به گزارش خبرگزاری مهر، نشست تخصصی معاونت بهداشت و علوم تغذیه فرهنگستان علوم پزشکی با محوریت «راهبردهای حفظ و افزایش سلامت روان و تاب آوری اجتماعی در حین و پس از حوادث داخلی» برگزار و ابعاد مختلف تأثیر بحران های اجتماعی، رسانه ای و اقتصادی بر سلامت روان جامعه مورد بررسی قرار گرفت.
در ابتدای این نشست احمدعلی نوربالا، عضو دائمی گروه سلامت روان فرهنگستان علوم پزشکی ایران گزارشی از نتایج تحقیقات جهانی در زمینه سازگاری اجتماعی در رویدادهای استرس زا ارائه کرد و اظهار داشت: وقوع بیش از 200 واحد تغییر زندگی در یک سال می تواند منجر به اختلالات روان تنی شود.
به گفته وی، افراد خوش بین کمتر در معرض این اختلالات هستند و در صورت ابتلا، روند بهبودی بهتری را تجربه می کنند، البته این موضوع متاثر از شرایط اجتماعی جوامع مختلف است.
نوربالا با اشاره به پیامدهای فشار روحی و استرس تصریح کرد: استرس باعث تغییرات شیمیایی و فیزیولوژیکی در بدن می شود و می تواند منجر به پرخاشگری، تحریک پذیری، افسردگی، تضعیف سیستم ایمنی و برخی بیماری های جسمی شود. همچنین در شرایط بلایا و حوادث، مشکلات اقتصادی و اجتماعی نقش مهمی در تشدید واکنش های روانی افراد دارد.
در ادامه به انواع بحران ها شامل بحران های روزانه، تصادفی، آرام، اجرایی، بازتابی، عمیق تر و نوظهور اشاره و بر فرسودگی شغلی مدیران در شرایط استرس زا تاکید شد. انتقال اختیارات رسانه ای از داخل کشور به خارج از کشور، انتشار اطلاعات نادرست و تبعات تاخیر در اقدامات انتظامی و امنیتی از دیگر محورهای مطرح شده در این بخش بود.
در این جلسه اعتماد و معناداری به عنوان عوامل موثر در کنترل استرس و افزایش سازگاری اجتماعی معرفی شد. همچنین امید به عنوان ابزاری مهم در کنترل اجتماعی استرس و کارآمدی به معنای مشارکت و احساس مفید بودن در جامعه، به عنوان یکی از مولفه های کلیدی سلامت روان اجتماعی ذکر شد.
اعضا تاکید کردند که در فرآیند سلامت روان ابتدا خانواده، سپس انجمن های خیریه و مردمی، مددکاری اجتماعی و در نهایت روانپزشکی نقش حمایتی دارند. اطلاع رسانی صحیح، به موقع و هماهنگ از طریق رسانه ها می تواند به کنترل استرس های اجتماعی کمک کند و از این رو ایجاد کمیسیونی برای سیاست اطلاع رسانی در حوادث ضروری تشخیص داده شد. همچنین پرهیز از انتشار تصاویر خشن و رفتار دوگانه رسانه ای مورد تاکید قرار گرفت.
در ادامه، ضرورت تخصیص اعتبارات کافی برای مدیریت سلامت روان و اجتماعی، غربالگری اقشار آسیب پذیر، پوشش بیمه ای خدمات سلامت روان، حمایت از آسیب دیدگان روانی پس از حوادث، ایجاد کلینیک های تخصصی در بیمارستان های دولتی و تشکیل کارگروه سلامت روان اجتماعی در وزارت بهداشت مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
مدعوین این نشست با اشاره به تجربه رویدادهای اخیر بر نقش جنگ شناختی، افزایش فعالیت ربات ها در فضای مجازی، لزوم توانمندسازی کاربران به جای محدود کردن صرف، مدیریت غم و اندوه بیان نشده و پرهیز از خشونت تاکید کردند. همچنین ضرورت ایجاد فضای اعتراضی قانونی و کنترل شده، پاسخگویی مستمر مسئولان، تقویت سرمایه اجتماعی به ویژه اعتماد عمومی و مدیریت تعارضات اجتماعی از دیگر نکات مورد توجه بود.
در بخش پایانی بر ضرورت آموزش و آگاهی عمومی به ویژه جوانان و نوجوانان در مواجهه با اخبار و تبلیغات رسانه های بیگانه، ایجاد تریبون گفتگو با اقشار مختلف جامعه، برخورد قاطع با فساد، برنامه ریزی واقع بینانه برای کاهش آسیب های اجتماعی و پیشگیری از خودکشی تاکید شد. همچنین پیشنهاداتی از قبیل راه اندازی خطوط مشاوره آنلاین برای دانش آموزان و خانواده ها، تفکیک برنامه های تاب آوری فردی و اجتماعی و یکپارچه سازی سیستم اطلاعاتی ارائه شد.
در پایان مقرر شد گزارش های آماری مربوطه در اختیار فرهنگستان قرار گیرد و موضوع در جلسات آتی با حضور سایر نهادها و ارگان های ذیربط ادامه یابد. همچنین نسخه پیشنهادی بیانیه فرهنگستان پس از جمع بندی در مجمع آتی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
