پشت صحنه تجویز بی رویه سرم؛ پول در میان است؟! – خبرگزاری مهر اخبار ایران و جهان

سلامت جو، این روزها یکی از موضوعات مورد بحث در حوزه سلامت کشور، نسخه و مصرف غیرمنطقی اقلام دارویی است. به طوری که وزیر بهداشت گفت: بیشترین هزینه ها در حوزه دارو مربوط به سرم است و بخش زیادی از تجویز سرم ها توجیه علمی ندارد.

نازیلا یوسفی مدیرکل دفتر نظارت و نظارت بر فرآورده های بهداشتی سازمان غذا و دارو در واکنش به تجویز سرم در نسخه های بیماران گفت: تزریق سرم یا داروهای تزریقی برای موارد ساده مانند سرماخوردگی های ویروسی علاوه بر تحمیل هزینه و درد بیشتر، ممکن است دسترسی بیمارانی را که نیاز به خدمات تزریقی ضروری دارند در مراکز درمانی محدود کند.

وی افزود: هر تزریق سرم می تواند با خطراتی مانند عفونت در محل تزریق، تشکیل آبسه و واکنش های آلرژیک همراه باشد و در مواردی که سرم های حاوی سدیم به حجم زیاد و بدون اندیکاسیون صحیح تجویز شود، احتمال افت سدیم خون و بروز عوارض جدی مانند تشنج و سکته مغزی وجود دارد.

یوسفی همچنین عوارض تزریق سرم را در کودکان خطرناکتر عنوان کرد.

مصرف ماهانه 23 میلیون واحد سرم در کشور و قرار گرفتن سرم نمکی در بین سه داروی گران قیمت، هشداری برای تجویز غیرمنطقی این محصول بهداشتی است.

تعریف علمی سرم

سرم یک مایع استریل حاوی نمک یا شکر است که از طریق ورید وارد بدن می شود و دو کاربرد اصلی دارد. اول جبران کم آبی شدید ناشی از اسهال، استفراغ یا گرمازدگی و دوم استفاده از آن به عنوان حامل برای تحویل فوری داروهایی مانند آنتی بیوتیک در مواقع اضطراری یا زمانی که بیمار قادر به خوردن خوراکی نیست.

باورهای غلط در جامعه

مدیرکل دفتر نظارت بر فرآورده های بهداشتی سازمان غذا و دارو با انتقاد از تصور غلط رایج در جامعه درباره مصرف سرم گفت: در ذهن برخی افراد سرم به راه حلی برای ضعف عمومی و بی حالی تبدیل شده است در حالی که شواهد علمی چنین خاصیتی را برای آن تایید نمی کند. بهترین و مطمئن ترین راه برای تامین مایعات بدن، نوشیدن آب و مایعات مناسب است و توصیه می شود به جای تحمل درد تزریق و پرداخت هزینه اضافی، منابع مالی خود را صرف آب میوه های طبیعی و نوشیدنی های گرم در زمان سرماخوردگی کنید.

ردپای منافع اقتصادی

یوسفی با هشدار نسبت به نقش برخی مراکز درمانی در تداوم این باور نادرست، تصریح کرد: متاسفانه برخی مراکز با انگیزه رضایت فوری و یا منافع اقتصادی، ادامه این باور غلط را تشویق می کنند، ضمن اینکه باید توجه داشت که تزریق سرم بدون عارضه نیست و هر روش تزریقی می تواند با خطراتی از جمله افزایش حجم آب بدن، افزایش حجم واکنش بدن، افزایش حجم و عفونت در بدن همراه باشد. مایعات

عوارض تزریق سرم

وی نسبت به عوارض مصرف غیرمنطقی سرم هشدار داد و گفت: در مواردی که سرم های حاوی سدیم در حجم زیاد و بدون اندیکاسیون مناسب تجویز می شود، احتمال افت سدیم خون و عوارض جدی مانند تشنج و ادم مغزی وجود دارد و این عوارض با حساسیت بیشتر و عواقب نوری و خطرناک تری در کودکان همراه است.

سالانه 250 میلیون سرم تزریق می شود

محمد رئیس زاده رئیس سازمان نظام پزشکی با بیان اینکه سالانه بیش از 250 میلیون سرم در کشور مصرف می شود که بیش از دو برابر میانگین مصرف جهانی است، گفت: با توجه به مصرف بالای سرم و دارو در کشور باید در زمینه تجویز منطقی سرم و دارو اقدام کنیم و سازمان های بیمه گر نیز با اجرای دستورالعمل های بالینی بر این امر نظارت کنند.

وی از جامعه پزشکی کشور خواست به موضوع مصرف منطقی دارو بر اساس دستورالعمل های علمی توجه کنند.

درخواست وزیر بهداشت از بیمه ها

در همین حال وزیر بهداشت با عنوان این مقاله که مصرف سرم در کشور از 13 میلیون به 23 میلیون رسیده است، خاطرنشان کرد: سرم باید بر اساس نیاز بیماران در بیمارستان ها مصرف شود اما برای هر بیماری و سرماخوردگی و در هر مرکزی حتی بدون توصیه علمی تزریق می شود.

ظفرکندی از شرکت های بیمه خواست نظارت بیشتری بر تجویز دارو داشته باشند.

استفاده بیش از حد از سرم در کشور

در همین رابطه مهدی پیرصالحی رئیس سازمان غذا و دارو با بیان اینکه در حال حاضر شاهد نوعی مصرف افراطی سرم ها هستیم، گفت: بدون نیاز واقعی برای بسیاری از موارد ساده مانند سرماخوردگی یا بیماری هایی که حتی ممکن است نیازی به داروهای ساده هم نداشته باشد، سرم تزریق می شود. همچنین گاهی چند آمپول داخل سرم اضافه می شود که بیشتر از جنبه القای درمان و یا حتی ایجاد گردش مالی بیشتر از نیاز واقعی بیمار است در حالی که در بسیاری از این موارد اصلا نیازی به این نوع درمان نیست.

وی با تاکید بر اینکه حتی داروهایی که ضروری نیستند نیز بی دلیل نباید تجویز شوند، تصریح کرد: این موضوع در شورای عالی بیمه پیگیری شده و تصمیمات خوبی گرفته شده است که امیدواریم به زودی نهایی و ابلاغ شود. به طوری که نسخه های غیرمنطقی تحت پوشش بیمه قرار نگیرد و به پزشکانی که خارج از دستورالعمل ها و پروتکل ها تجویز می کنند تذکر داده شود تا بتوانیم به سمت مصرف منطقی حرکت کنیم.

پشت پرده نسخه سرم

سخنان وزیر بهداشت، رئیس سازمان غذا و دارو و سایر مدیران بهداشتی درباره تجویز غیرمنطقی سرم در کشور؛ این نشان می دهد که در اینجا بحث منافع مالی نیز مطرح است.

مصرف ماهیانه 23 میلیون سرم، آن هم در شرایطی که کشور درگیر هیچ نوع بیماری همه گیر یا شیوع بیماری خاصی نیست که نیاز به تجویز سرم برای همه بیماران داشته باشد. کمی عجیب و غیر منطقی به نظر می رسد.

شاید بهتر باشد بیمه ها با هر ابزار نظارتی که لازم است بر نسخه بیماران نظارت کنند تا خیالمان از بابت مصرف این تعداد سرم در کشور راحت باشد.