه یکی دیگر از مصادیق معروف مصرف ماهی با ادویه های تند مانند زنجبیل، فلفل یا دارچین است، گفت: ماهی طبع سردی دارد و برای جلوگیری از عوارض ناشی از سردی بهتر است با مواد مناسب مصرف شود.
این پزشک و متخصص طب سنتی با اشاره به اینکه حبوبات نیز در طب سنتی مزایای خاص خود را دارند، افزود: به عنوان مثال می گویند عدس با گلپر یا روغن کنجد و لوبیا با ادویه های تند بهتر هضم می شود. دلیل این توصیه این است که برخی از حبوبات می توانند باعث نفخ یا سنگینی دستگاه گوارش شوند و گیاهان دارویی به کاهش این مشکلات کمک می کنند.
افزودن ادویه به غذاها نه تنها برای تنظیم خلق و خو، بلکه برای بهبود فرآیند هضم نیز مهم است
یوسفیان با بیان اینکه یکی از اهداف مهم استفاده از ادویه ها تقویت دستگاه گوارش است، افزود: سلامت بدن تا حد زیادی به سلامت معده و کیفیت هضم غذا بستگی دارد، بنابراین افزودن ادویه به غذاها نه تنها برای تنظیم مزاج، بلکه برای بهبود روند هضم غذا مهم است.
وی تصریح کرد: حکیمی مانند ابن سینا در آثار خود به موضوع فواید غذا اشاره کرده اند، آنها معتقد بودند که شناخت خواص مناسب غذا و نحوه ترکیب آنها می تواند در پیشگیری از بسیاری از بیماری های جسمی موثر باشد و به حفظ تعادل بدن کمک کند.
از دیدگاه طب سنتی توجه به نیازهای تغذیه ای بخشی از رویکرد همه جانبه به تغذیه و سلامت است و در این دیدگاه غذا نه تنها وسیله ای برای رفع گرسنگی است، بلکه عامل موثری در حفظ تعادل بدن و پیشگیری از بروز انواع اختلالات محسوب می شود.
اگرچه بسیاری از توصیه های مربوط به فواید غذا ریشه در تجربه چند صد ساله حکیمان طب سنتی دارد، اما امروزه مطالعه علمی این آموزه ها اهمیت زیادی پیدا کرده است و ترکیب دانش سنتی با یافته های جدید می تواند به درک بهتر تاثیر غذا بر سلامت انسان کمک کند.
آشنایی با مفهوم فواید تغذیه ای فرصتی برای آشنایی با بخشی از میراث ارزشمند طب سنتی ایران است. میراثی که تلاش می کند با متعادل کردن تغذیه راهی برای دستیابی به سبک زندگی سالم و بهبود کیفیت زندگی ارائه دهد.
