احمد قره باغیان در گفتگو با خبرنگار مهر ضمن تشریح وضعیت توزیع فرآورده های خونی در کشور افزود: نسبت به وضعیت پنج روز گذشته میزان ذخایر خون تقریبا دو برابر شده و اکنون در وضعیت بسیار مطلوبی قرار دارد. این افزایش ذخایر حاصل حضور پرشور و ایثارگرانه این روزهای مردم در مراکز انتقال خون سراسر کشور است.
وی ادامه داد: با وجود چالش های انتقال جمعیت و شرایط جنگی، سازمان انتقال خون وظیفه خود می داند به بیماران تالاسمی که در استان های مختلف از جمله استان های مهمان پذیر حضور دارند خدمات لازم را ارائه دهد. خوشبختانه با تلاش پرسنل سازمان انتقال خون و انجمن تالاسمی گزارش یا مشکلی مبنی بر عدم دسترسی بیماران به خون سالم و کافی ثبت نشده است.
قره باغیان افزود: استان سیستان و بلوچستان که در گذشته نیاز به تامین خون از استان های دیگر داشت، اکنون وضعیت بسیار خوبی دارد و در تامین خون به خودکفایی رسیده است. همچنین شبکه توزیع خون بین استان ها به گونه ای طراحی شده است که حتی در استان های مهمان نواز مانند گیلان و مازندران با انتقال لوازم از سایر نقاط کشور پاسخگویی کامل به نیازهای درمانی میهمانان و بیماران انجام می شود.
وی به چالش های زیرساختی مرکز کلینیک تالاسمی پرداخت و گفت: علیرغم رضایت 100 درصدی بیماران از کیفیت خدمات ارائه شده توسط کارکنان این مرکز، وضعیت فیزیکی و ظاهری ساختمان درمانگاه مساعد نیست و سازمان انتقال خون وظیفه تامین خون و فرآورده های خونی را بر عهده دارد و کلینیک تالاسمی با توجه به علاقه مندی کارکنان و بیماران این مرکز به محیط درمانی همچنان فعال است.
قره باغیان تصریح کرد: بهسازی و بازسازی این مرکز نیازمند بودجه های مجزایی از منابع جاری سازمان انتقال خون است. انتظار می رود با تخصیص بودجه های ویژه وزارت بهداشت، سازمان برنامه و بودجه و یا حمایت خیرین حوزه سلامت، فضای این مرکز در شأن بیماران تالاسمی بهبود یابد. سیاست وزارت بهداشت سوق دادن بیماران به مراکز جامع بیمارستانی است که به طور همزمان امکانات تخصصی تری از جمله متخصصین عفونی، قلب، گوارش و توانبخشی ارائه می کنند، اما سازمان انتقال خون همچنان بر حفظ رضایت بیماران در چارچوب های موجود تاکید دارد.
20 هزار بیمار تالاسمی در کشور وجود دارد
بابک یکتاپرست معاون اجتماعی سازمان انتقال خون گفت: در حالی که حدود 20 هزار بیمار تالاسمی در سراسر کشور برای زنده ماندن نیاز به دریافت 2 تا 3 واحد خون و فرآورده های خونی در ماه دارند، سیستان و بلوچستان با رکورد آماری 6500 تا 7 بیمار در کانون توجه سازمان انتقال خون قرار گرفته است. با این حال، دسترسی این بیماران به خون سالم با چالشی فراتر از «وجود خون» صرف مواجه است. چالشی که ریشه در جاده های صعب العبور، تصادفات وحشتناک ترافیکی و ساختارهای اجتماعی ازدواج های سنتی دارد.
وی ادامه داد: نیاز ماهانه بیماران تالاسمی تنها در سیستان و بلوچستان بین 15 تا 20 هزار واحد خون و فرآورده های خونی برآورد شده است. اما مشکل اینجاست که این شبکه درمانی تنها پاسخگوی نیاز بیماران تالاسمی نیست. حوادث ترافیکی گسترده ناشی از جاده های غیراستاندارد، حوادث مربوط به کامیون های حامل سوخت و قاچاق انسان (افغان کش) و نیز حوادث ناشی از درگیری های امنیتی فشار مضاعفی بر ذخایر خون این ولایت وارد می کند. بر اساس آمار میدانی، وقوع تصادفات با تعداد مجروح زیاد (مانند یک تصادف با 19 مصدوم) یا خونریزی ناشی از زایمان های پرخطر که به تنهایی بیش از 20 واحد خون مصرف می کند، سیستم خون رسانی زاهدان و سایر شهرستان های استان را تحت فشار شدید قرار می دهد.
یکتاپرست تصریح کرد: یکی از نکات کلیدی در این گزارش تداوم تولد نوزادان تالاسمی به دلیل «ازدواج های قومیتی و سنتی» است. طبق بررسی های انجام شده، بسیاری از این لینک ها غیر رسمی و خارج از چارچوب ثبت نام هستند که عملاً از انجام آزمایش های غربالگری (الکتروفورز هموگلوبین) قبل از ازدواج جلوگیری می کند. این روند هشدار دهنده باعث شده است که زنجیره انتقال بیماری همچنان فعال بماند.
وی خاطرنشان کرد: با وجود همه این چالش ها، در دوران اخیر و تشدید درگیری ها در مناطق خلیج فارس، سازمان انتقال خون تغییر استراتژی داد و «کریدور خونی در شرق کشور» ایجاد کرد. مسؤولان اعلام کردند: با افزایش ظرفیت خونگیری از مبدأ بجنورد و هدایت محور شرقی، تلاش شده است با وجود افزایش شدید مصرف خون در شرایط جنگی، دسترسی به بیماران تالاسمی در اولویت مطلق باقی بماند تا هیچ بیماری دچار کمبود نشود.
یکتاپرست خاطرنشان کرد: اگرچه مدیریت پایدار شبکه خون رسانی در شرایط جنگی مورد توجه است، اما برای رفع مشکلات ریشه ای بیماران تالاسمی سیستان و بلوچستان، عزم جمعی برای اصلاح فرهنگ ازدواج، بهبود زیرساخت های جاده ای و افزایش ظرفیت های امدادی استان لازم است تا دیگر شاهد نباشیم که زندگی یک بیمار قربانی نیاز مبرم دیگری شود.
