به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وبدا، فاطمه خیتی متخصص نفرولوژی در تعریفی ساده از فشار خون اظهار داشت: وقتی قلب به عنوان یک پمپ خون را به داخل رگ ها پمپاژ می کند، به دیواره رگ ها فشار وارد می شود که به آن فشار خون می گوییم. اگر عدد فشار بالا زیر 12 و فشار پایین زیر 8 باشد، این فشار خون طبیعی تلقی می شود و انتظار نداریم که عوارضی ایجاد کند.
وی افزود: زمانی که فشار خون پایین به بالای 8 می رسد، به تدریج عوارض خود را نشان می دهد و از آنجایی که رگ ها در سراسر بدن پهن هستند، اندام های حیاتی به ویژه قلب و مغز آسیب می بینند. فشار خون بالا علاوه بر اینکه یکی از شایع ترین علل سکته و بیماری قلبی است، باعث نارسایی کلیه، کاهش بینایی و آسیب به سایر اندام ها نیز می شود.
حیاتی با اشاره به عوامل زمینه ساز فشار خون گفت: مهمترین علل آن عوامل ژنتیکی است و داشتن سابقه خانوادگی فشار خون بسیار مهم است. همچنین اضافه وزن و چاقی افراد را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به فشار خون بالا قرار می دهد. علاوه بر این، عادات غذایی نادرست، مصرف فست فودها و غذاهای پر نمک از دیگر عوامل موثر در این زمینه است.
وی خاطرنشان کرد: متأسفانه خانواده ها ذائقه فرزندان خود را از کودکی به مصرف انواع فست فودها و غذاهای شور عادت می دهند و این موضوع از دوران کودکی خطر ابتلا به فشار خون را در فرد افزایش می دهد.
این فوق تخصص نفرولوژی تصریح کرد: استرس نیز از عوامل تاثیرگذار در فشار خون فرد است و می تواند باعث تشدید آن در بیماران مبتلا به این بیماری شود. عواملی مانند سیگار کشیدن، مصرف الکل، وجود برخی بیماری ها یا مصرف برخی داروها نیز از دیگر عوامل موثر در افزایش فشار خون هستند.
خیتی ضمن اشاره به راه های پیشگیری از فشار خون تصریح کرد: در بزرگسالی (از 18 تا 30 سالگی) اندازه گیری فشار خون هر سه سال یکبار توصیه می شود. روند صحیح اندازه گیری به این صورت است که فرد باید در اتاقی ساکت باشد، فعالیت بدنی زیادی نداشته باشد، مضطرب نباشد و چند دقیقه بنشیند. تا سن 40 سالگی اگر فشار بالا (سیستولیک) کمتر یا مساوی 12 و فشار پایین (دیاستولیک) کمتر یا مساوی 8 باشد، فشار خون طبیعی در نظر گرفته می شود و اگر اعداد بالا برود مثلاً فشار بالا بین 12 تا 13 و فشار پایین بالای 8 باشد، فشار خون بالا محسوب می شود و باید به پزشک مراجعه کنید.
وی تاکید کرد: در سن 40 سالگی حتی اگر قبل از آن فشار خون طبیعی بود، حداقل سالی یک بار فشار خون اندازه گیری شود. افرادی که در معرض عوامل خطر ذکر شده قرار دارند باید بیش از سایر افراد به این نکات توجه کنند.
خیاط درباره لزوم شروع درمان دارویی توضیح داد: برای اینکه فردی را مبتلا به فشار خون بدانیم باید حداقل در دو جلسه فشار خون او را اندازه گیری کرده باشیم و بالا باشد. در هر اندازه گیری، فشار حداقل دو بار با فاصله یک دقیقه اندازه گیری می شود. اگر فشار خون بالا بیش از 13 و فشار خون پایین بیش از 8 در دو جلسه باشد، باید برای درمان تصمیم گیری کنیم.
وی با تاکید بر اولویت اصلاح سبک زندگی، گفت: اولین خط درمان اصلاح سبک زندگی است. یعنی قبل از شروع درمان دارویی باید علل زمینه ای برطرف شود. اگر فشار خون بین 12 تا 14 باشد، با تغییر سبک زندگی یا کاهش وزن می توان فشار را کنترل کرد. اما اگر 14 روی 8 باشد، درمان دارویی نیز ضروری است.
خیتی درباره قطع خودسرانه داروهای کنترل فشار خون هشدار داد: فشار خون یک بیماری بدون علامت است و مصرف طولانی مدت دارو گاهی باعث خستگی بیمار می شود. بعضی ها می گویند یکی دو روز غذا نخوردیم و فشار خون 12 یا 11 بود و فکر می کنند بهبود یافته اند. متأسفانه به دلیل اینکه فشار خون بدون علامت است و تعداد آن ثابت نیست، ممکن است در زمان های خاصی افزایش یابد و به آرامی به اندام های داخلی آسیب برساند.
وی تصریح کرد: قطع دارو می تواند باعث آسیب بدون علامت شود. هنگامی که فردی دچار نارسایی قلبی یا تنگی عروق قلب می شود، کنترل فشار خون در آن زمان ممکن است بتواند جلوی پیشرفت بیماری را بگیرد، اما آسیب وارد شده است. هنگامی که کلیه تحت تأثیر قرار می گیرد، فرد از عوارض خاص نارسایی کلیه رنج می برد. ممکن است فرد دچار خونریزی یا زخمی شود. بنابراین قطع دارو به هیچ وجه توصیه نمی شود.
خیاط با ارائه راهکاری عملی برای همراهی بیشتر بیماران خاطرنشان کرد: امروزه داروهای جدید یک بار در روز تجویز می شود و نیازی به چندین بار مصرف نیست. گاهی اوقات حتی دو قرص در یک قرص تعبیه می شود که آرامش بیشتری را برای بیمار فراهم می کند. مراجعه منظم به پزشک هر چهار تا شش ماه یکبار می تواند از عوارض جلوگیری کند.
این فوق تخصص نفرولوژی درباره قطع ناگهانی داروی فشار خون توضیح داد: این عمل می تواند فشار خون را حتی بیشتر از زمان شروع دارو افزایش دهد. داروها معمولاً اثر طولانی دارند، ممکن است اثر دارو دو یا سه روز در بدن باقی بماند و فرد زود متوجه مشکل نشود، اما یک هفته بعد با یک ناراحتی یا عصبانیت ممکن است فشار بیمار افزایش یابد و به مشکل جدی منجر شود. بنابراین قطع یکباره داروی بیمار توصیه نمی شود.
وی ادامه داد: مصرف چای پررنگ و قهوه اگرچه ممکن است تاثیر مستقیمی بر فشار خون نداشته باشد اما عوارض گوارشی ایجاد می کند. همچنین نوشابه ها یکی از عوامل چاقی در سال های اخیر هستند که معمولا به آن شیرین کننده ها اضافه می شود و نوشابه های انرژی زا جزو نوشیدنی های سالم نیستند.
خیتی در خصوص تداخلات دارویی در این بیماری گفت: مصرف چند داروی فشار خون از گروه های مختلف دارویی در صورت انتخاب صحیح مشکلی ایجاد نمی کند. گاهی پزشک مجبور است چندین دارو برای بیمار تجویز کند و حتی برخی از آنها اثر یکدیگر را تشدید می کنند که برای کاهش تعداد قرص ها استفاده می شود. اگر مصرف طبق دستور پزشک باشد و مصرف خودسرانه نباشد به هیچ وجه تداخلی وجود نخواهد داشت.
