دل درد، یبوست و رفلاکس؛ شایع ترین مشکلات گوارشی در کودکان – خبرگزاری مهر ایران و جهان

خبرگزاری مهر ، گروه استان ها – سیده مریم هاشمی: دردهای شکمی، یبوست، رفلاکس، اسهال های مکرر و آلرژی های غذایی از جمله مشکلاتی است که بسیاری از کودکان در سال های اول زندگی خود با آن مواجه می شوند. اگرچه این مسائل در بیشتر موارد خوش خیم و قابل کنترل است، اما همیشه یکی از مهم ترین دغدغه های والدین است.

بسیاری از خانواده ها پس از مشاهده کوچکترین درد، استفراغ یا تغییر در عادات روده کودک نگران بیماری های جدی هستند. در حالی که متخصصان تاکید می کنند اکثر اختلالات گوارشی کودکان ماهیت عملکردی دارند و با اصلاح تغذیه، کاهش استرس و رعایت توصیه های پزشکی قابل کنترل هستند.

با این حال، برخی علائم مانند کاهش وزن، وجود خون در مدفوع، استفراغ صفراوی، تب طولانی، اسهال مزمن یا توقف رشد می تواند نشانه بیماری های مهم تری باشد که نیاز به بررسی فوری و تخصصی دارد.

از سوی دیگر تغییر سبک زندگی، مصرف گسترده فست فودها، مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها و افزایش اضطراب در کودکان نقش بسزایی در افزایش مشکلات گوارشی، آلرژی های غذایی و حتی بیماری هایی مانند سندرم روده تحریک پذیر و سلیاک در سال های اخیر داشته است.

در همین راستا ایرج شهرامیان متخصص گوارش کودکان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در گفتگو با خبرنگار مهر ضمن تشریح شایع ترین بیماری ها و اختلالات گوارشی در کودکان به تشریح علائم هشدار دهنده، نقش تغذیه سالم، تأثیر استرس بر عملکرد دستگاه گوارش و تأکید بر باورهای غلط رایج در بین والدین به نیاز به علایم و پرهیز از علائم والدین پرداخت.

به عنوان اولین سوال، شایع ترین مشکلات گوارشی در کودکان و علائم آن چیست؟

شایع ترین مشکلات گوارشی در کودکان شامل یبوست عملکردی، رفلاکس نوزادی، سوزش معده عملکردی، اسهال عفونی و آلرژی غذایی است. بر اساس منابع معتبر علمی، بیش از 90 درصد مشکلات گوارشی کودکان ماهیت خوش‌خیم و عملکردی دارد و معمولاً با درمان‌های ساده و اصلاح سبک زندگی قابل کنترل است و علائمی مانند کاهش وزن یا توقف رشد، وجود خون در مدفوع، استفراغ صفراوی یا سبز رنگ، درد شدید شکم به‌ویژه در شب، اسهال مزمن، یکی از مهم‌ترین علائم بدون تب و تب طولانی‌مدت است. مشاهده شده است، کودک باید بلافاصله توسط پزشک متخصص ارزیابی شود.

تفاوت دل درد طبیعی در طول رشد و دردهای نگران کننده چیست و چقدر این موضوع با یبوست در کودکان شایع است؟

دردهای عملکردی قلب معمولا در کودکانی دیده می شود که رشد طبیعی دارند و معاینه فیزیکی آنها نیز طبیعی است. اما دردهای نگران کننده اغلب با تب، کاهش وزن، خونریزی، بی اشتهایی یا بیدار شدن کودک از خواب به دلیل درد همراه است و نیاز به معاینه تخصصی دارد و یبوست یکی از شایع ترین مشکلات گوارشی در دوران کودکی است و حدود 10 تا 30 درصد کودکان را درگیر می کند. بیش از 95 درصد موارد عملکردی هستند و عللی مانند رژیم غذایی کم فیبر، کمبود آب، احتباس مدفوع، تغییرات رفتاری و استرس در بروز آن نقش دارند.

نقش تغذیه و مصرف پروبیوتیک ها در سلامت گوارش کودکان چیست؟

تغذیه سالم نقش بسیار مهمی در پیشگیری از یبوست، چاقی، کبد چرب و اختلالات عملکردی دستگاه گوارش دارد. مصرف کافی فیبر، میوه ها، سبزیجات و آب توصیه می شود. از سوی دیگر مصرف زیاد فست فودها و غذاهای پرچرب می تواند باعث تشدید یبوست، رفلاکس، تغییر میکروبیوم روده و افزایش خطر چاقی و کبد چرب شود و پروبیوتیک ها در برخی شرایط مانند اسهال عفونی یا اسهال پس از مصرف آنتی بیوتیک مفید هستند، اما مصرف معمول و خودسرانه آنها برای همه کودکان توصیه نمی شود.

آیا استرس و اضطراب باعث مشکلات گوارشی می شود؟

بله محور روده و مغز نقش بسیار مهمی در سلامت دستگاه گوارش دارد و اضطراب و استرس می تواند باعث تشدید دل دردهای عملکردی و علائم سندرم روده تحریک پذیر شود و برخی از والدین تصور می کنند که هر دل درد نشانه آپاندیسیت است یا هر اسهالی نیاز به آنتی بیوتیک دارد. همچنین برخی افراد فکر می کنند که همه نوزادان مبتلا به ریفلاکس نیاز به مصرف دارو دارند، اما این در بسیاری از موارد درست نیست.

آیا حذف لبنیات از برنامه غذایی کودکان توصیه می شود؟

حذف لبنیات تنها در صورت داشتن حساسیت یا عدم تحمل لاکتوز توصیه می شود. حذف بی مورد لبنیات می تواند منجر به کمبود کلسیم و ویتامین D در کودکان شود و بیش از 70 درصد از فعالیت سیستم ایمنی بدن در روده انجام می شود و میکروبیوم سالم روده نقش اساسی در تنظیم ایمنی و کاهش خطر ابتلا به آلرژی دارد.

به عنوان آخرین سوال، مهم ترین توصیه برای حفظ سلامت گوارش کودکان چیست؟

تغذیه سالم، مصرف آب و فیبر کافی، پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک ها و توجه به علائم هشدار دهنده مانند کاهش وزن، خونریزی یا توقف رشد، مهم ترین اقداماتی است که والدین برای حفظ سلامت دستگاه گوارش کودکان باید رعایت کنند.