راز خواب رفتن دست‌ها در بارداری

به گزارش سلامت جو به نقل از مهر، بهناز بهروزفر، ماما، علل «سندرم تونل کارپ» (بی حسی و گزگز دست)، روش های تشخیص، کنترل درد و پیشگیری از عوارض بعد از زایمان را بررسی کرد و اظهار داشت: درک صحیح مکانیسم فشار بر اعصاب دست، کلید مدیریت موثر این مشکل رایج در دوران بارداری است.

وی علت شایع بودن این عارضه را بیان کرد و اظهار داشت: بسیاری از مادران فکر می کنند که بی حسی انگشتان (به ویژه انگشت شست، سبابه و وسط) ناشی از کمبود ویتامین B12 یا سایر ریزمغذی ها است، اما واقعیت علمی این است که علت اصلی آن تجمع مایعات بدن در دوران بارداری است.

این ماما اضافه کرد: این مایعات اضافی در بافت ها تجمع کرده و فشار هیدرواستاتیکی را بر روی اعصاب مچ دست به ویژه عصب مدیان افزایش می دهد. این فشار باعث ایجاد حالتی شبیه به “سندرم تونل کارپال” می شود.

وی افزود: زمانی که عصب تحت فشار است سیگنال های حسی مختل می شود و مادر احساس گزگز، سوزن سوزن شدن یا بی حسی می کند. بنابراین، ریشه مشکل فیزیولوژیکی است و لزوماً تغذیه ای نیست.

تفاوت بین بیهوشی عمومی و سندرم تونل کارپال بالینی

بهروزفر در خصوص تمایز بین علائم خفیف و بیماری هایی که نیاز به درمان دارند، تصریح کرد: بی حسی موقتی که با تغییر وضعیت دست یا حرکت انگشتان برطرف می شود، معمولا بخشی از تغییرات طبیعی بارداری است. اما اگر فردی احساس کند که انگشتانش «تپش» است یا بی حسی شدید و مداومی در دست وجود دارد که با استراحت از بین نمی رود، نشانه فشار جدی تری به عصب است.

وی ادامه داد: در چنین مواردی برای تعیین شدت آسیب عصبی ممکن است نیاز به انجام نوار عصب و عضله (EMG) باشد. در موارد بسیار نادر و شدید که فشار عصبی با درمان های محافظتی کنترل نمی شود، مداخلات تخصصی تری در نظر گرفته می شود.

تأثیر وضعیت خوابیدن و فعالیت های روزانه بر تشدید علائم

این ماما با تاکید بر نقش سبک زندگی، مواردی را از عوامل تشدید کننده برشمرد و گفت: خوابیدن با بازوهای خمیده (مچ به سمت بالا یا پایین) یا قرار دادن دست زیر سر و صورت باعث افزایش فشار بر تونل کارپال و تشدید علائم صبحگاهی می شود.

وی افزود: استفاده طولانی مدت از رایانه یا تلفن همراه که مستلزم خم شدن مداوم مچ است، یکی از مهم ترین عوامل تشدید کننده درد و بی حسی است.

استراتژی های درمانی و مدیریت درد

بهروزفر راهکارهای عملی برای کنترل علائم و کاهش فشار روی عصب پیشنهاد کرد و اظهار داشت: استفاده از آتل مچ دست به ویژه در شب می تواند با خنثی نگه داشتن مچ دست و جلوگیری از خم شدن ناخواسته فشار را از روی عصب بردارد. با این حال، اثربخشی اسپلینت به شدت فشار عصبی بستگی دارد که توسط نوار عصبی تعیین می شود.

وی ادامه داد: برخلاف تصور رایج که از کمپرس سرد برای التهاب استفاده می شود، در موارد تورم و درد ناشی از بارداری استفاده از کمپرس گرم توصیه می شود. گرما جریان خون در ناحیه مچ دست را بهبود می بخشد، ماهیچه ها را شل می کند و درد را تسکین می دهد. همچنین انجام حرکات کششی ملایم و مکرر برای مچ دست و انگشتان می تواند به کاهش فشار روی عصب و بهبود گردش خون کمک کند.

پیشگیری از عوارض پس از زایمان

این ماما با هشدار به اینکه مشکل به زایمان ختم نمی شود، افزود: بسیاری از مادران بعد از زایمان دوباره علائم را تجربه می کنند. دلیل اصلی نگه داشتن کودک برای مدت طولانی در آغوش است. وضعیت های مکرر و فشار روی مچ دست هنگام شیر دادن یا در آغوش گرفتن کودک می تواند دوباره به عصب فشار وارد کند. من خودم دو نوع از این مشکلات را تجربه کرده ام و بر اهمیت توجه به ارگونومی در مراقبت از نوزاد تاکید می کنم.

چه زمانی باید نگران بود و به پزشک مراجعه کرد؟

بهروزفر در پایان تاکید کرد: اگر بی‌حسی همراه با درد شدید باشد، یا اگر مادر توانایی حرکت انگشتان خود را از دست داد، یا بی‌حسی مداوم بود و با تغییر وضعیت از بین نمی‌رفت، حتماً باید به متخصص مغز و اعصاب یا متخصص ارتوپدی مراجعه کند تا آسیب جدی به اعصاب نداشته باشد و در صورت نیاز درمان‌های تخصصی‌تری را آغاز کند.