سلامت جو، دارو به عنوان یک کالای استراتژیک شناخته می شود که هرگاه وارد بحران شود می تواند سلامت مردم و بیماران را تهدید کند و امنیت را تحت الشعاع قرار دهد. از این رو همواره سعی شده بازار دارویی کشور از بحران ها دور بماند.
در پی تصمیم دولت مبنی بر حذف ارز ترجیحی به منظور جلوگیری از رانت و فساد، اعلام شد که دارو مشمول حذف ارز ترجیحی نخواهد شد. اما زمزمه هایی به گوش می رسد که احتمال افزایش نرخ ترجیحی دارو برای سال 1405 وجود دارد و یا دارو شامل حذف ارز ترجیحی می شود. آنچه مسلم است، خطر چنین اقدامی می تواند برای سلامت افراد بسیار خطرناک باشد.
خطر شکنندگی بازار دارو
حسن حسن نتاج، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس گفت: تغییر سیاست ارز ترجیحی در نبود بسته های حمایتی و پوشش موثر بیمه ای، شوک جدیدی به نظام درمان کشور وارد می کند.
وی افزود: امروز باید مشکل اصلی را در حوزه ارز ترجیحی جستجو کرد، زیرا اگر خدای ناکرده اتفاقی بیفتد و دولت به این نتیجه برسد که ارز ترجیحی دارو حذف شود، بدون شک بسیاری از مشکلات موجود هم برای واردکنندگان مواد اولیه دارویی و هم برای تولیدکنندگان داخلی چند برابر می شود و در نهایت این فشار مستقیماً به مردم و بیماران منتقل می شود.
حسن نتاج ادامه داد: افزایش هزینه واردات مواد اولیه، افزایش قیمت تمام شده دارو و اختلال در زنجیره تامین دارو از جمله پیامدهای مستقیم حذف ارز ترجیحی است که می تواند دسترسی بیماران به داروهای حیاتی را به شدت تحت تاثیر قرار دهد و این موضوع عواقب جبران ناپذیری را به ویژه برای بیماران خاص، بیماران لاعلاج و کسانی که مصرف دارو برای آنها ضرورت دائمی است، به همراه خواهد داشت.
نیاز به تعریف بسته های پشتیبانی
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس یادآور شد: اولویت ما این است که اجازه ندهیم ارز ترجیحی دارو بدون برنامه ریزی حذف شود. زیرا تجربیات گذشته نشان داده است که هرگونه تغییر ناگهانی در سیاست های ارزی در حوزه دارو مستقیماً به افزایش قیمت ها و کاهش دسترسی بیماران منجر شده است.
وی ادامه داد: اگر در نهایت دولت تصمیم به تغییر سیاست ارز ترجیحی گرفت، این اقدام باید با پیش بینی بسته های حمایتی، تقویت پوشش بیمه ای، تامین به موقع منابع سازمان های بیمه گر و اطمینان از دسترسی پایدار مردم به دارو انجام شود. در غیر این صورت، حذف ارز ترجیحی می تواند به یک بحران اجتماعی و پزشکی تبدیل شود.
حسن نتاج تاکید کرد: کمیسیون بهداشت و درمان مجلس به طور جدی و مستمر موضوع تبادل دارو را پیگیری خواهد کرد و اجازه نخواهد داد سلامت مردم و امنیت دارویی کشور قربانی تصمیمات صرفا اقتصادی شود. اگر قرار است اصلاحی در این زمینه صورت گیرد باید با نگاه کارشناسی به تدریج و با محوریت حفظ منافع بیماران انجام شود.
داروها جزو کالاهای اورژانسی و ضروری هستند و هرگونه تاخیر در تهیه یا مصرف به موقع آنها می تواند سلامت و حتی جان بیماران را به خطر بیاندازد و عواقب جبران ناپذیری به همراه داشته باشد. از این رو حوزه پزشکی با سایر کالاهای اساسی تفاوت اساسی دارد و نیازمند توجه ویژه در سیاست گذاری و تخصیص منابع است.
اهمیت حفظ ارز ترجیحی اقلام حیاتی
در همین راستا، سید محمد پاکمهر نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با اشاره به دیدگاه مشترک وزارت بهداشت، کمیسیون بهداشت و درمان مجلس و بسیاری از کارشناسان حوزه سلامت مبنی بر لزوم تداوم ارز ترجیحی در عرضه دارو، شیرخشک و مواد مصرفی پزشکی، گفت: رویکرد حفظ اولویت بهداشتی در حوزه سلامت این اقلام حیاتی است. زیرا حذف آن می تواند تأثیر مستقیمی بر افزایش هزینه های درمان و فشار مضاعف بر مرخصی بیماران به ویژه گروه های آسیب پذیر داشته باشد
وی افزود: با توجه به تجربه حذف ارز ترجیحی برخی کالاهای اساسی، نگرانی از تبعات نظام سلامت در صورت اعمال رویکرد مشابه در حوزه دارو و مواد مصرفی پزشکی وجود دارد.
چالش های نوسانات ارزی
حسین عبدلی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با تاکید بر اینکه صنعت داروسازی کشور در سال های اخیر با چالش های زیادی از جمله نوسانات ارزی، مشکلات نقدینگی، بدهی های انباشته و اختلال در تخصیص به موقع ارز مواجه بوده است، گفت: یکی از خواسته های جدی ما از دولت این است که بتوانیم مکانیزم ارزی شفاف و قابل پیش بینی را در اختیار مردم قرار دهیم. فعالان این حوزه می توانند تولید و واردات خود را بر اساس یک افق مشخص برنامه ریزی کنند و کشور دچار شوک می شود. وقفه ای در عرضه دارو ایجاد نشود.
وضعیت بازار دارویی کشور
در حال حاضر بیش از 80 درصد داروها از نظر ارزش ریالی و ارزی تولید داخل است و سهم داروهای وارداتی نیز به 18 درصد محدود شده است. همچنین حدود 70 درصد مواد اولیه دارویی مورد نیاز کشور از نظر حجم در داخل کشور تولید می شود و شرکت های دانش بنیان در حال تکمیل زنجیره تولید مواد اولیه و واسطه ای هستند.
دیدار ویژه با رئیس جمهور
در همین راستا قرار است کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با حضور رئیس جمهور در خصوص ابعاد مختلف موضوع ارز ترجیحی در حوزه سلامت جلسه ویژه ای برگزار کند.
