به گزارش خبرگزاری سلامت، طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعه ماوراء بنفش خطر آفتاب سوختگی، پیری زودرس پوست، آب مروارید، آسیب به شبکیه چشم و افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می دهد. به همین دلیل دانستن شاخص UV و رعایت توصیه های حفاظتی به یکی از مهم ترین اقدامات بهداشتی در روزهای گرم تبدیل شده است.
شما باید هر روز به شاخص UV توجه کنید
شاخص فرابنفش یا UV Index معیاری برای اندازه گیری شدت پرتوهای فرابنفش خورشید در سطح زمین است. هرچه این عدد بیشتر باشد، احتمال آسیب رساندن به پوست و چشم بیشتر است. هنگامی که شاخص UV بیش از 3 است، استفاده از تجهیزات محافظ ضروری است. اگر این شاخص به محدوده 8 تا 11 یا بیشتر برسد، حتی چند دقیقه قرار گرفتن در معرض آفتاب محافظت نشده می تواند باعث سوختگی پوست شود.
شدت تابش معمولا بین ساعت 10 صبح تا 4 بعد از ظهر به حداکثر خود می رسد، بنابراین برنامه ریزی روزانه برای فعالیت های بیرون از منزل در ساعات اولیه صبح یا عصر یکی از بهترین راه ها برای کاهش خطر است.
قرار گرفتن در معرض غیر ضروری در فضای باز را محدود کنید
اولین و موثرترین راه برای مقابله با اشعه ماوراء بنفش کاهش زمان سپری شدن در خارج از منزل زمانی که شاخص UV بالا است. اگر انجام کاری لازم نیست، بهتر است در ساعات اوج تابش در خانه بمانید. این توصیه به ویژه برای افرادی که به دلیل شغل خود مجبور به کار در فضای باز هستند بسیار مهم است. در چنین شرایطی، استراحت های کوتاه در مناطق سایه دار و نوشیدن آب به طور منظم می تواند مقداری از آسیب را کاهش دهد.
سایه همیشه امن نیست
یکی از ساده ترین راه ها برای تشخیص شدت تابش، توجه به سایه بدن است. اگر سایه شما کوتاهتر از قدتان است، به این معنی است که خورشید تقریباً بالای سرتان است و شدت تابش فرابنفش بسیار زیاد است. در این شرایط بهتر است زیر سایه درختان، سایبان ها یا ساختمان ها باشید. البته باید توجه داشت که سایه محافظت کامل نمی کند، زیرا بخشی از اشعه ماوراء بنفش از طریق انعکاس از سطوحی مانند بتن، ماسه، آب و حتی برف به پوست می رسد. بنابراین، قرار گرفتن در سایه باید با اقدامات حفاظتی دیگری همراه باشد.
لباس مناسب اولین سد دفاعی بدن است
پوشش مناسب یکی از موثرترین راه ها برای جلوگیری از آسیب های ناشی از نور خورشید است. لباسهای آستین بلند، شلوارهای بلند با بافت متراکم و رنگهای نسبتاً تیره نسبت به لباسهای نازک یا خیلی روشن محافظت بیشتری میکنند. استفاده از کلاه لبه دار همچنین می تواند تا حد زیادی از صورت، گوش و گردن در برابر تشعشعات مستقیم محافظت کند.
همچنین کارشناسان استفاده از عینک آفتابی استاندارد با قابلیت UV400 را توصیه می کنند، زیرا این عینک تقریباً تمام اشعه های UVA و UVB را فیلتر کرده و احتمال آسیب به قرنیه، عدسی و شبکیه را کاهش می دهد.
استفاده صحیح از ضد آفتاب
بسیاری از افراد از ضد آفتاب استفاده می کنند اما آن را به درستی استفاده نمی کنند. متخصصان توصیه می کنند ضدآفتابی با SPF 30 یا بالاتر انتخاب کنید و حدود 15 تا 30 دقیقه قبل از خروج از منزل روی پوست بمالید تا فرصت جذب داشته باشد.
همچنین کرم ضد آفتاب باید هر دو ساعت یکبار تمدید شود. اگر فردی شنا می کند، زیاد عرق می کند یا صورت خود را با حوله خشک می کند، باید زودتر از این زمان ضدآفتاب بزند. فراموش نکنید که گوش ها، گردن، پشت دست ها و پاها نیز نیاز به محافظت دارند، قسمت هایی که معمولا کمتر مورد توجه قرار می گیرند.
برنزه شدن، زیبایی یا آسیب؟
برخی افراد برنزه شدن را نشانه سلامت پوست می دانند، اما متخصصان پوست نظر متفاوتی دارند. تغییر رنگ پوست در اثر نور خورشید در واقع واکنش دفاعی بدن در برابر آسیب DNA سلول های پوست است. به همین دلیل برنزه شدن زیر نور خورشید یا با دستگاه های سولاریوم نشانه آسیب پوست است.
سازمان بهداشت جهانی استفاده از سولاریوم را به ویژه برای افراد زیر 18 سال توصیه نمی کند و آن را یکی از عوامل افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست می داند.
به اندازه کافی آب بنوشید، حتی اگر تشنه نیستید
قرار گرفتن در هوای گرم علاوه بر افزایش دریافت اشعه ماوراء بنفش، باعث از دست دادن آب بدن نیز می شود. تشنگی همیشه نشانگر خوبی برای نیاز بدن به آب نیست. بنابراین بهتر است در طول روز به طور منظم آب بنوشید، مخصوصاً در هنگام فعالیت در فضای باز. مصرف آب کافی به تنظیم دمای بدن، حفظ عملکرد طبیعی اندام ها و کاهش احتمال گرمازدگی کمک می کند. نوشیدنی های بسیار شیرین یا کافئین دار جایگزین خوبی برای آب نیستند.
فعالیت های سنگین را به ساعات خنک موکول کنید
ورزش یا کار فیزیکی شدید در میانه روز می تواند به طور همزمان بدن را در معرض گرمای زیاد و اشعه ماوراء بنفش قرار دهد. در صورت امکان فعالیت های ورزشی یا کارهای سنگین را به ساعات اولیه صبح یا پس از کاهش شدت نور خورشید منتقل کنید. این عمل علاوه بر کاهش خطر آسیب های پوستی، احتمال گرمازدگی و کم آبی بدن را نیز کاهش می دهد.
همه باید از خود در برابر اشعه ماوراء بنفش محافظت کنند، اما برخی از گروه ها آسیب پذیرتر هستند. کودکان، سالمندان، زنان باردار، افراد با پوست روشن، بیماران مبتلا به بیماری های پوستی خاص و کسانی که از داروهای حساس کننده به نور استفاده می کنند بیشتر از دیگران آسیب پذیر هستند. پوست کودکان نازکتر است و آسیبهای ناشی از نور خورشید در اوایل زندگی میتواند خطر ابتلا به سرطان پوست را در بزرگسالی افزایش دهد.
نوزادان زیر 6 ماه هرگز نباید در معرض نور مستقیم خورشید قرار گیرند
متخصصان اطفال توصیه می کنند که نوزادان زیر 6 ماه در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرند. پوست نوزادان بسیار حساس است و توانایی کافی برای مقابله با اشعه ماوراء بنفش را ندارد. اگر از خانه بیرون می روید، بهتر است از سایبان کالسکه استفاده کنید، لباس های نخی روشن بپوشید و در مکان های سایه دار بمانید.
هوای ابری به معنای عدم وجود اشعه ماوراء بنفش نیست
یکی از باورهای غلط این است که در روزهای ابری نیازی به ضد آفتاب نیست. در واقع، بخش قابل توجهی از اشعه ماوراء بنفش می تواند از میان ابرها عبور کرده و به سطح زمین برسد. به همین دلیل حتی در روزهایی که آسمان کاملا آفتابی نیست، استفاده از ضد آفتاب، عینک آفتابی و پوشش مناسب توصیه می شود.
پیشگیری بهترین راه برای مقابله با آسیب های ناشی از نور خورشید است
آسیب های ناشی از اشعه ماوراء بنفش معمولاً به تدریج در طول سال ها اتفاق می افتد و ممکن است فرد برای مدت طولانی متوجه آن نشود. اما رعایت چند عادت ساده مانند بررسی شاخص UV، استفاده صحیح از ضد آفتاب، پوشیدن لباس مناسب، نوشیدن آب کافی، کاهش حضور در ساعات اوج نور خورشید و توجه ویژه به کودکان و سالمندان می تواند خطر بسیاری از این آسیب ها را کاهش دهد. کارشناسان تاکید می کنند که محافظت در برابر آفتاب فقط یک توصیه تابستانی نیست، بلکه بخشی از یک سبک زندگی سالم در تمام طول سال است، به ویژه در مناطقی که نور شدید خورشید دارند.
