رضا روان پارسا در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: در شرایطی که آلودگی هوا به یکی از خبرهای همیشگی شهرهای بزرگ ایران به ویژه تهران تبدیل شده است، در عمل باعث شده بخش مهمی از برنامه پیشگیری و درمان بیماری های قلبی یعنی فعالیت بدنی منظم به طور قابل توجهی کنار گذاشته شود. زیرا نگرانی از اثرات منفی فعالیت بدنی در چنین شرایط آب و هوایی افزایش یافته است.
وی افزود: بر اساس گزارش های رسمی وزارت بهداشت و سازمان حفاظت محیط زیست، تعداد روزهای «هوای ناسالم» برای گروه های حساس در برخی شهرهای ایران از ۱۰۰ روز در سال گذشته است. از سوی دیگر سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده است که آلودگی هوا سالانه با میلیون ها مرگ زودرس در جهان همراه است و بخش قابل توجهی از این مرگ ها مربوط به بیماری های قلبی عروقی است. از سوی دیگر، نکته کلیدی در اینجا این است که کم تحرکی یکی از عوامل خطر اصلی بیماری های قلبی است و حذف ورزش به بهانه آلودگی هوا در واقع یک عامل خطر مهم را تقویت می کند.
روان پارسا ادامه داد: واقعیت علمی این است که انتخاب مضاعف «یا ورزش یا سلامت» از نظر آلودگی هوا اشتباه است. مطالعات متعدد نشان داده است که حتی در شهرهای آلوده، افرادی که فعالیت بدنی منظم و کنترل شده ای دارند، به طور کلی کمتر از افراد کم تحرک در معرض خطر ابتلا به بیماری های قلبی و مرگ و میر هستند. به بیان ساده، فواید ورزش منظم در بیشتر موارد بیشتر از مضرات قرار گرفتن کوتاه مدت و کنترل شده در معرض آلودگی هوا است. به شرطی که به صورت کنترل شده عمل کنیم.
این متخصص قلب تاکید کرد: راهکار اصلی تطبیق ورزش با شرایط جوی و عدم حذف کامل آن است. در روزهایی که شاخص آلودگی بالاست، توصیه می شود فعالیت بدنی را به فضای بسته منتقل کنید. خانه، سالن های سرپوشیده با تهویه مناسب و یا حتی پیاده روی و ورزش های ساده در فضای محدود خانه می تواند جایگزین مناسبی باشد. ورزش لزوما به معنای دویدن در پارک یا خیابان شلوغ نیست. تمرینات سبک کاردیو، کششی و قدرتی با وزنه های سبک همگی می توانند بخشی از برنامه ورزشی بیمار باشند.
وی افزود: اگر قرار است فعالیت بدنی در فضای باز انجام شود، زمان و مکان آن بسیار مهم است. در اوایل صبح یا بعد از باران، معمولا آلودگی کمتری وجود دارد. انتخاب فضاهای سبز دور از خیابان ها و بزرگراه های شلوغ می تواند میزان ذرات معلق استنشاقی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. همچنین شدت ورزش در این شرایط باید متوسط باشد; فعالیت های ورزشی سنگین بهتر است به روزهایی که هوا سالم است موکول شود.
روان پارسا گفت: در مجموع نکته مهم این است که بیماران قلبی آلودگی هوا را بهانه ای برای ترک کامل فعالیت بدنی تلقی نکنند، بلکه آن را عاملی برای «هوشمندتر شدن ورزش» بدانند. حتی 20 تا 30 دقیقه فعالیت بدنی منظم در روز، اگر به درستی انتخاب شود، می تواند فشار خون را کاهش دهد، قند و چربی خون را بهتر کنترل کند و خطر حمله قلبی را کاهش دهد. اثراتی که با هیچ دارویی به تنهایی قابل جایگزینی نیست.
این متخصص آنژیوپلاستی در پایان تصریح کرد: باید پذیرفت که آلودگی هوا یک معضل ساختاری و اجتماعی است اما کم تحرکی یک انتخاب فردی است. تا زمانی که هوای شهرها تمیزتر شود، بهترین تصمیم برای سلامت قلب این است که ورزش را کنار نگذاریم، بلکه آن را با توجه به شرایط، به صورت ایمن تر و پایدارتر انجام دهیم و بدانیم که قلب سالم حتی در هوای آلوده هم نیاز به حرکت دارد.
