به گزارش سلامت جو به نقل از سی ان ان، داروهای ضد افسردگی به طور کلی برای درمان افسردگی، اضطراب و سایر اختلالات روانی بی خطر و موثر در نظر گرفته می شوند. با این حال، در سال های اخیر، نگرانی ها در مورد تأثیر احتمالی این داروها بر رشد جنین، به ویژه در زمینه اختلالات رشد عصبی، افزایش یافته است.
اکنون گروهی از محققان با انتشار یکی از جامع ترین مطالعات تا به امروز به این سوال پاسخ داده اند. این مطالعه که در The Lancet Psychiatry منتشر شده است، شامل مرور و متاآنالیز 37 مطالعه قبلی است و داده های بیش از 600000 زن باردار مصرف کننده داروهای ضد افسردگی و نزدیک به 25 میلیون حاملگی بدون مصرف این داروها را بررسی کرده است.
نتایج اولیه نشان داد که مصرف این داروها توسط مادر در دوران بارداری با افزایش 35 درصدی خطر ابتلا به اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) و افزایش 69 درصدی در خطر ابتلا به اوتیسم بدون ناتوانی ذهنی همراه است. همچنین مصرف این داروها توسط پدر با افزایش 46 درصدی خطر ADHD و 28 درصدی در خطر ابتلا به اوتیسم همراه بود.
اما نکته مهم در اینجا این است که با در نظر گرفتن عوامل مداخله گر مانند زمینه های ژنتیکی، شرایط خانوادگی و دلیل مصرف دارو، بیشتر این روابط تا حد زیادی کاهش یافته یا از بین رفته است. به عنوان مثال، خطر ابتلا به اوتیسم به حدود 15٪ کاهش یافته است.
دکتر وینگ چونگ چانگ، یکی از نویسندگان ارشد این مطالعه گفت: این الگو نشان می دهد که افزایش مشاهده شده در میزان این اختلالات بیشتر به دلیل آسیب پذیری های اساسی در خانواده ها است تا خود داروها.
داروهای ضد افسردگی، به ویژه مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs)، خط اصلی درمان افسردگی هستند. اختلالی که بیش از 10 درصد از زنان باردار در جهان را تحت تاثیر قرار می دهد. با این حال، از زمان بحث های سازمان غذا و داروی ایالات متحده در سال 2025 در مورد امکان تشدید هشدارها برای استفاده از این داروها در بارداری، نگرانی هایی مطرح شده است، موضوعی که بسیاری از نهادهای پزشکی آن را “نامتوازن” و نادیده گرفتن خطرات افسردگی درمان نشده می دانند.
تصمیم گیری درمانی در دوران بارداری
کارشناسان تاکید می کنند که این یافته ها از دستورالعمل های فعلی پشتیبانی می کنند. دستورالعمل هایی که در صورت نیاز، استفاده مداوم از داروهای ضد افسردگی را در دوران بارداری مجاز می کند.
پزشکان توصیه می کنند که این تصمیم باید بر اساس یک ارزیابی فردی دقیق گرفته شود، که در آن خطرات احتمالی مصرف دارو با عواقب جدی عدم درمان افسردگی سنجیده می شود.
افسردگی درمان نشده در دوران بارداری می تواند عواقب جدی داشته باشد، از جمله:
- زایمان زودرس و وزن کم هنگام تولد
- مشکلات شناختی، رفتاری و عاطفی در کودکان
- افزایش خطر مرگ و میر ناشی از بارداری (حدود 23 درصد موارد)
نکاتی در مورد قطع یا تغییر داروها
اگر تصمیم به قطع دارو دارید، این کار باید به تدریج و زیر نظر پزشک انجام شود. توقف ناگهانی می تواند علائم ترک را ایجاد کند که علاوه بر علائم معمول بارداری مانند حالت تهوع و خستگی، شرایط را دشوارتر می کند.
در برخی موارد، روشهای غیردارویی مانند رواندرمانی نیز میتواند کمک کند، بهویژه در موارد خفیفتر.
نقش سلامت روانی هر دو والدین
یکی از یافته های مهم این پژوهش، نقش احتمالی سلامت روانی پدر در رشد عصبی کودک است. محققان تاکید می کنند که سلامت روان هر دو والدین، نه فقط مادر، برای رشد طولانی مدت کودک مهم است.
به طور کلی، این مطالعه شواهد اطمینان بخشی در مورد ایمنی نسبی داروهای ضد افسردگی مدرن در دوران بارداری ارائه می دهد. با این حال، برخی از داروهای قدیمی مانند آمی تریپتیلین و نورتریپتیلین ممکن است همچنان با افزایش خطر ADHD مرتبط باشند، اگرچه علت دقیق این ارتباط هنوز مشخص نیست.
در نهایت متخصصان توصیه می کنند برای هر تصمیمی در مورد مصرف دارو در دوران بارداری حتما از منابع موثق و پزشکان متخصص مشورت کنید.
