روزه‌داری در سه‌ماهه اول بارداری؛ احتیاط پزشکی در حساس‌ترین دوران رشد جنین

به گزارش سلامت جو به نقل از مهر، روزه داری در دوران بارداری همواره یکی از چالش برانگیزترین موضوعات در حوزه سلامت مادر و جنین بوده است. اگرچه روزه یکی از عبادات مهم و دارای آثار معنوی و حتی فواید جسمی است، اما در دوران بارداری به دلیل شرایط خاص فیزیولوژیکی مادر، نیاز به معاینه دقیق پزشکی دارد.

مریم عاشوری مقدم، فوق تخصص زنان و زایمان با اشاره به اینکه برای همه زنان باردار نسخه واحدی وجود ندارد، تاکید کرد: هر خانم باردار باید با توجه به وضعیت جسمانی، وضعیت جنین و سوابق پزشکی خود در مورد روزه گرفتن تصمیم گیری کند و این تصمیم باید با مشورت پزشک معالج صورت گیرد.

سه ماهه اول؛ حساس ترین دوران بارداری

بارداری به سه سه ماهه تقسیم می شود که هر سه ماهگی ویژگی های خاص خود را دارد. به گفته این متخصص، سه ماهه اول یکی از حساس ترین مراحل بارداری است. زیرا در این دوران اندام های اصلی جنین از جمله مغز، قلب و سایر اندام های حیاتی تشکیل می شود. تقسیمات سلولی و فرآیندهای اساسی رشد جنین در این دوره اتفاق می افتد و پس از آن اندام ها وارد مرحله رشد و نمو می شوند.

در این دوره، بسیاری از مادران حالت تهوع، استفراغ بارداری، بی اشتهایی و ضعف را تجربه می کنند. علائمی که می تواند دریافت مواد مغذی کافی را به یک چالش تبدیل کند. بنابراین تغذیه متعادل و منظم در این مرحله از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

نقش تغذیه و خطر گرسنگی طولانی مدت

عاشوری مقدم با بیان اینکه مصرف غذا در سه ماهه اول باید متناسب با نیاز بدن باشد، توضیح داد: نه کمتر از نیاز و نه بیشتر. گرسنگی طولانی مدت می تواند منجر به تولید موادی به نام “کتون” در بدن مادر شود. این ترکیبات در شرایط کمبود انرژی و قند خون تولید می شوند.

به گفته وی، در دوره ای که مغز جنین در حال شکل گیری است، افزایش سطح کتون ها می تواند اثرات نامطلوبی بر روند رشد عصبی داشته باشد. به همین دلیل معمولاً توصیه می شود که مادر باردار در سه ماهه اول بیشتر از 10 تا 12 ساعت گرسنه نماند.

تأثیر طول روز و شرایط فردی

این کارشناس همچنین به نقش مدت زمان روزه داری اشاره کرد و گفت: روزهای طولانی در تابستان یا روزهای کوتاهتر در زمستان می تواند شرایط متفاوتی را برای بدن مادر ایجاد کند. بنابراین فصل، ساعات روزه داری و قدرت بدنی فرد در تصمیم گیری مهم است.

سه ماهه دوم؛ یک دوره پایدارتر

به گفته عاشوری مقدم معمولا سه ماهه دوم آرام ترین مرحله بارداری است. در این مدت بسیاری از مشکلات اولیه کاهش یافته و جنین هنوز وارد مرحله نیازهای شدید تغذیه ای سه ماهه سوم نشده است. اگر پزشک وضعیت مادر را مناسب ارزیابی کند و مادر بتواند در فاصله افطار تا سحر انرژی و مایعات کافی دریافت کند، احتمال بروز مشکل کمتر می شود.

سه ماهه سوم؛ افزایش نیازهای غذایی

در سه ماهه سوم، جنین وارد مرحله رشد سریع و افزایش وزن می شود. در این دوران وابستگی جنین به دریافت انرژی و مواد مغذی از مادر به اوج خود می رسد. از این رو توصیه کلی برای روزه داری در این مرحله وجود ندارد و باید کاملا بر اساس شرایط فردی و نظر پزشک تصمیم گیری شود.

توصیه های تغذیه ای در صورت روزه داری

در صورتی که مادر باردار تصمیم به روزه گرفتن با تایید پزشک داشته باشد، رعایت اصول زیر ضروری است:

• دریافت پروتئین کافی برای حمایت از رشد جنین

• برای جلوگیری از کم آبی مایعات کافی دریافت کنید

• استفاده از وعده های غذایی متعادل در افطار و سحری

• پرهیز از گرسنگی طولانی و حذف سحری

• توجه به علائم هشدار دهنده مانند ضعف شدید، سرگیجه یا کاهش حرکات جنین

این کارشناس در پایان تاکید کرد: سلامت مادر و جنین در اولویت است و هیچ توصیه کلی نمی تواند جایگزین ارزیابی پزشکی فردی شود. تصمیم گیری در مورد روزه گرفتن در دوران بارداری باید آگاهانه، علمی و بر اساس شرایط خاص هر مادر باشد.