جنگ دو بار حمله می کند. یک بار به خانه و زندگی، یک بار به ذهن و امید – خبرگزاری مهر ایران و جهان

حسین محمدی روانشناس در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به تفکیک این دو نوع آسیب اظهار داشت: آسیب های اولیه جنگ شامل تلفات جانی، از دست دادن خانه، خانواده و اموال، از بین رفتن امنیت و از بین رفتن امکانات و زیرساخت ها است. این آسیب ها قابل مشاهده و محسوس است.

وی افزود: اما آسیب های ثانویه جنگ نامرئی تر و پایدارتر است. از جمله این آسیب ها می توان به ترس از دست دادن موارد فوق اشاره کرد. یعنی ترس از دست دادن زندگی، خانه، خانواده، امنیت و آینده. همچنین ضررهایی که بیشتر جنبه نمادین دارند، مانند از دست دادن لحظات شاد و تفریح، از دست دادن آرامش و امید، از دست دادن آینده، از دست دادن روابط انسانی و از همه مهمتر از دست دادن «سلامت روان» همراه با ترس، تنش، نگرانی و اضطراب.

کودکان؛ قربانیان اصلی آسیب های ثانویه

این روانشناس با تاکید بر اینکه در زمان جنگ، کودکان بیش از بزرگسالان در معرض آسیب های ثانویه قرار می گیرند، تصریح کرد: کودکانی که تنها جایی را برای با هم بودن از دست داده اند. مهدکودک و مدرسه. علاوه بر این، به دلیل ترس، تنش، نگرانی و اضطرابی که از بزرگسالان دریافت می کنند و اخبار و صحنه های جنگی که می شنوند و می بینند، دچار آسیب های روانی می شوند که ممکن است همزمان یا سال ها بعد به شکل اختلالات رفتاری و عاطفی ظاهر شوند.

آسیب های روانی در بزرگسالان

محمدی در ادامه به آسیب های ثانویه در بزرگسالان اشاره کرد و گفت: جنگ در بزرگسالان نیز آسیب های ثانویه زیادی از جمله سلامت روان را به همراه دارد. جنگ با “از دست دادن” یا ترس از “از دست دادن” همراه است. ترس از دست دادن جان، خانه، خانواده، مال، هموطن، وطن، امنیت، آینده و… یکی از این موارد است.

وی هشدار داد: این «ضایعات» یا ترس از «ضرر» با آسیب های روانی بسیاری از جمله اضطراب شدید، افسردگی و وسواس همراه است. بسیاری از اختلالات روانی که ماه ها و سال ها پس از پایان جنگ در جوامع جنگی دیده می شود، ریشه در همین آسیب های ثانویه دارد.

راه حل؛ تقویت پیوندهای اجتماعی

این روانشناس در پایان به راهکارهای کاهش این آسیب ها اشاره کرد و افزود: هر چه روابط اجتماعی و عاطفی و فضای حمایتی و صمیمی بین فردی در یک جامعه کمتر باشد، آسیب ها و اضطراب ناشی از خسران و ترس از ضرر بیشتر می شود. بنابراین یکی از راه های کاهش این آسیب ها، تنش ها، ترس ها و اضطراب ها، تقویت پیوندهای اجتماعی و عاطفی و ایجاد فضای بین فردی دوستانه و حمایتی در خانواده، مدرسه و جامعه است.