چند دهه پیشرفت در یک برنامه ملی؛ وضعیت واکسیناسیون ایران کجاست؟ – خبرگزاری مهر اخبار ایران و جهان

امیر نداف متخصص نوزادان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتگو با خبرنگار مهر به تشریح پیشرفت واکسیناسیون نوزادان از ابتدای انقلاب تاکنون پرداخت.

واکسیناسیون نوزادان؛ از یک برنامه محدود به یک سیستم ملی

وی گفت: واکسیناسیون نوزادان در دنیا سابقه چند صد ساله دارد و در ایران نیز قبل از انقلاب برنامه ملی واکسیناسیون کودکان آغاز شد. در سال های گذشته، همزمان با رشد جمعیت و تولید واکسن های جدید در جهان، این برنامه نیاز به اصلاح و به روز رسانی داشت. تحولی که توسعه شبکه بهداشت و درمان را به ویژه پس از سال های جنگ به طور جدی دنبال کرده است.

نقش مراکز بهداشتی و درمانی و افزایش آگاهی خانواده ها

نداف ادامه داد: گسترش مراکز بهداشتی درمانی، افزایش آگاهی مادران و خانواده ها نسبت به اهمیت واکسیناسیون و ارتقای سطح مراقبت های بهداشتی در جامعه نقش مهمی در پیشرفت برنامه کشوری واکسیناسیون داشته است. حضور کارشناسان و فوق تخصص های حوزه سلامت کودکان نیز باعث شد تا این برنامه بر اساس یافته های علمی روز به طور مستمر به روز شود.

برنامه واکسیناسیون 1403; علمی تر و بروز تر

وی بیان کرد: آخرین نسخه برنامه واکسیناسیون کشور که در سال 1403 منتشر شده و اخیراً بازنگری شده است، ساختار علمی و به روزتری دارد. با این حال، هنوز امکان افزودن واکسن های جدید به این برنامه وجود دارد. اقدامی که نیازمند منابع مالی، زمان کافی و آموزش گسترده نیروی انسانی برای ادامه واکسیناسیون رایگان برای همه مردم ایران است. در این راستا وزارت بهداشت و معاونت بهداشتی آن حساسیت ویژه ای نسبت به تدوین برنامه واکسیناسیون نشان داده اند.

همسویی با توصیه های سازمان بهداشت جهانی

این متخصص نوزادان افزود: بر اساس توصیه های سازمان جهانی بهداشت، برنامه های واکسیناسیون هر کشور باید با توجه به بیماری هایی که سلامت کودکان و نوزادان را تهدید می کند، تنظیم شود. در ایران این برنامه برای پوشش بیشتر بیماری های خطرناک در سال های اولیه زندگی طراحی شده است. به همین دلیل برنامه واکسیناسیون نوزادان ایران جزو پیشرفته ترین برنامه های منطقه است.

واکنش سریع به تهدیدات اپیدمیولوژیک

نداف تصریح کرد: ایران در سال‌های گذشته یکی از مناطق بومی برخی بیماری‌ها از جمله فلج اطفال بوده و واکسیناسیون‌های مرتبط با آن را ادامه می‌دهد. سرخک نیز در کشور تا مرز ریشه کنی پیش رفته بود، اما با ورود اتباع خارجی و افزایش مخالفت های ضد واکسیناسیون در برخی نقاط، موارد محدودی از آن دوباره مشاهده شد. در پاسخ به این شرایط، واکسن سرخک در شش ماهگی به برنامه ملی واکسیناسیون برخی از استان ها اضافه شد. اقدامی که نشان از واکنش سریع وزارت بهداشت به تغییرات اپیدمیولوژیک دارد.

افزودن واکسن های پرهزینه اما حیاتی

وی بیان کرد: در سال های گذشته اسهال های ویروسی به ویژه ناشی از روتاویروس یکی از مشکلات شایع کودکان بود. واکسن روتاویروس که سال هاست در کشورهای پیشرفته استفاده می شود و هزینه بالایی دارد به برنامه ملی واکسیناسیون ایران اضافه شده و اجرای آن به صورت مرحله ای آغاز شده است. قرار است این واکسن در سراسر کشور عرضه شود.

پنوموکوک؛ کاهش بستری شدن در بیمارستان و مرگ و میر کودکان

این متخصص نوزادان خاطرنشان کرد: واکسن پنوموکوک از دیگر واکسن های مهمی است که علیرغم هزینه بالای آن با پذیرش بار مالی خود از سوی دولت های مختلف وارد برنامه واکسیناسیون کشوری شده است. این واکسن نقش موثری در پیشگیری از عفونت های شدید ریوی، عفونت های مغزی و کاهش بستری شدن و مرگ و میر کودکان در بیمارستان دارد. همچنین در سال های اخیر واکسن های دیگری که می تواند از عوارض شدید و مرگ و میر کودکان جلوگیری کند به این برنامه اضافه شده و تاثیر محسوسی در کاهش بستری شدن در بیمارستان داشته است.

تولید داخلی واکسن و ضرورت افزودن واکسن های جدید

وی در ادامه گفت: در حال حاضر بیشتر واکسن های مورد استفاده در برنامه واکسیناسیون نوزادان در داخل کشور تولید می شود و تعداد محدودی واکسن وارد می شود. با این حال، بر لزوم افزودن برخی واکسن های دیگر نیز تاکید شده است. از جمله واکسن آبله مرغان که می تواند از بیماری و عوارض آن به ویژه در سنین بالاتر جلوگیری کند.

HPV؛ واکسنی موثر در پیشگیری از سرطان

نداف درباره واکسن HPV و اهمیت آن گفت: واکسن HPV به عنوان یکی از واکسن های مهم پیشگیرانه در صورت تامین مالی و ارائه رایگان یا با هزینه مناسب می تواند نقش موثری در کاهش ابتلا به ویروس پاپیلومای انسانی و کاهش بیشتر ابتلا به سرطان دهانه رحم داشته باشد.

پیشگیری امروز، کاهش هزینه های درمان فردا

این متخصص نوزادان خاطرنشان کرد: سرمایه گذاری در حوزه پیشگیری و واکسیناسیون در دراز مدت هزینه های درمانی را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد. زیرا هر هزینه ای که برای پیشگیری انجام شود از صرف هزینه های سنگین درمان در آینده جلوگیری می کند. برنامه واکسیناسیون نوزادان در ایران همچنان در مسیر توسعه و به روز شدن است و با تامین منابع لازم می تواند گام های موثرتری در حفظ سلامت نسل آینده بردارد.