به گزارش خبرگزاری سلامت، لثه های سالم هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن نباید خونریزی کنند. بنابراین، دیدن خون، هر چند کوچک، اغلب نشانه التهاب در بافت لثه است که در مراحل اولیه به آن «ژنژیویت» می گویند و در صورت عدم درمان، می تواند به «پریودنتیت» یا بیماری شدید لثه تبدیل شود.
پلاک باکتریایی عامل اصلی خونریزی لثه است
دندانپزشکان مهم ترین علت خونریزی لثه را تجمع پلاک های باکتریایی روی دندان و لبه لثه می دانند. پلاک لایه ای نرم و بی رنگ از باکتری است که در نتیجه ذرات غذا باقی مانده روی دندان ها ایجاد می شود. اگر این لایه به طور مرتب با مسواک و نخ دندان تمیز نشود به مرور زمان سفت شده و به جرم تبدیل می شود.
پلاک دندانی محیط مناسبی را برای رشد باکتری ها فراهم می کند. این باکتری ها باعث تحریک و التهاب لثه ها می شوند و در نتیجه در تماس با مسواک یا نخ دندان، لثه ها خونریزی می کنند.
متخصصان تاکید می کنند که در مراحل اولیه، التهاب لثه معمولا بدون درد است و تنها علامت آن می تواند خونریزی خفیف باشد که باعث می شود بسیاری از افراد آن را جدی نگیرند.
مسواک درشت و فشار زیاد، یک اشتباه رایج
بسیاری از مردم فکر میکنند که هرچه سختتر مسواک بزنند، دندانهایشان تمیزتر میشود، در حالی که فشار زیاد نه تنها مفید نیست، بلکه میتواند به لثهها نیز آسیب برساند.
استفاده از مسواک های خشن یا حرکات خشن هنگام مسواک زدن باعث خراش و تحریک لثه ها و افزایش احتمال خونریزی می شود. این رفتار در دراز مدت حتی می تواند باعث پوسیدگی لثه و حساس شدن ریشه دندان ها شود.
دندانپزشکان استفاده از مسواک با موهای نرم و مسواک زدن با حرکات آهسته و دایره ای را توصیه می کنند، نه با حرکات قوی عقب و جلو.
نخ دندان؛ مفید اما در صورت استفاده نادرست مضر است
افرادی که تازه شروع به استفاده از نخ دندان می کنند ممکن است در چند روز اول خونریزی داشته باشند. این معمولاً به دلیل التهاب قبلی لثه و همچنین استفاده نادرست از نخ دندان رخ می دهد.
اگر نخ دندان با فشار زیاد وارد فضای بین دندانی شود، می تواند به لثه آسیب برساند. اما نکته مهم این است که بریدن نخ دندان به دلیل خونریزی اشتباه است. در بیشتر موارد، با ادامه استفاده از نخ دندان مناسب و کاهش التهاب، خونریزی ظرف چند روز کاهش می یابد.
کارشناسان توصیه می کنند نخ دندان را به آرامی و با حرکتی کنترل شده در امتداد دیواره دندان بکشید تا به بافت لثه آسیبی نرسد.
نقش تغذیه و کمبود ویتامین
کمبود برخی ویتامین ها نیز می تواند بر سلامت لثه ها تأثیر بگذارد. ویتامین C نقش مهمی در ترمیم بافت ها و تقویت سیستم ایمنی دارد و کمبود آن باعث ضعف و خونریزی لثه ها می شود.
ویتامین K نیز در فرآیند انعقاد خون موثر است و کمبود آن احتمال خونریزی را افزایش می دهد.
متخصصان تغذیه توصیه می کنند مصرف میوه ها و سبزیجات تازه، مرکبات، فلفل دلمه ای، کیوی، سبزیجات برگ سبز و مواد غذایی حاوی ویتامین K در برنامه غذایی روزانه جدی گرفته شود.
تغییرات هورمونی و حساسیت لثه
در برخی از دوره های زندگی تغییرات هورمونی باعث افزایش حساسیت لثه ها می شود. بارداری، بلوغ و حتی قاعدگی می تواند جریان خون را در بافت لثه افزایش دهد و در نتیجه التهاب و خونریزی ایجاد کند.
به همین دلیل، زنان باردار بیشتر در معرض «التهاب لثه بارداری» قرار دارند. متخصصان تاکید می کنند رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان در این دوران اهمیت دو چندانی دارد، زیرا بیماری های لثه در بارداری می تواند با برخی عوارض مانند زایمان زودرس مرتبط باشد.
بیماری ها و داروهایی که لثه را تحت تأثیر قرار می دهند
گاهی اوقات خونریزی لثه تنها به مشکلات دهان و دندان محدود نمی شود و می تواند نشانه ای از بیماری های زمینه ای باشد.
دیابت کنترل نشده، اختلالات انعقادی خون، ضعف سیستم ایمنی و برخی بیماری های خونی از جمله عواملی هستند که احتمال التهاب و خونریزی لثه را افزایش می دهند. همچنین مصرف برخی داروها مانند رقیق کننده های خون، داروهای ضد تشنج و برخی از داروهای فشار خون می تواند بر سلامت لثه ها تأثیر بگذارد.
کارشناسان توصیه می کنند افرادی که خونریزی مداوم لثه دارند و همزمان داروهای خاصی مصرف می کنند، این موضوع را با دندانپزشک و پزشک خود در میان بگذارند.
چهار گام ساده برای کاهش خونریزی لثه
متخصصان بهداشت دهان و دندان بر این باورند که رعایت چند اقدام ساده می تواند التهاب لثه را کاهش دهد و در بسیاری از موارد خونریزی را متوقف کند.
1- مسواک نرم و روش صحیح
استفاده از مسواک نرم یکی از مهم ترین توصیه هاست. حرکات آهسته و دایره ای به تمیزی بهتر دندان ها کمک می کند و فشار کمتری به لثه وارد می کند. همچنین بهتر است هر سه ماه یکبار مسواک را تعویض کنید، زیرا الیاف فرسوده اثر کمتری دارند و ممکن است به لثه آسیب برسانند.
2- نخ دندان معمولی
استفاده روزانه از نخ دندان به حذف پلاک از فضاهای بین دندانی کمک می کند. جاهایی که مسواک نمی تواند به آنها برسد. اگرچه ممکن است در چند روز اول مقداری خونریزی وجود داشته باشد، اما پیگیری مناسب معمولا التهاب را کاهش می دهد.
3- آب نمک ولرم
شستشوی دهان با آب نمک ولرم، دو بار در روز، یکی از راه های ساده برای کاهش التهاب و تورم لثه است. نمک خواص ضد عفونی کننده ملایمی دارد و می تواند به بهبود بافت آسیب دیده کمک کند.
4- کمپرس سرد
اگر خونریزی به دلیل ضربه یا تحریک موضعی باشد، قرار دادن کمپرس سرد روی گونه می تواند تورم و خونریزی را کاهش دهد.
چه زمانی مراجعه به دندانپزشک ضروری است؟
هر خونریزی لثه ای نیاز به درمان فوری ندارد، اما برخی از علائم هشدار دهنده نشان می دهد که مراجعه به دندانپزشک نباید به تعویق بیفتد. اگر خونریزی بیش از یک هفته ادامه یابد یا با بوی بد دهان، تورم شدید، درد، عقبرفتگی لثه و لق شدن دندان همراه باشد، احتمال ابتلا به بیماری لثه وجود دارد.
در مراحل پیشرفته بین لثه و دندان فضایی ایجاد می شود که محل تجمع عفونت و باکتری است. در این شرایط درمان های تخصصی مانند جرم گیری عمیق یا درمان های پریودنتال ضروری خواهد بود.
جرم انگاری، درمان فراتر از زیبایی
برخی از افراد تصور می کنند جرم گیری فقط برای سفید شدن دندان ها انجام می شود، در حالی که هدف اصلی این درمان حذف جرم ها و باکتری هایی است که سلامت لثه ها را تهدید می کند.
دندانپزشکان توصیه می کنند که افراد حداقل سالی یک بار برای معاینه تخصصی و دیفرانسیل ویزیت مراجعه کنند. این اقدام می تواند از پیشرفت بیماری های لثه جلوگیری کرده و هزینه های درمانی آتی را کاهش دهد.
بر خلاف تصورات غلط، جرم گیری دندان ها را ضعیف نمی کند، اما با برداشتن پوسته های انباشته شده، التهاب لثه کاهش یافته و سلامت دهان و دندان حفظ می شود.
سلامت لثه بخشی از سلامت عمومی بدن است
تحقیقات پزشکی در سال های اخیر نشان داده است که بیماری های لثه تنها به دهان محدود نمی شود. التهاب مزمن لثه با افزایش خطر بیماری های قلبی، دیابت و حتی برخی از مشکلات تنفسی مرتبط است.
به همین دلیل متخصصان تاکید می کنند که سلامت دهان و دندان جزء لاینفک سلامت عمومی بدن است و نباید به خونریزی لثه به عنوان یک مشکل ساده و گذرا نگاه کرد. در واقع، مسواک خونی اغلب پیامی از بدن است که زمان آن فرا رسیده که به بهداشت دهان و دندان توجه بیشتری داشته باشید و به دندانپزشک مراجعه کنید.
