بارداری پوچ چیست و چرا اتفاق می‌افتد؟

به گزارش سلامت جو به نقل از مهر، زهرا پناهی متخصص زنان و زایمان در خصوص سقط جنین و زمان مراجعه مادر به سونوگرافی توضیحاتی ارائه کرد و گفت: در مراحل اولیه بارداری سونوگرافی یکی از ابزارهای اصلی برای تشخیص وجود جنین و سلامت آن است. از آنجایی که بسیاری از مشکلات اولیه بارداری ممکن است به راحتی قابل تشخیص نباشند، سونوگرافی نقش مهمی در شناسایی حاملگی های غیرطبیعی مانند حاملگی پوچ دارد.

وی ادامه داد: اگر بخواهیم بارداری را از طریق سونوگرافی واژینال تشخیص دهیم می توانیم در حدود پنج هفته به نتیجه دقیق برسیم. در سونوگرافی شکم اما این زمان به شش هفته می رسد. در این مرحله توانایی تشخیص ضربان قلب جنین وجود دارد. یکی از مشکلاتی که ممکن است در سونوگرافی مشاهده شود، ندیدن قلب جنین است که می تواند نشان دهنده بارداری کاذب باشد.

بارداری کاذب و دلایل آن

پناهی تصریح کرد: تقریباً 10 تا 15 درصد بارداری ها منجر به حاملگی پوچ می شود، این حالت زمانی رخ می دهد که جنین شروع به رشد می کند. اما قلب آن تشکیل نشده و بارداری به طور طبیعی متوقف می شود. دلیل اصلی بارداری کاذب معمولاً به دلیل اختلالات ژنتیکی در تخمک یا اسپرم است که از تشکیل قلب جنین جلوگیری می کند. در این شرایط تشخیص اولیه بر اساس سونوگرافی است و ممکن است پزشک برای اطمینان بیشتر یک سونوگرافی دیگر را در یک هفته تا ده روز توصیه کند.

وی افزود: اگر بارداری کاذب تشخیص داده شود معمولاً این وضعیت منجر به سقط خود به خود می شود. در این صورت نیازی به درمان خاصی نخواهد بود و بدن به طور طبیعی مراحل سقط جنین را طی می کند. البته اگر برای اولین بار این اتفاق بیفتد جای نگرانی زیادی نیست و فقط نیاز به پیگیری است. اما در صورت تکرار این مشکل در حاملگی های چند قلویی، ممکن است نیاز به معاینات پزشکی بیشتر و آزمایش های تخصصی باشد.

پناهی ادامه داد: گاهی اوقات ممکن است مادران با حاملگی های کاذب مکرر مواجه شوند. این بدان معنی است که یک بارداری غیر طبیعی، مانند حاملگی پوچ، پس از یک بارداری طبیعی دوباره رخ می دهد. در مواردی که حاملگی کاذب به طور مکرر اتفاق می افتد، باید ارزیابی های دقیقی برای شناسایی علت این مشکل و شروع درمان های مناسب انجام شود.

اقدامات تشخیصی برای حاملگی های پوچ مکرر

این فوق تخصص زنان و زایمان تصریح کرد: اگر مادری دو سقط متوالی داشته باشد، بررسی های ژنتیکی و پزشکی ضروری است. در این شرایط، پزشکان تحقیقاتی از جمله آزمایشات ژنتیکی برای هر دو والدین، ارزیابی مشکلات رحم مادر، آزمایش لخته شدن خون، آزمایش بیماری های روماتولوژیک و آزمایش دیابت و آنتی بادی های تیروئید انجام می دهند. این آزمایشات برای شناسایی عواملی که ممکن است منجر به سقط مکرر شوند، حیاتی هستند.

پناهی خاطرنشان کرد: سونوگرافی یکی از ابزارهای اصلی برای تشخیص دقیق بارداری و پیگیری وضعیت جنین در دوران بارداری است. اولین سونوگرافی معمولاً در هشت هفته اول بارداری یا کمتر از ده هفته انجام می شود تا مشخص شود بارداری داخل رحمی است یا خیر. همچنین در این مرحله می توان شکل گیری قلب جنین را بررسی کرد و سن حاملگی را تعیین کرد.

سونوگرافی های ضروری در دوران بارداری

این متخصص زنان اذعان داشت: پس از سونوگرافی اولیه در هفته دوازدهم بارداری غربالگری NT (نوار گردن جنین) برای بررسی احتمال ابتلا به بیماری های کروموزومی انجام می شود. این آزمایش بین 11 تا 14 هفته انجام می شود و برای ارزیابی خطر ابتلا به اختلالات ژنتیکی مانند سندرم داون و سایر مشکلات کروموزومی مفید است.

وی ادامه داد: در هفته 18 بارداری یک سونوگرافی دیگر برای بررسی ساختارهای جنین و شناسایی هرگونه اختلال ساختاری یا اندامی در جنین انجام می شود. این مرحله از سونوگرافی به شناسایی مشکلاتی مانند نقایص مادرزادی و اختلالات ساختاری جنین کمک می کند.

پناهی تصریح کرد: اگر در مراحل مختلف بارداری مشکل خاصی تشخیص داده نشد و جنین از نظر ساختاری و کروموزومی سالم باشد، نیازی به تکرار سونوگرافی نیست. اما اگر مادر با مشکلاتی مواجه شود یا سقط‌های مکرر داشته باشد، ممکن است به سونوگرافی‌های اضافی برای بررسی وضعیت جنین و مادر نیاز باشد.

غربالگری بارداری برای تعیین خطر ابتلا به بیماری های کروموزومی

پناهی تصریح کرد: غربالگری بارداری یکی از مراحل مهم در شناسایی خطر ابتلای جنین به بیماری های کروموزومی است. هدف اصلی از انجام این آزمایش ها شناسایی احتمال بروز مشکلات ژنتیکی مانند سندرم داون، سندرم ادواردز و سندرم پاتو است. اما باید تاکید کرد که غربالگری به هیچ وجه به معنای تعیین قطعی مشکلات جنین یا توصیه به سقط جنین نیست. این آزمایش فقط برای ارزیابی خطر بیماری های کروموزومی انجام می شود و تصمیمات بعدی بر اساس نتایج گرفته می شود.

این متخصص زنان و زایمان در ادامه افزود: در فرآیند غربالگری بارداری معمولا سونوگرافی به عنوان اولین ابزار معاینه انجام می شود. اگر نتایج سونوگرافی خوب باشد، آزمایش خون نیز از مادر گرفته می شود. ترکیب این دو نتیجه به همراه سن مادر و خطرات زمینه‌ای او با استفاده از نرم‌افزارهای ویژه، خطر نهایی ابتلا به بیماری‌های کروموزومی را محاسبه می‌کند. این نتایج به پزشک کمک می کند تا ارزیابی دقیقی از وضعیت جنین انجام دهد.

وی تصریح کرد: در صورت بالا بودن ریسک محاسبه شده، ممکن است پزشک برای تعیین قطعی وضعیت جنین، استفاده از روش های تهاجمی مانند نمونه برداری از صفاق جنین یا آمنیوسنتز را پیشنهاد دهد. این روش ها می توانند به طور قطعی مشکلات کروموزومی را تایید یا رد کنند، اما باید گفت که این اقدامات تنها زمانی توصیه می شود که خطر بالا باشد.

غربالگری و پیگیری مثبت

پناهی اذعان داشت: گاهی ممکن است نتایج غربالگری نشان دهد که خطر ابتلا به بیماری های کروموزومی بیش از حد معمول است، اما این بدان معنا نیست که حتماً جنین دچار مشکل شود. آزمایشات تاییدی، مانند آمنیوسنتز، ممکن است نشان دهد که جنین واقعا سالم است. بنابراین هرگز نمی توان با قطعیت گفت که جنین حتی اگر نتیجه غربالگری منفی باشد مشکلی نخواهد داشت.

این متخصص زنان و زایمان در ادامه گفت: علاوه بر غربالگری کروموزومی، سونوگرافی ساختاری نیز در بررسی سلامت جنین اهمیت دارد. در این سونوگرافی ها، ساختار مغز، قلب و سایر اندام های حیاتی جنین مورد بررسی قرار می گیرد تا اختلالات ساختاری و بیماری های پیچیده ای که ممکن است پس از تولد به چندین عمل جراحی نیاز داشته باشد، شناسایی شود. در برخی موارد، مشکلات ساختاری مغز یا قلب می تواند اثرات جدی بر سلامت نوزاد در آینده داشته باشد.

وی خاطرنشان کرد: اگر در سونوگرافی یا آزمایشات تاییدی مشکلات ساختاری یا کروموزومی جدی تشخیص داده شود، ممکن است مادر تصمیم به سقط جنین بگیرد. این تصمیمات تابع قوانین و مقررات خاصی است و تنها در صورت وجود اختلالات جدی که کیفیت زندگی نوزاد را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد، پزشک ممکن است اجازه سقط جنین را صادر کند. این موارد معمولاً شامل شرایطی است که سلامت نوزاد در آینده با مشکلات جدی مواجه خواهد شد و بدون نیاز به جراحی های متعدد یا درمان طولانی مدت امکان زندگی وجود ندارد.

پناهی خاطرنشان کرد: غربالگری بارداری تنها برای تعیین احتمال ابتلای جنین به بیماری های کروموزومی و شناسایی خطرات احتمالی است. هرگز از مادران خواسته نمی شود که بر اساس نتایج غربالگری تصمیم سقط جنین بگیرند. در نهایت تصمیمات در این مورد بر اساس ارزیابی های دقیق پزشکی و مشاوره های لازم اتخاذ می شود و تنها در موارد خاص که خطرات جدی برای جنین و مادر وجود دارد، می توان زیر نظر پزشک قانونی سقط جنین کرد.