به گزارش خبرگزاری سلامت، دارو یک انتخاب نیست، بلکه بخشی از تنفس بیماران است. می گویند هر بار که جعبه دارویشان تمام می شود دچار اضطراب وجودی می شوند. آنها همیشه می ترسند که شاید فردا به دلیل نوسانات قیمت یا کمبود ناگهانی، دیگر نتوانند دارو تهیه کنند و سلامتشان به خطر بیفتد.
بیمارانی که گاهی مجبورند بودجه اولیه خانه، کیفیت غذای فرزندان یا نیازهای اولیه خود را فدای نسخه گران قیمت کنند، این بدان معناست که بیمار برای زنده ماندن باید سبک زندگی خود را به شکلی دردناک قربانی کند.
شکایات شهروندان
«حسین» جوانی است که با سرطان خون دست و پنجه نرم می کند، می گوید: توان خرید داروی جدید فنلاندی برای شیمی درمانی تجویز شده را ندارم که هزینه آن دو میلیارد تومان است.
مهری یکی دیگر از شهروندان تهرانی از گرانی دارو گلایه دارد که این موضوع؛ داستان دیروز و امروز نیست، اما در شرایط کنونی اوضاع خیلی بدتر شده است.
وی ادامه می دهد: یک قلم داروی تزریقی هورمونی برای پدرم 15 میلیون تومان قیمت دارد. نسخه امروز فقط برای یک ماه حدود 26 میلیون تومان است و علاوه بر آن باید هزینه های دیگری نیز پرداخت شود.
مریم زن جوان 27 ساله و یکی از بیماران مبتلا به ام اس است. وی می گوید: برای بیمارانی که به طور مداوم دارو مصرف می کنند، حتی یک تاخیر کوتاه در دسترسی به دارو می تواند عواقب جدی داشته باشد. وقتی دلار گران میشود، اولین فکری که به ذهنم میرسد این است که آیا ماه آینده درمانی وجود دارد یا خیر.
هزینه های کمرشکن و سهم بیمار
رضا احمدی، داروساز در این زمینه می گوید: اولین مانع بیماران، یافتن داروی مورد نیاز است. به دلیل مشکلات تولید و واردات، بسیاری از داروها در داروخانه های معمولی موجود نیست و بیمار مجبور است ساعت ها وقت صرف کند تا نسخه ای پیدا کند یا به داروخانه های خاص و مراکز استانی مراجعه کند که برای بیماران ناتوان بسیار طاقت فرسا است.
وی ادامه می دهد: زمانی که دارو در دسترس باشد، گرانی بسیاری از اقلام دارویی به ویژه داروهای تخصصی و برندهای خارجی فشار اقتصادی شدیدی به خانوارها وارد می کند. در مواردی که بیمه پوشش کافی نداشته باشد و یا دارو تحت پوشش بیمه نباشد، بسیاری از بیماران توانایی مالی خرید دارو را از دست می دهند.
انتقاد در تاخیر پوشش بیمه ای
احمدی با انتقاد از تاخیر در پوشش بیمه ای و بروکراسی اداری می افزاید: بوروکراسی های مجتمع بیمه ای برای تایید دارو یکی دیگر از مشکلات است. برای دریافت حق بیمه، بیمار باید مسیرهای اداری طولانی را طی کند و در برخی موارد «داروهای خاص» نیاز به تأییدیه های مکرر کمیسیون های پزشکی دارد که باعث اتلاف زمان حیاتی درمان می شود.
وی می افزاید: زمانی که کمبود دارو رخ می دهد، بازار سیاه و داروهای قاچاق یا تقلبی رونق می گیرد. بیماران درمانده ای که نمی توانند داروی اصلی را پیدا کنند، گاه به خرید از منابع نامعتبر روی می آورند که علاوه بر هزینه های بالا، خطرات جانی جبران ناپذیری را به دلیل داروهای تقلبی یا قدیمی به همراه دارد. علیرغم تلاش های انجام شده، بیماران مبتلا به سرطان، ام اس یا بیماری های نادر همچنان در تامین داروهای گران قیمت خود با مشکل مواجه هستند. در صورت عدم تخصیص بودجه کافی یا محدودیت های قانونی داخلی، بودجه برای حمایت از بیماران لاعلاج نمی تواند تمام هزینه های سنگین درمان را پوشش دهد.
بحران نقدینگی؛ گلوگاه اصلی صنعت داروسازی در کشور
«ابراهیم شیبانی» رئیس سابق سازمان غذا و دارو با اشاره به چالشهای جدی حوزه سلامت، «نقدینگی» را مهمترین و فوریترین مشکل کنونی صنعت داروسازی کشور دانست و تاکید کرد: حل این مشکل میتواند بخش عمدهای از دغدغههای تامین دارو را برطرف کند.
وی با بیان اینکه قیمت دارو همواره یکی از چالش های این حوزه بوده است، گفت: با وجود اینکه همچنان مسائل مربوط به قیمت گذاری وجود دارد، اما امروز اولویت و مشکل اصلی که صنعت دارو و داروخانه ها با آن دست به گریبان هستند، بحران نقدینگی است.
وی با اشاره به لزوم پرداخت مطالبات داروخانه ها از سازمان های بیمه گر تصریح کرد: درخواست جدی ما این است که بدهی انباشته داروخانه ها اعم از خصوصی و دولتی در اسرع وقت پرداخت شود.
به تعویق انداختن مطالبات؛ رکوردی بی سابقه در پرداخت ها
این فعال دارویی با ابراز نگرانی از تاخیر در بازپرداخت مطالبات افزود: متاسفانه در ایام خاصی از سال معوقه بیماران لاعلاج به 10 ماه می رسد که در نوع خود بی سابقه است. این وضعیت فشار مضاعفی را بر داروخانه ها تحمیل کرده و آنها را در تامین داروهای مورد نیاز جامعه با چالش جدی مواجه کرده است.
شیبانی تاکید کرد: تداوم این نقدینگی باعث ایجاد وقفه و تاخیر در روند تولید و توزیع دارو شده است. اگر مشکل نقدینگی و بدهی های بیمه ای حل شود، بسیاری از مشکلات فعلی حوزه دارو که به نوعی وابسته به این چرخه مالی هستند، حل خواهد شد.
در نهایت با افزایش قیمت دارو، سهم پوشش بیمه ای به نسبت افزایش نمی یابد. این شکاف قیمتی باعث میشود که پرداخت از جیب بیمار به شدت افزایش یابد و داروها در نظر مردم «گرانتر» به نظر برسند، حتی اگر قیمت تولید آنها بر اساس تورم باشد. تلاش برای تولید داروهای جدید به ویژه داروهای خاص و بیماری های صعب العلاج نیازمند سرمایه گذاری سنگین در تحقیق و توسعه است. با توجه به مقیاس تولید در ایران و هزینه های بالای دانش فنی، بازگشت سرمایه این داروها منجر به گرانی قیمت نهایی می شود.
