قانون جوانی جمعیت نتوانست جلوی کاهش موالید را بگیرد – خبرگزاری مهر ایران و جهان
سلامت جو، علی صادقلو استاد دانشگاه با اشاره به روند تاریخی جمعیت در ایران گفت: کاهش تعداد زاد و ولد در کشور پدیده جدیدی نیست و ریشه آن به اواخر دهه 60 برمی گردد؛ به طوری که در سال 1380، شاهد رشد جمعیت در ایران هستیم. زمانی که پس از رونق کودک در دهه 60، سیاست های محدودسازی جمعیت با شعار «فرزند کمتر، زندگی بهتر» اجرا شد.
وی افزود: قانون حمایت از خانواده و جوانان جمعیت اگرچه روی کاغذ بندهای مثبت و امیدوارکننده ای دارد اما در عمل نتوانسته تاثیر خارجی و محسوسی در افزایش نرخ باروری داشته باشد.
این استاد دانشگاه با استناد به آمارهای رسمی تصریح کرد: در سال 1400 همزمان با ابلاغ این قانون، نرخ باروری کل حدود 1.74 بود، اما در سال 1401 به 1.61 کاهش یافت، در سال 1402 به 1.52 رسید و در سال 1403 به حدود 1.45 رسید. این کمترین میزان ثبت شده از سال 1350 تاکنون است.
وی با انتقاد از اظهارات برخی مسئولان مبنی بر موفقیت آمیز بودن قانون جوانان گفت: بیان اعداد بدون پشتوانه آماری دقیق به اعتماد عمومی آسیب می زند. ادعای جلوگیری از کاهش 90 درصدی موالید با واقعیت های آماری همخوانی ندارد و نیازمند پاسخگویی قانونگذاران است.
صادقلو تاکید کرد: حتی اگر ضعف اجرا را عامل اصلی بدانیم، مجلس به عنوان یک نهاد قانونگذاری ابزار نظارتی در اختیار دارد و نمی تواند از زیر بار مسئولیت شانه خالی کند. در شرایط تحریم و محدودیت منابع، اجرای قوانین ناکارآمد منجر به هدر رفتن سرمایه های کشور می شود.
وی خاطرنشان کرد: هدف این قانون رسیدن به نرخ باروری 2.5 فرزند برای هر زن بوده است، در حالی که فاصله فعلی با این هدف بسیار زیاد است و بدون اصلاح رویکردهای اجتماعی و اقتصادی و ایجاد اعتماد عمومی، این شکاف پر نخواهد شد.
کاهش تعداد موالید بیشتر اجتماعی است تا اقتصادی
سیدصدرالدین بلادی موسوی با اشاره به روندهای جمعیتی کشور گفت: تحلیل کاهش نرخ باروری باید در بستر اقتصادی، اجتماعی و سیاسی انجام شود و تمرکز صرف بر اقتصاد تصویر ناقصی از واقعیت ارائه می دهد.
وی افزود: در دهه 60 با وجود جنگ و شرایط سخت اقتصادی، سالانه حدود دو میلیون ولادت در کشور ثبت می شد، اما امروز تعداد ولادت ها به کمتر از یک میلیون رسیده است. این تفاوت نشان می دهد که موضوع فقط اقتصادی نیست.
این جمعیت شناس در گفت و گوی تلفنی با رادیو گفتگو اظهار کرد: کاهش امید به آینده، نگرانی از کیفیت زندگی فرزندان، بی اعتمادی اجتماعی و احساس بی ثباتی از مهم ترین عوامل اجتماعی کاهش میل به ازدواج و فرزندآوری است.
وی با اشاره به ساختار سنی جمعیت گفت: نسل بزرگ دهه 60 به تدریج وارد دوران سالمندی می شود و در آینده فشار مضاعفی بر جمعیت فعال 15 تا 65 ساله وارد خواهد شد. مشکلی که در صورت عدم رفع آن از این پس تبعات اقتصادی و اجتماعی سنگینی در پی خواهد داشت.
بلادی موسوی تاکید کرد: برای موفقیت سیاست های جمعیتی باید فاصله دانشگاه با سیاست گذاری کاهش یابد. تا زمانی که تصمیمات بدون تکیه بر تحلیل علمی و جامعه شناختی اتخاذ شود، قوانین جمعیتی به نتیجه مطلوب نمی رسد.
