با توجه به تخصص شما در زمینه زنان و زایمان و فوق تخصص نازایی، در این پاسخ به موضوعاتی که ممکن است برای شما و بیمارانتان مرتبط باشد، میپردازم.
چالشها و پیشرفتهای اخیر در زمینه نازایی:
در سالهای اخیر، شاهد پیشرفتهای چشمگیری در حوزه درمان ناباروری بودهایم. از جمله این پیشرفتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تکنیکهای کمک باروری پیشرفته (ART): روشهایی مانند IVFET (تزریق داخل سیتوپلاسمی اسپرم)، PGD/PGS (تشخیص قبل از لقاح جنینی/کروموزومی) و NIPT (آزمایش غیرتهاجمی جنین) به درمان مشکلات خاص باروری کمک میکنند.
- درمانهای هورمونی دقیقتر: با پیشرفت دانش در مورد هورمونها، روشهای درمانی دقیقتر و شخصیسازی شدهتری برای اختلالات هورمونی مرتبط با ناباروری ارائه میشود.
مسائل مهم در نظر گرفته شده برای متخصصین:
- ارزیابی دقیق و جامع: انجام بررسیهای دقیق و جامع برای تشخیص علت دقیق ناباروری و تعیین بهترین روش درمانی ضروری است.
- مشاوره و حمایت عاطفی: ارائه مشاوره و حمایت عاطفی به زوجین در طول مسیر درمان ناباروری بسیار مهم است.
- بهروز بودن با آخرین یافتهها: متخصصین باید به طور مداوم با آخرین یافتهها و پیشرفتها در زمینه نازایی آشنا باشند.
- همکاری تیمی: همکاری نزدیک با سایر متخصصین، مانند متخصصان اندومتریوز، متخصصان غدد و متخصصان ژنتیک، میتواند به بهبود نتایج درمانی کمک کند.
IVF چیست و چگونه کار میکند؟
IVF یک روش کمک باروری است که در آن تخمک از تخمدانها استخراج شده و سپس با اسپرم در آزمایشگاه لقاح داده میشود. سلولهای حاصل (جنین) در یک محیط کشت مناسب رشد میکنند و پس از چند روز به رحم منتقل میشوند.
مراحل IVF به طور خلاصه:
- تحریک تخمدان: بیمار با استفاده از داروهای هورمونی تحریک میشود تا چندین تخمک در یک چرخه تخمکگذاری تولید کند.
- استخراج تخمک: تخمکها با استفاده از یک سوزن ظریف از طریق واژن استخراج میشوند. این کار معمولاً تحت بیهوشی سبک یا بیحسی موضعی انجام میشود.
- لقاح: تخمکها با اسپرم در یک ظرف آزمایشگاهی لقاح داده میشوند. میتوان از روشهای مختلف لقاح استفاده کرد، از جمله لقاح کلاسیک و لقاح با اسپرم داخل سیتوپلاسمی (ICSI).
- رشد جنین: جنینها در یک محیط کشت مناسب به مدت 2 تا 6 روز رشد میکنند.
- انتقال جنین: یک یا چند جنین با استفاده از یک کاتتر ظریف به رحم منتقل میشوند.
چالشها و ملاحظات کلیدی در IVF:
- عوارض تحریک تخمدان: داروها میتوانند باعث افزایش اندازه تخمدانها، سندرم پاسخ بیش از حد تخمدان (OHSS) و سایر عوارض شوند.
- کیفیت تخمک: کیفیت تخمکها با افزایش سن بیمار کاهش مییابد.
- کیفیت جنین: کیفیت جنینها میتواند بر احتمال موفقیت IVF تأثیر بگذارد.
- احتمال موفقیت: احتمال موفقیت IVF بسته به عوامل مختلفی از جمله سن بیمار، علت نامباروری و کیفیت تخمک و جنین متفاوت است.
- اخلاقیات: موضوعاتی مانند جنینسازی، انتخاب جنین و دفع جنینهای اضافی از مسائل اخلاقی مهم در IVF هستند.
ICSI (اسپرم داخل سیتوپلاسمی) چیست و چه زمانی استفاده میشود؟
ICSI یک روش خاص از IVF است که در آن یک اسپرم به طور مستقیم به داخل سیتوپلاسم تخمک تزریق میشود. ICSI معمولاً زمانی استفاده میشود که:
- علت نامباروری مردانه وجود دارد (مانند کمبود اسپرم، کیفیت پایین اسپرم یا عدم تحرک اسپرم).
- در IVFهای قبلی با روشهای دیگر لقاح موفقیت حاصل نشده است.
تکنولوژیهای پیشرفته در IVF:
- PGT (تشخیص ژنتیکی قبل از ترق خطا): PGT شامل آزمایش جنینها برای وجود بیماریهای ژنتیکی است.
- كيسه جنيني (كيسه جنيني): كيسه جنيني يك محیط رشد مصنوعی است که می تواند به جنین ها کمک کند.
متخصص لاپاراسکوپی زنان
متخصص لاپاراسکوپی زنان، یک جراح زنان و زایمان است که در انجام جراحیهای لاپاراسکوپی در زنان متخصص است. لاپاراسکوپی روشی کم تهاجمی برای جراحی است که به جای یک برش بزرگ، از یک لاپاراسکوپ (یک لوله باریک با یک دوربین کوچک در انتهای آن) و ابزارهای جراحی ظریف برای انجام جراحی استفاده میکند.
چه مشکلاتی با لاپاراسکوپی در زنان درمان میشود؟
متخصصهای لاپاراسکوپی زنان در درمان طیف گستردهای از مشکلات زنان و زایمان تخصص دارند، از جمله:
- کیستهای تخمدان: تشخیص و برداشتن کیستهای تخمدان، به خصوص کیستهای بزرگ یا کیستهایی که باعث درد یا مشکلات هورمونی میشوند.
- endometriosis (اندومتریوز): تشخیص و جراحی اندومتریوز (وجود بافت اندومتر در خارج از رحم)، که میتواند باعث درد، خونریزی غیرطبیعی و مشکلات باروری شود.
- مشکلات باروری: جراحی برای رفع مشکلات باروری مانند انسداد لولههای الرحم، بهبود ساختار رحم و تخمدان، و برداشتن گرههای تخمدان.
- fibroids (فیبرومها): برداشتن فیبرومهای رحم (تومورهای غیر سرطانی)، که میتوانند باعث خونریزی شدید، درد و فشار بر اندامهای دیگر شوند.
- پندار زایمان (جفت ماندگی): جراحی برای برطرف کردن مشکلات مربوط به پندار زایمان.
- عفونتهای رحم و تخمدان: جراحی برای درمان عفونتهای رحم و تخمدان.
- جراحیهای سرطان زنان: در برخی موارد، لاپاراسکوپی میتواند برای جراحی سرطانهای زنان، مانند سرطان رحم، تخمدان و اندومتریوز، استفاده شود.
مزایای جراحی لاپاراسکوپی زنان:
- تهاجمی کمتر: برشهای کوچکتر به معنی درد کمتر، خونریزی کمتر و زمان بهبودی کوتاهتر است.
- زمان بهبودی کوتاهتر: بیماران معمولاً سریعتر به فعالیتهای روزمره برمیگردند.
- خطوط جراحی ظریفتر: خطوط جراحی کوچکتر و ظریفتر به معنی scars (جوشاندهها) کمتر و کمتر قابل توجه است.
اگر فکر میکنید ممکن است به جراحی لاپاراسکوپی زنان نیاز داشته باشید:
با یک جراح متخصص در این زمینه مشورت کنید تا بررسی شود که آیا لاپاراسکوپی مناسب برای شما است یا خیر. جراح میتواند ارزیابی کند که آیا شما کاندیدای مناسبی برای جراحی هستید یا خیر، و بهترین روش درمانی را برای شما توصیه کند.
متخصص هیستروسکوپی
متخصص هیستروسکوپی زنان، یک جراح زنان و زایمان است که در انجام جراحی با استفاده از هیستروسکوپ متخصص است. هیستروسکوپی یک روش جراحی کم تهاجمی است که به پزشک اجازه میدهد تا با استفاده از یک لوله باریک و انعطافپذیر که دارای یک دوربین کوچک است (هیستروسکوپ)، وارد رحم شود و آن را بررسی کند.
کاربردهای هیستروسکوپی در زنان:
هیستروسکوپی ابزاری ارزشمند برای تشخیص و درمان طیف گستردهای از مشکلات رحم است، از جمله:
- تشخیص خونریزی غیرطبیعی رحم (менорrhagia): هیستروسکوپی میتواند به شناسایی علت خونریزی غیرطبیعی، مانند فیبرومها، поліпів (پولیپها)، آدنومیووز و سرطان رحم کمک کند.
- تشخیص و درمان поліпів رحم: پلیپها تودههای کوچک بافت هستند که میتوانند در داخل رحم رشد کنند و باعث خونریزی غیرطبیعی شوند. هیستروسکوپی میتواند برای برداشتن این پلیپها و نمونهبرداری برای بررسی بیشتر استفاده شود.
- تشخیص و درمان فیبرومهای رحم: هیستروسکوپی میتواند برای بررسی داخل رحم و برداشتن فیبرومهای کوچک استفاده شود.
- بررسی و درمان آدنومیووز: آدنومیووز یک وضعیت است که در آن بافت اندومتر (بافت داخلی رحم) در دیوارههای رحم رشد میکند. هیستروسکوپی میتواند برای تشخیص آدنومیووز و برداشتن نواحی آلوده استفاده شود.
- برداشتن ایمپلنتهای ضد بارداری (مانند IUD): در صورت وجود مشکلات در قرارگیری یا خارج کردن ایمپلنتهای ضد بارداری، هیستروسکوپی میتواند کمککننده باشد.
مزایای هیستروسکوپی:
- کم تهاجمی: هیستروسکوپی یک روش کم تهاجمی است که به معنی برشهای کوچک و زمان بهبودی کوتاهتر است.
- تشخیص دقیق: امکان دید مستقیم داخل رحم برای تشخیص دقیق مشکلات.
- درمان همزمان: امکان انجام درمان در حین تشخیص.
دکتر بهناز عطار شاکری
دکتر بهناز عطار شاکری متخصص زنان و زایمان و فوق تخصص نازایی
- فارغ التحصیل سال ۷۶ از دانشگاه تهران
- دوره تخصصی جراحی زنان و زایمان از دانشگاه تهران
- دارای رتبه دوم بورد تخصصی کشوری (سال ۸۱)
- دوره فلوشیپ فوق تخصصی نازایی، لاپاروسکوپی، هیستروسکوپی IVF از دانشگاه تهران (سال ۸۳ – ۸۴)
- دارای سابقه کار از سال ۸۵ در مطب ملاصدرا
- پزشک مهمان بیمارستان های عرفان و پارسیان برای جراحی ivf
- پزشک مهمان بیمارستان های عدل، آرمان، پیامبران، نیکان غرب و شهرام(سجاد) برای جراحی های زنان
