به گزارش خبرگزاری سلامت، از وعده کاهش ده ها کیلوگرمی تا تبلیغ «معجزه لاغری»؛ این روزها قرص های لاغری به یکی از محبوب ترین داروها در حوزه سلامت تبدیل شده اند.
اما آیا واقعا اینطور است؟ آیا این داروها نسخه نهایی درمان چاقی هستند یا تنها یکی از ابزارهای درمانی هستند؟ مصرف خودسرانه این آمپول ها چه عوارضی دارد و چرا کارشناسان بر مصرف آن ها فقط زیر نظر پزشک تاکید دارند؟
برای بررسی این با دکتر منصور رضایی متخصص تغذیه و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی او با رد این تصور که قرص های لاغری یک “معجزه” برای کاهش وزن هستند، توضیح می دهد که این داروها در ابتدا برای درمان چاقی طراحی نشده بودند. به گفته وی، همانطور که بسیاری از داروها به مرور زمان کاربردهای جدیدی پیدا می کنند، این آمپول ها نیز مسیر مشابهی را طی کرده اند. وی برای روشن شدن موضوع به ماینوکسیدیل اشاره می کند و می گوید: ماینوکسیدیل در ابتدا یک داروی فشار خون بود اما بعدها مشخص شد که به دلیل گشاد شدن رگ ها می تواند به رشد مو کمک کند و امروزه به عنوان یکی از داروهای درمان ریزش مو شناخته می شود.
وی ادامه می دهد: زمانی که این آمپول ها وارد بازار شد داروهای موفقی برای بیماران دیابتی و چاقی نیز بود، زیرا با کاهش وزن کنترل قند خون نیز بهتر انجام می شود؛ همانطور که کاهش وزن می تواند به کنترل بهتر فشار خون کمک کند.
این کارشناس تغذیه برای توضیح این ذهنیت از یک قیاس استفاده می کند و می گوید: مردم وقتی احساس درماندگی می کنند معمولاً دنبال معجزه می گردند، داستان معروفی وجود دارد که در برخی از قبایل آفریقایی اگر کودکی با ویژگی های متفاوت به دنیا می آمد، او را نجات دهنده ای می دانستند که قرار است همه را از دردسر نجات دهد. چاق به یک دلیل، ما با همان روش درمان نخواهیم شد.”
کاهش وزن بدون تغییر سبک زندگی پایدار نیست
رضایی با بیان اینکه این داروها می توانند به کاهش وزن کمک کنند، می گوید: این آمپول ها به کنترل اشتها و متابولیسم کمک می کند، اما اولاً در همه افراد موثر نیست و ثانیا ممکن است برای برخی افراد مضر باشد.
وی تاکید می کند: در کنار مصرف این داروها باید رژیم غذایی، فعالیت بدنی و اصلاح سبک زندگی را رعایت کرد، در غیر این صورت پس از مدتی وزن به حالت قبل باز می گردد.
به گفته این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، این داروها نیز مانند سایر داروها دارای عوارض جانبی هستند. وی می گوید: حتی قرص آهن، قرص کلسیم و مکمل ها هم عوارض دارد؛ بنابراین طبیعی است که این داروهای درمانی نیز عوارض خاص خود را دارند به همین دلیل باید فقط با تشخیص پزشک، زیر نظر پزشک و با کنترل مستمر مصرف شوند.
عوارضی که نباید نادیده گرفته شوند
رضایی درباره عوارض احتمالی این داروها توضیح می دهد: «اگر کاهش وزن به درستی برنامه ریزی نشود و با نوسانات مکرر افزایش و کاهش وزن همراه باشد، می تواند عوارض زیادی ایجاد کند؛ از ریزش مو و پیری پوست گرفته تا کبد چرب و سنگ کیسه صفرا.
او می افزاید:از عوارض احتمالی این آمپول ها می توان به ریزش مو، اختلالات خلقی، افسردگی، پرخاشگری و بی حالی اشاره کرد که البته واکنش افراد به داروها متفاوت است. »
علت چاقی در افراد یکسان نیست
این متخصص تغذیه با اشاره به اینکه علت چاقی در همه افراد یکسان نیست، می گوید:اگر چاقی فردی ناشی از کم کاری تیروئید، مشکلات هورمونی، استرس، اختلالات عصبی و روانی یا پرخوری باشد، تنها با این دارو درمان نمی شود. این آمپول ها تنها یکی از روش های درمانی هستند و ممکن است عوارضی داشته باشند. با بررسی وضعیت بیمار، پزشک تصمیم می گیرد که آیا فواید مصرف دارو بیشتر از عوارض احتمالی آن است یا خیر.
رضایی می گوید: در پزشکی چیزی به نام سود مطلق وجود ندارد، ما همیشه بین بد و بدتر یکی را انتخاب می کنیم، پزشک عوارض احتمالی را می سنجد و اگر فایده درمان را بیشتر تشخیص داد دارو را تجویز می کند و در عین حال با راهکارهایی سعی در کاهش عوارض احتمالی دارد.
وی برای روشن شدن موضوع، مصرف کورتون را مثال میزند و میگوید: کورتون عوارضی هم دارد، اما پزشک آن را رها نمیکند، بلکه سعی میکند با راهحلهایی از عوارض آن بکاهد.
مصرف خودسرانه؛ خطری که نباید نادیده گرفته شود
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نسبت به مصرف خودسرانه قرص های لاغری هشدار می دهد و می گوید: این داروها برای همه افراد مناسب نیست و تشخیص اینکه چه کسانی کاندیدای مناسب برای مصرف آن ها هستند تنها بر عهده پزشک است.
وی می افزاید: حتی نوع چاقی افراد نیز با یکدیگر متفاوت است؛ چاقی مرکزی، چاقی وسط بدن، چاقی بالاتنه، الگوی چاقی در مردان و زنان متفاوت است و پزشک باید تشخیص دهد که آیا این دارو برای آن فرد مناسب است یا خیر.
