کاهش وزن به هر قیمتی؟ از جراحی های علمی تا دام تبلیغات اینستاگرامی – خبرگزاری مهر ایران و جهان

خبرگزاری مهرگروه سلامت: سوزن نازک به آرامی وارد بازو می شود. یک وعده کوتاه اما وسوسه انگیز پشت آن پنهان است: “کاهش وزن سریع، بدون رژیم، بدون جراحی”. در همین لحظه، اسکرول اینستاگرام ادامه دارد. قبل و بعد از آن لبخند و تعداد وزنه هایی که به سرعت می افتند، اما پشت این تصاویر فیلتر شده، واقعیت کمتری دیده می شود. چاقی به عنوان یکی از پیچیده ترین بیماری های مزمن قرن، با تزریق معجزه آسا یا تصمیمات احساسی قابل درمان نیست.

در حالی که بیش از نیمی از جمعیت کشور با اضافه وزن یا چاقی دست و پنجه نرم می کنند، مرز بین درمان علمی و تبلیغات فریبنده هر روز کمتر می شود. جایی که جراحی‌های استاندارد، داروهای تخصصی و نسخه‌های غیرقانونی فضای مجازی همگی در عرصه‌ای پر سر و صدا با هم رقابت می‌کنند. می دانید که بهای یک اشتباه فقط چند کیلو وزن نیست، بلکه سلامتی یک عمر است.

چاقی دیگر یک مسئله ظاهری یا یک انتخاب ساده فردی نیست. امروزه از آن به عنوان یک بیماری مزمن، چندوجهی و پرهزینه یاد می شود که آینده جسمی، روحی و حتی اجتماعی افراد را تهدید می کند. افزایش شیوع اضافه وزن و چاقی در کشور به ویژه در کودکان و نوجوانان زنگ خطری جدی را برای نظام سلامت به صدا درآورده است و در چنین شرایطی بازار درمان چاقی از اصلاح سبک زندگی و جراحی های علمی گرفته تا داروهای غیرقانونی تزریقی داغتر از همیشه شده است.

کاندیدای واقعی جراحی چاقی چه کسانی هستند؟

مهدی علمرجبی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی ایران با تاکید بر علمی بودن معیارهای جراحی چاقی می گوید: شاخص توده بدنی یا BMI مهمترین معیار برای تشخیص چاقی مرضی است. زمانی که BMI فرد بالاتر از 35 باشد، فرد وارد محدوده چاقی مرضی (موربید چاقی) می شود و زمانی که شاخص توده بدنی بالای 40 باشد از عبارت Super Morbid Obesity استفاده می شود. در این شرایط معمولاً اصلاح وزن بدون مداخلات جدی پزشکی امکان پذیر نیست و جراحی می تواند گزینه موثری باشد.

جراحی چاقی؛ محدودیت سنی داره یا نه؟

به گزارش علم رجبی، برخلاف تصور قدیمی، امروزه محدودیت سنی مطلق برای جراحی چاقی وجود ندارد و با پیشرفت تکنیک های لاپاراسکوپی، بیهوشی و مراقبت های بعد از عمل، خطرات جراحی به میزان قابل توجهی کاهش یافته است. حتی در نوجوانان مبتلا به چاقی مرضی، جراحی می تواند مسیر زندگی فرد را از نظر سلامت، اعتماد به نفس، شغل و آینده اجتماعی تغییر دهد.

در سالمندان، چاقی با افزایش خطر بیماری قلبی، سکته، دیابت و کاهش تحرک همراه است و جراحی چاقی می تواند کیفیت و حتی طول عمر را بهبود بخشد.

آستین و بای پس؛ پایان پرخوری یا آغاز یک زندگی سالم؟

جراحی های چاقی مانند اسلیو معده و بای پس معده بر اساس شرایط فردی و بیماری های زمینه ای انتخاب می شوند و جراحی چاقی به معنای «کم خوردن اجباری» نیست، بلکه به معنای درست غذا خوردن است. پس از عمل، فرد به طور طبیعی الگوی غذایی سالم تری پیدا می کند، اما رعایت پروتئین کافی، جلوگیری از تحلیل عضلانی و افزودن تدریجی ورزش به برنامه روزانه کاملاً ضروری است.

عمل جراحی؛ آخرین راه حل یا درمان استاندارد؟

محمد هاشمی، دبیر انجمن پیشگیری و درمان چاقی ایران در گفتگو با خبرنگار مهر می گوید: جراحی های محدود کننده دستگاه گوارش باید آخرین گزینه درمانی باشد. یعنی زمانی که اصلاح سبک زندگی و درمان های غیر جراحی موثر نبوده است.

وی هشدار می دهد: بسیاری از بیماران اگر رفتار غذایی خود را اصلاح نکنند ممکن است حتی پس از جراحی بخشی از وزن خود را به دست آورند. بنابراین اصلاح سبک زندگی همچنان رکن اصلی درمان چاقی است.

داروهای لاغری تزریقی؛ معجزه یا اعتیاد درمانی؟

سعید سینا کارشناس جراحی کاهش وزن می گوید: این داروها باید حداقل تا دو سال به طور مداوم مصرف شوند تا اثر خود را حفظ کنند و با قطع آنها در بیشتر موارد وزن برمی گردد. در حالی که جراحی کاهش وزن یک مداخله یکباره با اثر ماندگارتر است، مشروط بر اینکه توصیه های پزشکی رعایت شود.

چه کسانی اصلا نباید سراغ داروهای لاغری بروند؟

به گزارش سینا، افراد مبتلا به چاقی شدید، BMI بسیار بالا، دیابت کنترل نشده، بیماری های خاص گوارشی، سابقه پانکراتیت یا اختلالات متابولیک کاندیدای مناسبی برای داروهای کاهش وزن نیستند و در این گروه ها جراحی چاقی ایمن تر و موثرتر است.

مونجارو؛ داروی دیابت یا قربانی تبلیغات فریبنده؟

داروی مونجارو (tirzpatide) که برای درمان دیابت نوع 2 طراحی شده است، در ایران غیرقانونی است، قاچاق است و تحت نظارت وزارت بهداشت نیست. این دارو نیاز به نسخه تخصصی و شرایط نگهداری در یخچال دارد اما به راحتی در فضای مجازی تبلیغ می شود.

سازمان غذا و دارو هشدار داده است که مصرف خودسرانه این دارو می تواند عوارضی مانند التهاب لوزالمعده، افت شدید قند خون، حالت تهوع، مشکلات کلیوی و حتی افزایش خطر ابتلا به سرطان تیروئید را به همراه داشته باشد.

فضای مجازی؛ موتور محرک لاغری پرخطر

تبلیغات اغراق آمیز در اینستاگرام و تلگرام با وعده کاهش وزن سریع و بدون بازگشت، بسیاری از افراد ناآگاه را به سمت مصرف داروهای غیرمجاز سوق داده است. بدون اشاره به عوارض، شرایط نگهداری و نیاز به نظارت پزشکی.

به گزارش مهر؛ در مجموع چاقی بیماری مزمن و پیچیده ای است که درمان آن نیازمند تصمیم آگاهانه، پیگیری طولانی مدت و نظارت تخصصی چه در مسیر جراحی و چه در مصرف دارو است، بی توجهی به اصول علمی و تکیه بر تبلیغات فریبنده در فضای مجازی نه تنها می تواند منجر به کاهش وزن پایدار شود، بلکه خطرات جدی و جبران ناپذیری را برای سلامت جسمی و روانی افراد به همراه دارد.