«پزشک خانواده» رکن اصلی سلامت در عصر دیجیتال است – خبرگزاری مهر ایران و جهان

به گزارش خبرگزاری مهر، ابراهیم نوری قوشکی، متخصص پزشکی خانواده و عضو انجمن بین المللی پزشکان خانواده (ونکا) در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری مهر قرار داده است، نوشت: در اتاق کوچک یکی از مراکز بهداشتی درمانی همچنان چراغ روشن است، در حالی که چند فایل الکترونیکی باز هستند و هر از گاهی تلفن زنگ می خورد. آن طرف خط مادری با صدایی نگران از تب فرزندش می پرسد. پاسخ ها آرام، دقیق هستند، اما مهمتر از همه، عجله ای وجود ندارد. این تصویر ممکن است در نگاه اول ساده به نظر برسد، اما در دل خود بخشی از پزشکی را نشان می دهد که هنوز با همه تغییرات دنیای دیجیتال جایگزین نشده است. پزشکی خانواده.

پزشک خانواده فقط با یک بیماری یا آزمایش سر و کار ندارد. او با تاریخ زندگی بشر روبرو است. با ترس ها، عادت ها، بیماری های مکرر و لحظاتی که ممکن است بیمار هرگز در پرونده های رسمی ننویسد. در سیستم های بهداشتی مدرن، گاهی اوقات این نقش تحت فشار تخصص و تکنولوژی کم رنگ می شود. اما در عمل، این نقطه تماس اولیه است که مسیر درمان را تعیین می کند.

امروزه پزشکی بیش از هر زمان دیگری به داده ها متکی است. از فایل های الکترونیکی گرفته تا ابزارهای هوش مصنوعی که به تشخیص بیماری ها کمک می کنند. سرعت افزایش یافته، دسترسی افزایش یافته و در برخی موارد خطاها کاهش یافته است. اما یک سوال باقی می ماند: آیا همه چیز قابل اندازه گیری است؟

بخشی از دارو هنوز در داده ها گنجانده نشده است. اضطراب بیمار قبل از شنیدن تشخیص، سکوتی که پس از یک خبر سخت در اتاق می افتد، یا اعتمادی که در طول سال ها ایجاد می شود، در هیچ سیستم دیجیتالی ثبت نمی شود.

در بسیاری از کشورها، پزشکی خانواده با یک تناقض مواجه است. از یک سو رکن اصلی بهداشت و درمان است و از سوی دیگر کمترین نمایان را دارد. بار اداری، حجم بالای مراجعات، کمبود نیروی انسانی و بعضاً عدم حمایت ساختاری، این رشته را برای بسیاری از پزشکان راهی دشوار کرده است. با این حال، بخش قابل توجهی از بار سلامت جامعه در این سطح مراقبت اولیه باقی می ماند.

امروزه هیچ کس نمی تواند نقش فناوری در پزشکی را نادیده بگیرد. مشاوره آنلاین، نظارت از راه دور و ابزارهای هوشمند دسترسی به خدمات بهداشتی را تغییر داده است. اما آنچه ثابت می ماند نیاز بیمار به تماس انسانی است. فناوری می تواند اطلاعاتی را ارائه کند، اما نمی تواند جایگزین مکالمه ای شود که در آن بیمار احساس می کند دیده شده و درک می شود.

در ایران شبکه مراقبت های اولیه یکی از گسترده ترین ساختارهای بهداشتی محسوب می شود. اما چالش هایی مانند فشار کاری، کمبود منابع و فاصله بین سیاست گذاری و اجرا باعث شده این ساختار در برخی جاها با افت عملکرد مواجه شود. کارشناسان حوزه سلامت تاکید دارند که تقویت پزشکی خانواده یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت برای آینده نظام سلامت است.

روز جهانی پزشک خانواده در سال 2026 که هر سال در 19 مه جشن گرفته می شود، امسال با موضوع “مراقبت دلسوزانه در دنیای دیجیتال” یادآور یک حقیقت روشن است: مهم نیست هر چقدر فناوری پیشرفت کند، رکن اصلی سلامت انسان باقی می ماند.

در نهایت، پزشکی فقط مجموعه ای از دانش و فناوری نیست. در دنیایی که هر روز دیجیتالی‌تر می‌شود، شاید ارزشمندترین بخش پزشکی چیزی است که هنوز دیجیتالی نشده است: اعتماد و رابطه انسانی بین پزشک و بیمار.